ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿನಾಶದ ಸಹಿ ಸೋನಿಯಾರದ್ದೇ!

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿನಾಶದ ಸಹಿ ಸೋನಿಯಾರದ್ದೇ!

ಈ ಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ತಾಕತ್ತಿದೆ. ಎದುರು ಬಿದ್ದವರನ್ನು ಮಂಡಿಯೂರಿ ಕುಳಿತು ಗೋಗರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿಬಿಡುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವಿದೆ. ಕೊನೆಗೆ ದ್ವೇಷವಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಸತ್ತಮೇಲೂ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಹಠವಿದೆ!

ನರಸಿಂಹರಾಯರು ಘಾಟಿ ಆಸಾಮಿ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಪರಿವಾರದ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರತರಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಯಾವಾಗಲೋ ಆಲೋಚಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅಜರ್ುನ್ಸಿಂಗ್ ತಮ್ಮ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ‘ತಕ್ಷಣ ಕುಪಿತರಾದ ರಾವ್ ಮನಸ್ಸೊಳಗಿದ್ದುದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹೊರಹಾಕಿಬಿಟ್ಟರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವೆಂಬುದು ನೆಹರೂ-ಗಾಂಧಿ ಪರಿವಾರವೆಂಬ ಇಂಜಿನ್ನಿಗೆ ತೂಗುಹಾಕಿಕೊಂಡು ಓಡುವ ರೈಲಲ್ಲ’ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜೀವ್ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಸೋನಿಯಾರನ್ನು ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮನವೊಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆಕೆ ಸುತರಾಂ ಒಪ್ಪಿರಲಿಲ್ಲ. ಮನಮೋಹನ್ಸಿಂಗರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಿನಾಮೆ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಸಂಗಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ ನಟವರ್ಸಿಂಗ್ ತಮ್ಮ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸೋನಿಯಾರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಷಮ ಘಟ್ಟಗಳಂತೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಬಂದು ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಸರುವಾಸಿ ಪರಿವಾರದ ಸೊಸೆಯಾಗಿ ಸಂಭಾಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದು. ಎರಡನೆಯದು ಅತ್ತೆಯ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಗಂಡನನ್ನು ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಸೋತು ಅನಿವಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನಿಯ ಹೆಂಡತಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು. ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು ಮುಂದಿನ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಗಂಡನ ಸಾವಿಗೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ರಾಜಕಾರಣದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಹಠವನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ಕೊನೆಗೆ 98ರಲ್ಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ತಾನೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದು! ಹಾಗೆಂದು ನಟವರ್ಸಿಂಗರೇ ಆಕೆಯ ಬದುಕನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

2

ಸೋನಿಯಾರಿಗೆ ನರಸಿಂಹರಾಯರನ್ನು ಕಂಡರೆ ಅಷ್ಟಕ್ಕಷ್ಟೇ. ಆಕೆಯ ಶಾಂತ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆಯೂ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಗದ್ದುಗೆ ಏರಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಪ್ರಧಾನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾದ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಪರಿವಾರ ಭಜಕರು ಬೆಕ್ಕಸ ಬೆರಗಾಗುವಂತೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಮರು ಅವಧಿಗೆ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವ ಕಸರತ್ತು ಆರಂಭಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಪರಿವಾರ ನಿಷ್ಠರು ಸಕರ್ಾರದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯುವ ಇರಾದೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ನರಸಿಂಹರಾಯರ ಕಥೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನದ್ದೂ ಕೂಡ! ನರಸಿಂಹರಾಯರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗೊಂದು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕವಾದ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮಾದರಿಯ ತಳಹದಿ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಇಂದು ರಾಹುಲನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸನ್ನಿಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ವಿಧಿನಿಯಮ ಬೇರೆಯೇ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ನರಸಿಂಹರಾಯರ ತೆಕ್ಕೆಯಿಂದ ಕಳಚಿ ಸೀತಾರಾಮ್ ಕೇಸರಿಯವರ ಮಡಿಲಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಕೇಸರಿಯವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗರ ಪಾಲಿಗೆ ಚಾಚಾ ಆಗಿದ್ದರು. ನೆಹರೂ ಪಾರಿವಾರದ, ಗಾಂಧಿ ವಿಚಾರಧಾರೆಯ ಪರಮಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಎಲ್ಲರ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಹೊಮ್ಮಿದುದರಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚರಿಯಿಲ್ಲ. ನರಸಿಂಹರಾಯರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಮೂಲ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಕುಠಾರಾಘಾತ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಈ ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ, ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ನೆಹರೂ ಭಕ್ತರೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕೇಸರಿಯವರು ಆಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ರ ಪರಮ ಆರಾಧಕರಾಗಿದ್ದರು. ನರಸಿಂಹರಾಯರನ್ನು ಅಮಾನುಶವಾಗಿ ಹೊರದಬ್ಬಿದ ಮೇಲೆ ಸೀತಾರಾಮ್ ಕೇಸರಿ ಎಲ್ಲರ ಕಣ್ಣೊರೆಸಿ ಅಧಿಕಾರ ಹಿಡಿಯಬಲ್ಲ ಸಮರ್ಥರಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರು.

3

ಆದರೆ ನರಸಿಂಹರಾಯರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟಂತಹ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಹೂಂಕಾರದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸೀತಾರಾಮ್ ಕೇಸರಿಯವರಿಗೆ 81ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಹೊಸ ಶಕ್ತಿ ಆವಾಹನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೋನಿಯಾಗಿಂತ ತಾನೇ ಪ್ರಭಾವಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಆಪ್ತ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಭವಿಷ್ಯ ದುಗರ್ಾರೂಪಿಣಿಯಾದ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನಜರ್ಿಯವರ ಕೈಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಸೋನಿಯಾರನ್ನು ಅವಗಣನೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಚಾಚಾ ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಶರತ್ ಪವಾರ್, ಜಿತೇಂದ್ರಪ್ರಸಾದ್, ನರಸಿಂಹರಾಯರಂಥವರಿಗೂ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಸೋನಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ತೊಡೆತಟ್ಟುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನ ಕೊಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಸೋನಿಯಾ ಆಪ್ತವಲಯಕ್ಕೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದು ನಿಜ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ದೇವೇಗೌಡರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕೇಸರಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯಥರ್ಿಯಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆಂದು ಭಾವಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಕರ್ಾರದ ಪ್ರಮುಖರೆಲ್ಲಾ ಐ.ಕೆ ಗುಜರಾಲ್ರಿಗೆ ಪಟ್ಟಕಟ್ಟಿ ಸೀತಾರಾಮ್ ಕೇಸರಿ ಸಹಕಾರ ಕೊಡುವಂತೆ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟರು. ಇದು ಬಹಳ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಗುಜರಾಲ್ರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಬಲುಬೇಗ ಹಿಂಪಡೆದುಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿತು. ಇದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಪಾಲಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ಕೊಡುವ ಲಕ್ಷಣ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಜನರ ಕಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಖಳನಾಯಕರಾದರು. ಇನ್ನು ಪರಿವಾರದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಜನ ಮರೆತೇಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಇತರೆಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಗಳಂತೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಧಾವಂತ ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸೋನಿಯಾರನ್ನು ಒಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತೆ ಶುರುವಾಯ್ತು. ಬಲುವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆಕೆ ಕೊನೆಗೂ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷಗಾದಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಪಕ್ಷದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಕೇಸರಿಯವರನ್ನು ಕೆಡವುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕೆ ಹೋದ ಸೋನಿಯಾರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲೆಂದು ಆಕೆಯ ಆಪ್ತವಲಯ ಎಲ್ಲ ಕಸರತ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ವಿರೋಧಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಕೇಸರಿಯವರನ್ನು ಶೌಚಾಲಯದೊಳಕ್ಕೆ ಕೂಡಿಹಾಕಿ ಸೋನಿಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಬಿಟ್ಟರು. ಇದನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗದೇ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರಾದ ಪವಾರ್, ಸಂಗ್ಮಾ ಪಕ್ಷವನ್ನೇ ತ್ಯಜಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರು. ಪಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ದಶಕಗಳನ್ನೇ ಸವೆಸಿದ ವಯೋವೃದ್ಧ ಸೀತಾರಾಮ್ ಕೇಸರಿ ಅಂದು ಶೌಚಾಲಯದ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದರೋ ದೇವರೇ ಬಲ್ಲ. ಈ ಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ತಾಕತ್ತಿದೆ. ಎದುರು ಬಿದ್ದವರನ್ನು ಮಂಡಿಯೂರಿ ಕುಳಿತು ಗೋಗರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿಬಿಡುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವಿದೆ. ಕೊನೆಗೆ ದ್ವೇಷವಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಸತ್ತಮೇಲೂ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಹಠವಿದೆ! ಪಿ.ವಿ ನರಸಿಂಹರಾಯರು ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೋನಿಯಾ ಉಲ್ಲೇಖಿಸದೇ ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಚರ್ೆಗೆ ಒದಗಿತ್ತು. ಅವರ ಶವವೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಕೇಂದ್ರಕಛೇರಿಯ ಒಳಗೆ ಬರದಂತೆ ಪರಿವಾರ ಭಜಕರು ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸೋನಿಯಾ ಆಪ್ತವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಆಳ್ವಾ ತಮ್ಮ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ‘ಎಷ್ಟಾದರೂ ಅವರೊಬ್ಬ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಈ ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲ ನಿಯಮಗಳಂತೆ ಅವರ ಶವವನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಕೇಂದ ಕಛೇರಿಯೊಳಗೆ ಜನರ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಇರಿಸಲೇಬೇಕಿತ್ತು’ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸೀತಾರಾಮ್ ಕೇಸರಿಯವರದ್ದೂ ಅದೇ ಕಥೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಕುರಿತಂತೆ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿಯವರ ಹೆಸರನ್ನೇ ತೆಗೆದು ಬಿಸಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇತಿಹಾಸವನ್ನೇ ತಿರುಚಿ ಅಭ್ಯಾಸವಿರುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗರಿಗೆ ಕೇಸರಿಯವರ ಹೆಸರನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಮಾಯ ಮಾಡುವುದು ಅದೆಂಥ ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸ ಹೇಳಿ?!

4

ಸೋನಿಯಾರ ಮೊದಲ ಭಾಷಣವನ್ನು ನಟವರ್ಸಿಂಗ್ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವತಃ ಆತ ಮತ್ತು ಮಾಜಿಮಂತ್ರಿ ಜಯರಾಮ್ ರಮೇಶ್ ಸೋನಿಯಾರಿಗೆ ಭಾಷಣ ತರಬೇತಿ ಮಾಡಲೆಂದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಭಾಷಣವನ್ನು ಹಿಂದಿಗೆ ತಜರ್ುಮೆ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ದಪ್ಪ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಸೋನಿಯಾ ಕೈಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಆಕೆ ಅದನ್ನು ಓದುತ್ತಾ ಇವರೆದುರು ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕಿತ್ತಂತೆ. ಅನೇಕ ಬಾರಿ ತನ್ನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಕೈಚೆಲ್ಲಿಯೂ ಆಗಿತ್ತಂತೆ! ಆದರೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಹಿಡಿತ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಆಕೆ ಸುದೀರ್ಘ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡಲು ಹಿಂದೆ-ಮುಂದೆ ನೋಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಭಾಷಣದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಮೇಥಿಯಿಂದ ಸಂಸದೆಯಾಗಿಯೂ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟರು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಕರ್ಾರದಿಂದ ವಿದೇಶಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾದವರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಹೆಸರೂ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡು ವ್ಯಾಪಕ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇತ್ತ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೆ ಆಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದುದು ಬಲು ಕಡಿಮೆ. ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಆಕೆಯ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೇನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಜೊತೆಗಿದ್ದವರೂ ಅಥರ್ೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸೋಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಕಂಡರೂ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಆಕೆ ಮುಗುಮ್ಮಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಳಗೆ ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. 1997ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ನ ಮೂಲಕ ಆಕೆ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ ಜಾಂಬಿಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕೆನೆತ್ ಕಾಂಡಾ ಅವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿದಾಗ ಸೂರಿಯ ಲಲಿತ್ ಹೋಟೆಲ್ನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿದ್ದರು. ಏನನ್ನಿಸಿತೋ ಏನೋ ಈ ಬಾರಿ ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಒಬೆರಾಯ್ ಹೊಟೆಲ್ನಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಜಾಂಬಿಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ತಡರಾತ್ರಿ ಬಂದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದಂತೆ ಲಲಿತ್ ಹೊಟೆಲ್ನಲ್ಲೇ ಹೋಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟರು. ಈ ವಿಚಾರ ತಿಳಿದೊಡನೆ ಆ ಅವೇಳೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನಟವರ್ಸಿಂಗರನ್ನು ಹೊಟೆಲಿಗೆ ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟು ಜಾಂಬಿಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಒಬೆರಾಯ್ಗೇ ಹೋಗುವಂತೆ ಒಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಶುರುಮಾಡಿದರು. ನಟವರ್ಸಿಂಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲಿಂದಿಲ್ಲಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಾಡುವುದೇ ಕೆಲಸ. ಕೊನೆಗೂ ಬಿಡದೇ ಕಾಂಡಾರನ್ನು ಲಲಿತ್ನಿಂದೆಬ್ಬಿಸಿ ಒಬೆರಾಯ್ಗೆ ಕಳಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಆಕೆಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯ ನಿದ್ದೆ ಬಂದಿದ್ದು. 98ರಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಅಮೇಥಿಯಲ್ಲಿ ಜಯಭೇರಿ ಬಾರಿಸಿದ ಸೋನಿಯಾ ತಾವು ಸಕರ್ಾರ ರಚಿಸುವುದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳೆದುರಿಗೆ ನಿಂತರು. ಗಡುವು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಮರಳುವ ವೇಳೆಗೆ ಸಹಕಾರ ಕೊಡುವ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದ ಮುಲಾಯಂಸಿಂಗ್ ಕೈಕೊಟ್ಟಾಗಿತ್ತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ಇದು ತೀವ್ರಥರದ ಮುಖಭಂಗ. ಸೋನಿಯಾ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ಯಾರೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಅವರನ್ನು ಓಡಿಸಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಹಾಗಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸೋನಿಯಾ ಎಂದಿಗೂ ತಪ್ಪು ಮಾಡಲಾರರು ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಆಪ್ತವಲಯದವರು ಅದಾಗಲೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಿತ್ತಿದ್ದರು!

5

ಸೋನಿಯಾ ಸಾಮಾನ್ಯರಂತೂ ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ. ಆಕೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಮ್ಮಿಚ್ಛೆಯ ರಾಜಕಾರಣ ನಡೆಸಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದವರಿಗೆ ಮುಂದಿನ 15 ವರ್ಷ ಆಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಕೆಲಸ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುದಲ್ಲ. ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ನೆಹರೂ ಕಾಲದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗಿಂತಲೂ ಬಲವಾದ ಹಿಡಿತವುಳ್ಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು. ಆಕೆಯ ತಾಳಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಸಕರ್ಾರ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಪಕ್ಷ ಕುಣಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಸಂಸತ್ತಿನ ಪಡಸಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮನಮೋಹನ ಸಿಂಗರೊಂದಿಗೆ ಈಕೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದರೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗರಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದದು ಸೋನಿಯಾಗೇ! ಆಕೆ ಈ ಗುಲಾಮಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಗುಲಾಮರು ಹೆಚ್ಚು-ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದಷ್ಟು ಪರಿವಾರದ ಅಧಿಕಾರ ಅಬಾಧಿತ ಎಂಬದು ಆಕೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಹಿರಿ-ಕಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆಕೆ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಪ್ರಭಾವಿಯಾಗುವ ಲಕ್ಷಣ ತೋರಿಬಿಟ್ಟರು. ಇತರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಜೋರು-ಜೋರಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಂದ ಗಾಬರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಸೋನಿಯಾ ಎದುರಿಗೆ ಬಂದರೆ ಪಿಜ್ಜಾ ಇಷ್ಟವೋ ಪರಾಠ ಇಷ್ಟವೋ ಎಂದು ಕೇಳಿ ಸುಮ್ಮನಾಗಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ದೆಹಲಿಯ ಪ್ರಭಾವಿವಲಯವನ್ನು ಆಕೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ರೀತಿ ಅದು. ಆಕೆಯ ಕುರಿತಂತೆ, ಆಕೆಯ ಪರಿವಾರದ ಕುರಿತಂತೆ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಉಸಿರೂ ಎತ್ತುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ಬಲವಾದ ಹಿಡಿತ ಎನ್ನಿಸಬಹುದೇನೋ. ಆದರೆ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡವರು ಒಂದೋ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಿಂದ ದೂರವಾದರು ಅಥವಾ ಒಳಗೆ ಬರುವುದಕ್ಕೇ ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕಿದರು. ಅವನತಿ ನಿಶ್ಚಿತಗೊಂಡಿದ್ದು ಹೀಗೆ!

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದೇ ಉರಿಯುವ ಪ್ರತೀಕಾರದ ಬೆಂಕಿ!!

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದೇ ಉರಿಯುವ ಪ್ರತೀಕಾರದ ಬೆಂಕಿ!!

2014ರಲ್ಲೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಪರಿವಾರದ ಕಪಿಮುಷ್ಠಿಯಿಂದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸನ್ನು ಹೊರತಂದು ರಾಹುಲ್ ಬದಲು ಪ್ರಣಬ್ರನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಅಭ್ಯಥರ್ಿಯಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಇಂದು ಕಥೆಯೇ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ಖಂಡಿತ ಅಂದುಕೊಂಡಷ್ಟು ಸೀಟುಗಳು ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ ಅವರೆಣಿಸಿದ ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿ ಕ್ರಮಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಗೊತ್ತೇ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿರುವಾಗಲೂ ಆಕೆಯ ಮಗ ಸಂಜಯ್ನ ಆರ್ಭಟ ಜೋರಾಗಿಯೇ ಇತ್ತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದುದೇ ಆತ. ಆತನಿಗಿದ್ದ ಏಕೈಕ ಅರ್ಹತೆ ಇಂದಿರೆಯ ಮಗ ಎನ್ನುವುದು ಮಾತ್ರ. 1975ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಇಂದಿರಾ ಆತನನ್ನು ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆನಂತರ ಎಮಜರ್ೆನ್ಸಿಯ ರಾದ್ಧಾಂತ ಈ ಪರಿವಾರದ ಕಥೆಯನ್ನೇ ಮುಗಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿಮರ್ಾಣವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೂ ಇವರನ್ನು ಬಿಡದೇ ಬಲವಾಗಿ ಆತುಕೊಂಡ ಅಂತರಂಗದ ಸದಸ್ಯರು 1980ರ ವೇಳೆಗೆ ಇಂದಿರಾ ಮರುಅಧಿಕಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ ಆಳುವ ಸಹಜ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಈ ಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಎಂಬುದನ್ನು ಜನರಿಗೆ ನಂಬಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅದರರ್ಥ ಸಂಜಯ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಂತ. ಅನೇಕ ಹಿರಿತಲೆಗಳಿಗೆ ಇದು ಇರುಸುಮುರಿಸೆನ್ನಿಸಿತಾದರೂ ಮಾತನಾಡುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಾತನಾಡಿದವರು ಮೂಲೆಗುಂಪಾದರು. ದೇಶಕ್ಕೇ ಎಮಜರ್ೆನ್ಸಿ ಹೇರಿ ಜೀಣರ್ಿಸಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನವರನ್ನು ತುಳಿದು ಕುಪ್ಪಳಿಸುವುದು ಯಾವ ಲೆಕ್ಕ! ಪಿ.ವಿ ನರಸಿಂಹರಾಯರ ಕುರಿತಂತೆ ವಿಶೇಷ ಕೃತಿ ಬರೆದಿರುವ ಸಂಜಯ್ ಬಾರು ಪ್ರಕಾರ ಈ ವೇಳೆಗೆ ಹೊಸ ನಾಯಕರ ತಂಡ ಚಿಮ್ಮಿ ಬಂದಿದ್ದು. ಅವರಲ್ಲಿ ಜಗದೀಶ್ ಟ್ರೆಟ್ಲರ್, ರುಕ್ಸಾನಾ ಸುಲ್ತಾನಾ, ಕಮಲ್ನಾಥ್, ಅಂಬಿಕಾಸೋನಿ, ಗುಂಡುರಾವ್ ಇವರೆಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖರು. ಅಂದರೆ ‘ಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠರಾಗಿರುವವರು ನಾಯಕರಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ; ವಿರೋಧಿಸಿದವರು ಮಣ್ಣು ಮುಕ್ಕುತ್ತಾರೆ’ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರವಾನೆಯಾಯ್ತು.

Cong supporters celebrate
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಕೊನೆಯ ಹಂತದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲೂ ಪರಿವಾರದ ಜೀತಮಾಡಿದರೆ ಬೆಳೆದು ನಿಲ್ಲುತ್ತೇವೆಂಬ ಭಾವನೆ ಬಲವಾಗಿದ್ದು ಆಗಲೇ. ಅದು ಅಸಹಜವೇನಲ್ಲ. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಆಳುವಷ್ಟು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಇಂದಿರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನೇ ಮಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಲೆಗೊತ್ತು. ಆಕೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಂತರೆ ಅಧಿಕಾರದ ಏಣಿ ಏರುವುದು ಬಲು ಸುಲಭ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಯಾರು ತಾನೆ ಆ ಪಾಳಯ ಬಿಟ್ಟು ಬರಲಿಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ ಹೇಳಿ. ರಾಜಕಾರಣದ ಪಡಸಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರ ಮಾತು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವುದೋ ಅವರಿಗೇ ಬೆಲೆ. ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯತಿ ಸೀಟೂ ಕೊಡಿಸಲಾಗದವನನ್ನು ಯಾರು ಯಾಕಾದರೂ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ ಹೇಳಿ! ಹಾಗಂತ ಇದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಎಲ್ಲ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವಂಥದ್ದು. ಜನತಾದಳದಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣನ ಮಾತು ನಡೆದರೆ ಅವರ ಸುತ್ತ ಕೈಕಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮನ ಮಾತು ನಡೆದರೆ ಅವರ ಸುತ್ತ, ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಕದನಗಳೂ ನಡೆಯೋದು.
80ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಹಳ್ಳ ಹಿಡಿಯುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿದ್ದು ಆಗಲೇ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಮೋತಿಲಾಲರು ತಮ್ಮ ಕಂದನಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಾಗಲೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ನಿರ್ಲಜ್ಜತೆಯ ಎಲ್ಲ ಎಲ್ಲೆ ಮೀರಿತ್ತು. ಇಂದಿರಾ ಅದನ್ನು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೇರಿಸಿದರು ಅಷ್ಟೇ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಯಾವ ಪಕ್ಷಗಳೂ ತಮ್ಮ ನಂತರದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಡುವ ಕುರಿತು ಯೋಚಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಇಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಆನಂತರ ಇಂದಿರೆಯ ಈ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದವರೂ ತಾವು ಕಟ್ಟಿದ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನೇ ತಂದು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಂಪರೆ ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಾಶದ ಮೊದಲ ಹಂತ ಇದು. ಇಂದು ಎಲ್ಲ ಪಕ್ಷಗಳೂ ಪಕ್ಷಭೇದ ಮರೆತು ‘ಅಪ್ಪ-ಮಕ್ಕಳ’ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೇ ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕೊಡುಗೆ ಇಂದಿರಮ್ಮನದೇ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮಹತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿದ ಹೊತ್ತು ಅದು!

4
ಸಂಜಯ್ ವಿಮಾನಾಪಘಾತದಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಧಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಗಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದೇನೆಂದು ತೋಚದೇ ರಾಜೀವ್ರನ್ನು ಎಳತಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷಗಾದಿಗೇರಿಸಿತ್ತು. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಕೂಡ! ಹೌದು. ಅಂದಿನ ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಪೋತೇದಾರ್ ವಂಶಪರಂಪರೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಅವರಿಗೇ ಎಲ್ಲ ಅವಕಾಶಗಳು ಮೀಸಲು ಎಂದೂ ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆಳುವ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದ ಕೊನೆಗೆ ಆಸ್ಥೆಯೂ ಇಲ್ಲದ ರಾಜೀವ್ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಗಾದಿಯತ್ತ ದಬ್ಬಲ್ಪಟ್ಟರು. 2014ರಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರಮೋದಿಯಲ್ಲದೇ ಮತ್ತ್ಯಾರು ಪ್ರಧಾನಿ ಅಭ್ಯಥರ್ಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಪರಿವಾರದ ಭಜಕರು ರಾಹುಲ್ನನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿಸಿಯೇ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೇಳಿದೆನಲ್ಲ, ಪರಿವಾರದ ಜಾಲ ಹೇಗಿದೆಯೆಂದರೆ ಅನೇಕ ಪತ್ರಕರ್ತರು ರಾಹುಲ್ನನ್ನೂ ಬುದ್ಧಿವಂತನೆಂದು ಬಿಂಬಿಸಲು ತಿಪ್ಪರಲಾಗ ಹೊಡೆದರು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಯಾವ ಚಟುವಟಿಕೆಯೂ ಯಶ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಈ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಇಂದಿರಾ, ರಾಜೀವ್ ಸಾಲಿಗೆ ರಾಹುಲ್ನನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಪರಿವಾರದ ಆಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮರು ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಳಿಸಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಈ ಪರಿವಾರ ತಮಗಿಂತ ಸಮರ್ಥರನ್ನು ಮುಂದೆ ಬರಲು ಬಿಡಲೇ ಇಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿ ಸತತವಾಗಿ ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗುತ್ತಾ ಬದುಕನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಣಬ್ ಮುಖಜರ್ಿಯೂ ಒಬ್ಬರು. ಇಂದಿರೆಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಣಬ್ದಾ. ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲಾಗದಿದ್ದರೆ ಅದರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಣಬ್ರ ಮೇಲೆಯೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇಂದಿರೆಯ ನಂತರದ ಪ್ರಭಾವೀ ನಾಯಕ ತಾನೇ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ಅವರನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಇದು ಆಕೆಗೆ ಅರಿವಾದರೆ ಪ್ರಣಬ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯವೇ ಮುಗಿದಂತೆ ಎಂದು ಅನೇಕರು ಅವಡುಗಚ್ಚಿಯೇ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಇಂಥದ್ದನ್ನು ಅರಿಯುವ ಕಲೆ ಆಕೆಗೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಕೊನೆಗೂ ಪ್ರಣಬ್ ಮೂಲೆಗುಂಪಾದರು. ಸ್ವಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ಒಂದಷ್ಟು ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದದ್ದು ನಿಜವಾದರೂ ದಕ್ಕಬೇಕಾದ್ದು ಮಾತ್ರ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಸಿಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಮನಮೋಹನಸಿಂಗರು ಅದೊಮ್ಮೆ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಣಬ್ರನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವ ಎಲ್ಲ ಅರ್ಹತೆಯೂ ಅವರಿಗಿದ್ದರು ನಾನು ‘ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟಲಿ’ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟೆ ಎಂದಿದ್ದರು! ಅದರರ್ಥ ಈ ಪರಿವಾರದ ಪ್ರಣಬ್ ದ್ವೇಷ ಎರಡೆರಡು ಪೀಳಿಗೆವರೆಗೂ ಹರಿದು ಬಂತು. ರಾಹುಲ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಗದ್ದುಗೆಗೆ ಪ್ರಣಬ್ ಅಡ್ಡಗಾಲಾಗಬಹುದೆಂದೇ ಅವರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯೆಂಬ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿಸಿ ಕೂರಿಸಿಬಿಡಲಾಯ್ತು. ಕೊನೆಗೂ ಅವರ ಅರ್ಹತೆಗೆ, ಸಾಮಥ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಹುದ್ದೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಜನಮನ್ನಣೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದೇ ನರೇಂದ್ರಮೋದಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ನಂತರ. ಪ್ರಣಬ್ದಾ ಕೂಡ ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ವಿರುದ್ಧದ ತನ್ನೆಲ್ಲ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟರು. ಅವರು ಸಂಘದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿಬಂದದ್ದಂತೂ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ನುಂಗಲಾರದ ತುತ್ತಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತಲ್ಲ, ಇವೆಲ್ಲದರ ಬೀಜ ಇಂದಿರಾಳ ದ್ವೇಷದಲ್ಲಡಗಿದೆ ಅಥವಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ಚಿಂತನೆಗಳಲ್ಲಿ!

5
2014ರಲ್ಲೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಪರಿವಾರದ ಕಪಿಮುಷ್ಠಿಯಿಂದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸನ್ನು ಹೊರತಂದು ರಾಹುಲ್ ಬದಲು ಪ್ರಣಬ್ರನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಅಭ್ಯಥರ್ಿಯಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಇಂದು ಕಥೆಯೇ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ಖಂಡಿತ ಅಂದುಕೊಂಡಷ್ಟು ಸೀಟುಗಳು ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ ಅವರೆಣಿಸಿದ ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿ ಕ್ರಮಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನೆನಪಿರಲಿ. ರಾಜೀವ್ ತಾಯಿಯ ಕೊಲೆಯ ನಂತರ ಪ್ರಧಾನಿಗಾದಿ ಏರಿದರಲ್ಲ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಣಬ್ರಿಗೆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ‘ಪರಿವಾರ ಬಲವಾಯ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಸಾವಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಯ್ತು’.

1991ರಲ್ಲಿ ರಾಜೀವ್ ಹತ್ಯೆಯ ನಂತರ ಪಿ.ವಿ ನರಸಿಂಹರಾಯರು ಮತ್ತೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸನ್ನು ಹಳಿಗೆ ತರುವ ಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು. ಸಮರ್ಥ ನಾಯಕರನ್ನು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೇ ಆರಿಸುವ ಪರಿಪಾಠ ಮತ್ತೆ ಬರಲೆಂದು ಆಶಯಪಟ್ಟರು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನರಸಿಂಹರಾಯರ ಜನಮನ್ನಣೆ ತೀವ್ರವಾಗಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ ಅವರು ಬಲುಬೇಗ ಸಕರ್ಾರ ಸಂಭಾಳಿಸಲಾಗದೇ ಕೈಚೆಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಜನ ಆಸೆ ಕಂಗಳಿಂದ ಪರಿವಾರದತ್ತ ಹೊರಳುತ್ತಾರೆಂದು ಭಜಕರೆಲ್ಲ ಭಾವಿಸಿಬಿಟ್ಟರು.

6
ನರಸಿಂಹರಾಯರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒಳವಲಯದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲಣವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಂತರ ಹಿಂದೂ ಪತ್ರಿಕೆ ‘ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನರಸಿಂಹರಾಯರ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸಿದೆಯಲ್ಲದೇ ಆತ ಪ್ರಬಲ ಮುತ್ಸದ್ದಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ’ ಎಂದು ಬರೆದಿತ್ತು. ಇದು ಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಲು ಸಾಕಿತ್ತು. ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ 400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪಧರ್ಿಸುವ ಇರಾದೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಂತರ ಅಜರ್ುನ್ಸಿಂಗ್, ಎಕೆ ಆ್ಯಂಟನಿ, ಜಿತೇಂದ್ರಪ್ರಸಾದ್, ಶರತ್ಪವಾರ್, ಧವನ್, ಗುಲಾಂನಬಿಆಜಾದ್, ಬಲರಾಮ್ಜಾಖಡ್, ರಾಜೇಶ್ ಪೈಲಟ್, ಅಹ್ಮದ್ ಪಟೇಲ್, ವಿಜಯ ಭಾಸ್ಕರ್ರೆಡ್ಡಿ ಇಷ್ಟೂ ಜನ ಭಿನ್ನ-ಭಿನ್ನ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಬಂದರು. ಆದರೆ, ಚುನಾವಣೆಗಳು ನರಸಿಂಹರಾಯರು ಅಂದುಕೊಂಡಂತಹ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುತೇಕರು ಅವರ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಪರಿವಾರದ ಸಮರ್ಥಕರಾಗಿದ್ದವರೇ ಗೆದ್ದು ಬಂದಿದ್ದರು. ನರಸಿಂಹರಾಯರ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಾಲಗಳಲ್ಲೂ ಸಮಥರ್ಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ ಕರುಣಾಕರನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಣಬ್ ಮುಖಜರ್ಿಯವರೇ ಸೋಲುಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ನರಸಿಂಹರಾಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಅಲ್ಲ. ಈ ಇಡಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠರು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿ ಗೆದ್ದು ಬಂದುದನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದ ಅವರು ಅದಕ್ಕೊಂದು ಪ್ರತಿದಾಳ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿಯೇ ಇದ್ದರು. ಇಡಿಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ದಲಿತ ನಾಯಕನಾಗಲೀ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳಾಗಲೀ ಗೆಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿ ತಮ್ಮ ಅಸಂತೋಷವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಹಳೆಯ ದಾಳವನ್ನು ಅದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟವರ ಮೇಲೆಯೇ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು. ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮ ನಡೆಸಿ ದಲಿತರನ್ನು ಶೋಷಿಸಿದ್ದೀರಾ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೆಲ್ಲರಿಗೂ ರಾಜಿನಾಮೆ ಕೊಡುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು. ದಲಿತ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳತರಲು ಈ ಕ್ರಮ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ನರಸಿಂಹರಾಯರು ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೇ ತಮ್ಮ ಮಿತ್ರ ಕರುಣಾಕರನ್, ಸುಶೀಲ್ಕುಮಾರ್ ಶಿಂಧೆ ಮತ್ತು ಒಮನ್ದೇವ್ರಿ ಎಂಬ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಒಳತಂದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತಾವೇ ನಾಮನಿದರ್ೇಶನ ಮಾಡಿ ಅವರೆಲ್ಲರ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಪರಿವಾರದ ನಿಷ್ಠರಿಗೆ ಇರುಸುಮುರಿಸು ಉಂಟುಮಾಡಿತ್ತಾದರೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಸಮರ್ಥ ದಾರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಹೊತ್ತು ಬಂದಿತ್ತು. ಪಿ.ವಿ ನರಸಿಂಹರಾಯರು ತಮ್ಮ ಸಕರ್ಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಥರ್ಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ತಂದು ಜನಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಹಳ್ಳ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತದ ಆಥರ್ಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. ಇದು ಪರಿವಾರದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಬೇರೆಯವರಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಜನರೊಳಗೆ ತುಂಬಲು ಸಾಕಷ್ಟಾಗಿತ್ತು. ಆಗಲೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದರೆ ಇಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳೆದುರಿಗೆ ಕೈಚಾಚಿಕೊಂಡು ನಿಲ್ಲುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೇನು, ಮರುಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುವಷ್ಟು ಪೂರ್ಣ ಬಹುಮತ ನರಸಿಂಹರಾಯರಿಗೆ ಬರದೇ ಹೋದಾಗ ಅವರು ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಒಲಿಸಿ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಕರ್ಾರ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾಗಲೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಪರಿವಾರಭಜಕರು ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಕರೆದು ತಮಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುವ ಇರಾದೆ ಇಲ್ಲವೆಂದು, ಯಾರಾದರೂ ಇಚ್ಛೆಪಟ್ಟರೆ ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಕೊಡುವೆವೆಂದು ಹೇಳಿಕೆಕೊಟ್ಟು ನರಸಿಂಹರಾಯರನ್ನು ಹೊರದಬ್ಬುವ ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡರು! ಅದು ಅಕ್ಷರಶಃ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಅಂತ್ಯವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಹಾಂಗತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಇಲ್ಲಿಗೇ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ನರಸಿಂಹರಾಯರು ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರ ಶವಕ್ಕೆ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಯಾವ ಗೌರವವನ್ನೂ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಅವರ ಪಾಥರ್ಿವ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಪಕ್ಷದ ಕಛೇರಿಗೂ ಪ್ರವೇಶ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಅವರ ಶವಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲೇ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬಾರದೆಂಬ ಹಠ ಕೂಡ ಮಾಡಲಾಯ್ತು. ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಿಗೆ ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಾಗಿ, ದೇಶವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಧಾನಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಕೊಟ್ಟ ಗೌರವ ಇದು.
ಬಿಡಿ. ಇದು ಬೇರೊಂದು ಚಚರ್ೆ. ಆದರೆ ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ನರಸಿಂಹರಾಯರು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಛಾತಿಯನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗರು ತೋರಿದ್ದರೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಮುಕ್ತ ಭಾರತದ ನಿಮರ್ಾಣದ ಕನಸು ಕಾಣುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ದೇಶಕ್ಕಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಂತ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತೂ ಇತ್ತು..

ಹನಿ-ಹನಿ ನೀರಿನ ನೋವಿನ ಕಹಾನಿ!

ಹನಿ-ಹನಿ ನೀರಿನ ನೋವಿನ ಕಹಾನಿ!

ಈ ಬಾರಿಯ ನೀರಿನ ಕುರಿತಂತಹ ಆಸ್ಥೆ ನೋಡಿದರೆ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮೋದಿ ಗೆಲ್ಲಲಿದ್ದಾರೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಜಲಶಕ್ತಿ ನದಿ ಜೋಡಣೆಗಳ ಕುರಿತಂತೆಯೂ ಬಲವಾದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ತಲುಪಿಸುವ ಮೋದಿಯವರ ಕನಸೂ ಸಾಕಾರವಾಗಬಹುದು.

ಕಳೆದ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನೀತಿ ಆಯೋಗ ಮಂಡಿಸಿದ ವರದಿ ಹೆದರಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂಥದ್ದು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ 2020ರ ವೇಳೆಗೆ ದೆಹಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ 21 ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು ಅಂತರ್ಜಲದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯವನ್ನು ಮುಟ್ಟಲಿವೆ. ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ 10 ಕೋಟಿ ಜನ ಇದರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಾಗಲೇ 60 ಕೋಟಿ ಜನ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದೆಡೆ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಾದರೆ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಇರುವ ನೀರು ಶುದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲವೆಂಬ ಸುದ್ದಿ ತಲೆಕೆಡಿಸುವಂಥದ್ದು. ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ವರದಿಯನ್ನೇ ಒಪ್ಪುವುದಾದರೆ ದೇಶದ 70 ಪ್ರತಿಶತ ನೀರಿನ ಸೆಲೆಗಳು ಕೊಳಕಾಗಿದ್ದು ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಸೆಲೆಗಳ 122 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ 120ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ದಿನದೂಡಬಹುದಾದ ಸಮಯವಲ್ಲ. ರಾಷ್ಟ್ರ, ರಾಜ್ಯಗಳೆಲ್ಲವೂ ತಕ್ಷಣ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಮಾಡುವಾಗ ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊಳಕನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದ ನಮಗೆ ಇದೇ ಕಾವೇರಿಗಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬಡಿದಾಡುತ್ತೇವಲ್ಲ ಎಂದೆನಿಸಿ ಅಸಹ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಆದರೆ ಜನರ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರವೆಂಬಂತೆ ಮುನಿದ ಪ್ರಕೃತಿ ಕಾವೇರಿಯನ್ನು ತಾನಾಗಿಯೇ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರವಾಹದೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದಳು. ಅಚ್ಚರಿಯೇನು ಗೊತ್ತೇ? ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೈದುಂಬಿ ಹರಿದಿದ್ದ ಕಾವೇರಿ ಇಂದು ಮತ್ತೆ ಒಡಲು ಬರಿದಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸೊರಗಿದ್ದಾಳೆ. ಕಾವೇರಿಯ ತಟದಲ್ಲಿಯೇ ನೀರಿಗಾಗಿ ಹಾಹಾಕಾರವೆದ್ದಿದೆ. ಈ ಬೇಸಿಗೆಯಂತೂ ಕಣ್ಣೀರು ಹರಿಸಿಯೇ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನ ಕಾಲ ಕಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಳೆ ಆಗದೇ ಹೋದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತೂ ಗಂಭೀರ!

2

ಬಹುಶಃ ಕಳೆದ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರಮೋದಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಲೋಚಿಸಿದ್ದರೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಂದೇ ನೀರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಜಲಶಕ್ತಿ ಎಂಬ ಖಾತೆಯೊಂದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಗಜೇಂದ್ರಸಿಂಗ್ ಶೇಖಾವತ್ರನ್ನು ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಜಲಶಕ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ವಿವಾದಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ-ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ನೀರಿನ ಕಿತ್ತಾಟಗಳ ಕುರಿತಂತೆಯೂ ಜಲಶಕ್ತಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಮುತುವಜರ್ಿ ತೋರಿಸಲಿದೆ. ಪ್ರತಿ ನಲ್ಲಿಯಲ್ಲೂ ನೀರು ಎಂಬ ಬಿಜೆಪಿಯ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಇಡೇರಿಸಲು ಈ ಖಾತೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯತ್ನ ಹಾಕಲಿದೆ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಹಣಕಾಸು, ರೈಲ್ವೇ, ಗೃಹ, ರಕ್ಷಣೆ, ವಿದೇಶಾಂಗಗಳಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಈ ಖಾತೆಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೇಗೆ ರೈಲ್ವೇ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ನಿಮರ್ಾಣ ಮೋದಿಯವರ ಕನಸಿನ ಕೂಸಾಗಿದ್ದವೋ ಇದೂ ಕೂಡ ಅದೇ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿರಲಿದೆ. ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಅಡುಗೆಮನೆಯನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ತು, ಗ್ಯಾಸು, ಇವುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಅವರ ಆನಂದವನ್ನು ಮತವಾಗಿ ಪರಿವತರ್ಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಈ ಬಾರಿಯ ನೀರಿನ ಕುರಿತಂತಹ ಆಸ್ಥೆ ನೋಡಿದರೆ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮೋದಿ ಗೆಲ್ಲಲಿದ್ದಾರೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಜಲಶಕ್ತಿ ನದಿ ಜೋಡಣೆಗಳ ಕುರಿತಂತೆಯೂ ಬಲವಾದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ತಲುಪಿಸುವ ಮೋದಿಯವರ ಕನಸೂ ಸಾಕಾರವಾಗಬಹುದು. ಹಾಗಾದರೆ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ರೈತನೂ ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ಮತ ಹಾಕುವಾಗ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡಬಹುದು. ಇದು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಿರುವ ಬಿಜೆಪಿಯ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ತುಂಬಿಸಿಯೂ ಕೊಡಬಲ್ಲುದು.

3

ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಐದು ವರ್ಷ ಬಾಕಿ ಇದೆ. ಈಗಲೇ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನರೇಂದ್ರಮೋದಿ ಇತರ ಎಮ್ಪಿಗಳಂತಲ್ಲ. ಅವರು ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೊದಲ ನೂರು ದಿನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸಗಳ ರೂಪುರೇಶೆ ತಯಾರಿಸುವಂತೆ ನೀತಿ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದ್ದರು. ನಮ್ಮೆಲ್ಲ ಸಂಸದರು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾ, ಅಭಿನಂದನೆ ಸ್ವೀಕಾರ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೈಮರೆತು ಕುಳಿತಿದ್ದರೆ ನರೇಂದ್ರಮೋದಿ ಅದಾಗಲೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಪುರಸೊತ್ತಿಲ್ಲದಂತೆ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತಿದೆ. ರಸ್ತೆ, ವಿದ್ಯುತ್, ಗ್ಯಾಸ್ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಅನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದುತ್ವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಗೆಲ್ಲಬೇಕು ಎನ್ನುವುದಾದರೆ ಶಬರಿಮಲೆ ಪ್ರಕರಣ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಲಾಭವನ್ನೇನೂ ತಂದುಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ದಕ್ಷಿಣವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಅವರಿಗೆ ವಿಕಾಸದ ಬಲವಾದ ಹೆದ್ದಾರಿಯೇ ಬೇಕು. 300ರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಹೊಸ ಹಾದಿಯಲ್ಲೇ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಬೇಕು. ನೀರು ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ರಾಜಮಾರ್ಗ. ಅದರಲ್ಲೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಭಯಾನಕವಾದ ಕ್ಷಾಮವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಭೀತಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನರೇಂದ್ರಮೋದಿ ಮಾಡಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟರೆ ಅವರ ಅಶ್ವಮೇಧದ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಲಾರರು.

Drought In Jammu And Kashmir, 10 Villages Affected

ನೀರು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಆದರೆ ಈಗ ಅದರ ಸಮಸ್ಯೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ ಬಿಡುತ್ತಾರೋ, ಸಂಸದರು ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೊ ಬಿಡುತ್ತಾರೊ; ನೀರಿನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಂತೂ ನಮಗಿದೆ. ಹನಿ-ಹನಿಯನ್ನು ಉಳಿಸೋಣ. ಮಳೆಯ ನೀರನ್ನು ಕಾಪಿಡೋಣ. ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಜಲಶಕ್ತಿ ಖಾತೆಯ ಮಂತ್ರಿ ನಾವೇ ಆಗಿ ಎಲ್ಲರ ಮೊಗದಲ್ಲೂ ಮಂದಹಾಸ ಮಿನುಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀರಿಲ್ಲದೇ ಬದುಕಿಲ್ಲ, ನೀರಿಲ್ಲದೇ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಲ್ಲ. ನೀರಿಲ್ಲದೆ ನಾಗರಿಕತೆಯೂ ಇಲ್ಲ!

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅವನತಿಯ ಮೂಲ ಎಲ್ಲಿದೆ?!

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅವನತಿಯ ಮೂಲ ಎಲ್ಲಿದೆ?!

ಆದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಈ ಪರಿವಾರವಲಯ ಎಷ್ಟು ಬಲವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ಅದರೊಳಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುವುದು ಹೇಗೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಡುವ ಚತುರಮತಿಗಳಿದ್ದಾರೆ, ಸಕರ್ಾರದ ಒಳಗುಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವ ಅಧಿಕಾರಿವಲಯದವರಿದ್ದಾರೆ, ಈ ಪರಿವಾರವನ್ನು ಶತಾಯ-ಗತಾಯ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪತ್ರಕರ್ತರಿದ್ದಾರೆ, ಕೊನೆಗೆ ಇವರು ಏನು ಮಾತನಾಡಿದರೂ ಸತ್ಯವೆಂದು ನಂಬಿಸಿಬಿಡಬಲ್ಲ ಪ್ರೊಫೆಸರುಗಳು, ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳು ಗಲ್ಲಿಗೊಬ್ಬರಂತೆ ಕಾಯುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಹುಲ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ನರೇಂದ್ರಮೋದಿ ಮತ್ತವರ ತಂಡವನ್ನೆದುರಿಸಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವ 52 ಸಂಸದರು ಬೆಟ್ಟದಷ್ಟಾಯ್ತು ಅಂತ. 44 ರಿಂದ 52ಕ್ಕೇರಿದ್ದೇ ರಾಹುಲ್ ಪಾಲಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ ಮತ್ತೆ-ಮತ್ತೆ ಈ ಪರಿಯ ಹೊಡೆತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿರುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ಈ ಬಾರಿಯ ಈ ಸೋಲನ್ನು ಜೀಣರ್ಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ನಂತರವೂ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಮಣಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲವೆಂದಮೇಲೆ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ-ಮತ್ತೆ ಕಿತ್ತಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಚ್ಛಿದ್ರ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಪ್ರಬಲ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಮಣಿಸಿ ಮನೆಗಟ್ಟುವ ಕಲ್ಪನೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಪಹಾಸ್ಯವೇ ಸರಿ. ಹಾಗಂತ ಭಾಜಪವೂ ಬೀಗುವಂತಿಲ್ಲ. ಅದರ ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಯೂ ನರೇಂದ್ರಮೋದಿಯವರ ನಾಮಬಲದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವುದೇ ಹೊರತು ಸ್ವಂತ ಬಲ ನಿಜಕ್ಕೂ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಕನರ್ಾಟಕದಲ್ಲಿ 25 ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ದೆಹಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಬಿಜೆಪಿ ಅದೇ ಗುಂಗಿನಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಹೋದ ನಂತರವೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ! ಅಂದರೆ ಜನ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮೋದಿಯವರ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಬಯಸಿದರೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಎರಡೂ ಪಾಳಯದವರಿಗೂ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನಕ್ಕೆ ಸಕಾಲ.

5

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಸೋಲಿನ ಹಿಂದೆ ಗುಲಾಮಿ ಮಾನಸಿಕತೆಯೇ ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆ ಎಮಜರ್ೆನ್ಸಿಯ ನಂತರದ ಪೀಳಿಗೆ. ಅಂದಿನ ಆಕ್ರೋಶದ, ಹತಾಶೆಯ, ನೋವಿನ, ಗುಲಾಮಿತನದ ವಿರುದ್ಧದ ಮನೋಭಾವನೆಯ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಹೊಸಕುಡಿಗಳು ಇವರೆಲ್ಲ. ಪರಿವಾರವಾದ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿನಿಂತು ವಿಕಾಸವಾದದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರ ಬೇಕೆನ್ನುವ ಪೀಳಿಗೆ ಇದು. ಎರಡು ಪೀಳಿಗೆಯ ಹಿಂದಿನ ಜನ ಹೀಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಂದುಕೊಟ್ಟದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನೆಹರೂ ಮತ್ತವರ ಪರಿವಾರದವರ ಮೇಲೆ ಅಪಾರವಾದ ಗೌರವ ಇತ್ತಲ್ಲದೇ ಕೃತಜ್ಞತಾ ಭಾವವೂ ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇಂದಿಗೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ವೃದ್ಧರು ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿರುವ ನೂರು ಚಿಹ್ನೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಹಸ್ತವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲರು. ಅವರಿಗೆ ಹಸ್ತಕ್ಕೆ ಮತ ಹಾಕುವುದೆಂದರೆ ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಪೂರೈಸಿದಂತೆ. ಈ ಮಾನಸಿಕತೆಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸನ್ನು ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ಆ ಪರಿವಾರದ ತೆಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಯ್ತು. ನೆಹರೂ ನಂತರ ಲಾಲ್ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸಿದ್ದರಾದರೂ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅವರೇ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಪರಿವಾರದ ತೆಕ್ಕೆಯಿಂದ ಆಚೆ ಬಂದು ಹೊಸಗಾಳಿಯನ್ನು ಉಸಿರಾಡಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಒಳಗಿರುವ ಲಾಬಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ, ಬಡ ವ್ಯಕ್ತಿ ದೇಶವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಆಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಬಿಂಬಿಸಲು ನೆಹರೂ ಆಪ್ತಪಡೆ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಶಾಸ್ತ್ರಿಜೀ ಅದಕ್ಕೆದುರಾಗಿ ಸಮರ್ಥವಾದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೀಡಿ ದೇಶದ ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಗಳಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಹೊಸ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಸಾಗುವ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಲಾಲ್ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಕೊಲೆಯಾಯ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಇಂದು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ನೆಹರೂ ಆಪ್ತವಲಯಕ್ಕೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಹಿಡಿತ ಪರಿವಾರದ ಕೈಲೇ ಇಡಬೇಕೆಂಬ ತುಡಿತವಿತ್ತು. ಇಂದಿರಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಕೂಗು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದಾಗಲೂ ಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟು ಇಂದಿರಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನೇ ಮೂಲಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಾಗಿ ಪರಿವತರ್ಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಆಕೆಗಿತ್ತು. ತೀರಾ ಎಮಜರ್ೆನ್ಸಿಯಂತಹ ಭಯಾನಕ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೇರಿದಾಗಲೂ ಭಾರತೀಯರು ಆಕೆಯನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ನೆಹರೂ ಪರಿವಾರ ಈ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ತ್ಯಾಗ ಅಪಾರವೆನ್ನುವ ಭಾವನೆ ಭಾರತೀಯರೊಳಗೆ ತುಂಬಿಹೋಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದವು ಬಿಡಿ. ಎಮಜರ್ೆನ್ಸಿಯ ಬಳಿಕ ಜನತೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಾಗಲೂ ಗೌರವಯುತವಾದ ಸ್ವಚ್ಛ ಆಡಳಿತ ನೀಡಲಾಗದೇ ಬಡಿದಾಡಿಕೊಂಡು ಇಂದಿರಾರ ಎದುರಿಗೆ ಕೈಚಾಚಿಕೊಂಡು ನಿಲ್ಲುವಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದೊದಗಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಆಳುವ ಕಲೆ, ಸಾಮಥ್ರ್ಯ, ಧಾಡಸಿತನ ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೆಹರೂ ಪರಿವಾರದ ಆಸ್ತಿ ಎಂದು ಜನ ನಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟು ಸಾಕಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಇಂದಿರಾ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಹೊಸ ಹಾದಿಯನ್ನು ತುಳಿಯುವ ಎಲ್ಲ ಮಾರ್ಗವೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನೆದುರಿಗೆ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ನಾಯಕರು ಕಾಂಗ್ರೆಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವ ಅರ್ಹತೆಯುಳ್ಳವರೂ ಇದ್ದರು. ಆದರೆ ಪರಿವಾರದ ಆಪ್ತವಲಯ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಇಂದಿರಾ ಸಾವಿನ ನಂತರದ ಅನುಕಂಪದ ಅಲೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಹೊಸ ಸಮರ್ಥನಾಯಕನನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿಬಿಡಬಹುದಿತ್ತು. ಹಾಗೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾರವಾದ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಇಂದಿರೆಯ ಮಗ ಸಂಜಯ ತೀರಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯೇ ಇರದಿದ್ದ ಪೈಲೆಟ್ ಆಗುವ ಕನಸನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ರಾಜೀವ್ ಅನ್ನು ಪರಿವಾರವಲಯ ಚುನಾವಣಾ ಕಣಕ್ಕೆ ಎಳೆದು ತಂದಿತ್ತು. ಸೋನಿಯಾ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರು ಏನೇ ಹೇಳಲಿ, ಆದರೆ ಆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯದ ಇಚ್ಛೆ ಆಕೆಗೆ ಲವಲೇಶವೂ ಇರಲಿಲ್ಲವೆನ್ನುವುದು ಹಗಲಿನಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ. ರಾಜೀವ್ನನ್ನು ಭಾರತ ಬಿಡಿಸಿ ಈ ರಾಜಕೀಯದ ಜಂಜಡಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ವಿದೇಶಕ್ಕೊಯ್ದುಬಿಡಬೇಕೆನ್ನುವ ತವಕ ಆಕೆಗೆ ಖಂಡಿತ ಇತ್ತು. ತಾಯಿಯ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಹೆಗಲೇರಿದ ಈ ಕದನಕ್ಕೆ ರಾಜೀವ್ ಸೈನಿಕನಾಗಲೇಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಇಂದಿರೆಯ ಸಾವಿನ ಅನುಕಂಪ ರಾಜೀವ್ರನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿಗಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿಯೇಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಾದಿಗೆ ಮರಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು!

ರಾಜೀವ್ ರಾಜಕೀಯದ ಪಡಸಾಲೆಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಹೊಸಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಈ ಪರಿವಾರವಲಯ ಎಷ್ಟು ಬಲವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ಅದರೊಳಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುವುದು ಹೇಗೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಡುವ ಚತುರಮತಿಗಳಿದ್ದಾರೆ, ಸಕರ್ಾರದ ಒಳಗುಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವ ಅಧಿಕಾರಿವಲಯದವರಿದ್ದಾರೆ, ಈ ಪರಿವಾರವನ್ನು ಶತಾಯ-ಗತಾಯ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪತ್ರಕರ್ತರಿದ್ದಾರೆ, ಕೊನೆಗೆ ಇವರು ಏನು ಮಾತನಾಡಿದರೂ ಸತ್ಯವೆಂದು ನಂಬಿಸಿಬಿಡಬಲ್ಲ ಪ್ರೊಫೆಸರುಗಳು, ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳು ಗಲ್ಲಿಗೊಬ್ಬರಂತೆ ಕಾಯುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ರಾಜೀವ್ ಆಡಳಿತ ಕಷ್ಟವೆನಿಸಲಿಲ್ಲ. ರಾಜೀವ್ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಅಥರ್ೈಸಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ವೇಳೆಗೆ ಅವರೇ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ.

6

ಎಲ್ಟಿಟಿಇ ದಾಳಿಗೆ ರಾಜೀವ್ ಛಿದ್ರ-ಛಿದ್ರವಾಗಿ ಹೋದಾಗಲೂ ಸೋನಿಯಾಗೆ ಭಾರತವನ್ನು ಆಳಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲವಿದ್ದದ್ದು ಅನುಮಾನವೇ. ರಾಜೀವ್ ಮೇಲಿನ ಆಕೆಯ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸುವುದು ಖಂಡಿತ ಅಸಾಧ್ಯ. ಖುದ್ದು ಕೆ.ಎನ್ ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರು ಆಪ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಒಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದರು, ‘ರಾಜೀವ್ರ ಕುರಿತಂತಹ ಚಚರ್ೆ ಸೋನಿಯಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಆಕೆಯ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ಜಿನುಗುತ್ತಿತ್ತು’ ಅಂತ. ಪಕ್ಷ ಪರಿವಾರದಿಂದ ಇತರರ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ಹೋಗುವ ಸಮಯವದು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಭಾಗ್ಯ ಬದಲಾಗುವ ಹೊತ್ತೂ ಆಗಿತ್ತು. ರಾಜೀವ್ ಸಾವಿನ ಅನುಕಂಪದ ಅಲೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸನ್ನು ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿಯೇ ಮೇಲೆತ್ತಿತ್ತು. ರಾಜಕೀಯ ಪಂಡಿತರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಂತೆ ರಾಜೀವ್ ಸಾಯದೇ ಹೋಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ 91ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು 89ರಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಬಿಜೆಪಿ ಮೇಲ್ಮುಖವಾದ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿತ್ತು. 85ರಿಂದ ತನ್ನ ಸಂಸದರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ 120ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಗೆಲುವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಈ ವೇಳೆಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಪ್ರಬಲ ನಾಯಕರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದು ಪಿ.ವಿ ನರಸಿಂಹರಾಯರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಅವರೇ ಆಗುತ್ತಾರೆಂಬ ಅಭಿಮಾನ ಆಂಧ್ರದ ಜನತೆಗೆ ಅದೆಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ ಅವರು ನರಸಿಂಹರಾಯರನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸಲೇಬೇಕೆಂದು ಪಣತೊಟ್ಟಂತಿತ್ತು. ಪ್ರಬಲವಾದ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ಅಲ್ಲಿದ್ದದ್ದು ತೆಲಗು ದೇಶಂ ಪಾಟರ್ಿ ಮಾತ್ರ. ಮೊದಲ ಹಂತದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ 17 ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೆಲಗು ದೇಶಂ 13 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರೆ ರಾಜೀವ್ ಹತ್ಯೆಯ ನಂತರದ ಚುನಾವಣೆಯ 24 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಳಿಸಿದ್ದು 4 ಮಾತ್ರ. ಪಕ್ಷದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದ ಎನ್.ಟಿ ರಾಮ್ರಾವ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವ ಅವಕಾಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಪಿ.ವಿ ನರಸಿಂಹರಾಯರ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವ ಅಭ್ಯಥರ್ಿಯನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸದೇ ಅವರ ದಾರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು-ಕಡಿಮೆ ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿಬಿಟ್ಟರು. ನಂದ್ಯಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ವರ್ಷ ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಾಣದಷ್ಟು ಜನ ಮತಗಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದು ನರಸಿಂಹರಾಯರಿಗಾಗಿ ವೋಟು ಹಾಕಿದರು. ಹೆಚ್ಚು-ಕಡಿಮೆ 90 ಪ್ರತಿಶತ ಜನ ವೋಟು ಮಾಡಲು ಬಂದಿದ್ದರು. ಈ ಗೆಲುವು ಎಂತಹ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ವಿಜಯವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಅದು ಗಿನ್ನಿಸ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಯ್ತು. ಈ ಗೆಲುವಿಗೆ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳ ಮುನ್ನ ರಾಜೀವ್ ಅವರಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ಅನ್ನೇ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೀಗ ಅದೇ ನರಸಿಂಹರಾಯರು ಇಂಥದ್ದೊಂದು ವಿಜಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿಯೇ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ನೆರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲುಳಿದ ಅವರು ಪರಿವಾರದ ಕಪಿಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸನ್ನು ಹೊರತರುವ ನಿಶ್ಚಯ ಬಲವಾಗಿಯೇ ಮಾಡಿದ್ದರು. 1992ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಇರಾದೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕವಾದ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವಂತೆ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಂಡರು. ಆ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಈ ರೀತಿಯ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ದಶಕಗಳೇ ಉರುಳಿ ಹೋಗಿದ್ದವು. 1973ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸಂಜಯ್ ಮತ್ತು ರಾಜೀವ್ ಪರಿವಾರದ ಆಸ್ತಿಯೆಂಬಂತೆ ನಡೆಸಿದ್ದರೆ ಹೊರತು ಎಂದಿಗೂ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮೇಲೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ರಾಹುಲ್ನನ್ನೂ ಹೀಗೆಯೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷಗಿರಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದು ನಿಮಗೆ ನೆನಪಿರಬೇಕು.

7

ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಈ ಅಧಿವೇಶನ ಐತಿಹಾಸಿಕವೇ ಆಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ 1966ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಲಾಲ್ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕೆ.ಕಾಮರಾಜ್ ಇದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಪರಿವಾರದವರಲ್ಲದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಅಧಿವೇಶನ ನಡೆಸಿದ್ದು ಅದೇ ಕೊನೆ. ಅಂಥದ್ದೊಂದು ಇತಿಹಾಸ ನಿಮರ್ಾಣಕ್ಕೆ ನರಸಿಂಹರಾಯರು ಪ್ರತಿಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಇಂದಿರಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮಾಡುವ ವಿಶ್ವಾಸ ಅವರಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇತ್ತು. ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಪರಿವಾರದ ವಲಯದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಇತರರೂ ಕೂಡ ಸಂಘಟನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಂದೆ ಬರಲೆಂದು ನರಸಿಂಹರಾಯರು ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಹಾಕಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎರಡು ಪದವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಾರದು ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಇಂದಿರಾ ಮತ್ತು ರಾಜೀವ್ ಇಬ್ಬರೂ ತಾವು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಸೋನಿಯಾ ಆಪ್ತರಾಗಿದ್ದ ಅಜರ್ುನ್ಸಿಂಗ್ನಂಥವರು ನರಸಿಂಹರಾಯರನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷಗಾದಿಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿಬೇಕೆಂದು ಹಠ ಹಿಡಿದಾಗ ಇವರೂ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೇ ಪ್ರಧಾನಿಯನ್ನು ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿಯೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಪರಂಪರೆ ಆರಂಭವಾಗಲಿ ಎಂದು ಬಲವಾಗಿಯೇ ನಿಂತುಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟರು.

ಆ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಅಂದೇ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಇಂದು ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಖಂಡಿತ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೇಕಾಯ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂದಿನವಾರ ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳೇ ಸ್ಟ್ರಾಂಗು ಗುರು!

ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳೇ ಸ್ಟ್ರಾಂಗು ಗುರು!

ಇದೇ ರೀತಿ ಕುತೂಹಲದ ಕದನದ ಕಣ ಮಂಡ್ಯದ್ದೂ ಇತ್ತು. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಯವರ ಮಗನನ್ನೇ ಎದುರು ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಸುಮಲತ ಗೆಲುವು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದೇ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮಂಡ್ಯದ ಮೇಲಿರುವ ಜೆಡಿಎಸ್ನ ಹಿಡಿತ, ಸ್ವತಃ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಮಗನನ್ನುಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನ, ಆನಂತರ ಚೆಲ್ಲಬಹುದಾದ ದುಡ್ಡಿನ ಅಂದಾಜು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸುಮಲತ ಗೆಲುವನ್ನು ಕಷ್ಟವಾಗಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು.

2019ರ ಚುನಾವಣೆ ಅನೇಕ ವಿಶೇಷಗಳ ಆಗರ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರದ್ದು. ಈ ಬಾರಿ ಮತದಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಮಹಿಳೆಯರೇ ಹೆಚ್ಚು ಮತದಾನ ಮಾಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಬಿಹಾರ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಕೇರಳ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ತಮಿಳುನಾಡು ಸೇರಿದಂತೆ 13 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪುರುಷರನ್ನು ಮೀರಿಸಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸುಮಾರು 69 ಪ್ರತಿಶತ ಮತದಾನ ಮಾಡಿ ಕಳೆದ ಬಾರಿಗಿಂತ 12 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಮತದಾನ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಾರಿ ಅಭ್ಯಥರ್ಿಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ. 723 ಮಹಿಳಾ ಅಭ್ಯಥರ್ಿಗಳು ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದು 76 ಜನ ಸಂಸತ್ತು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲ ವರ್ಷಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದು ಬಿಸಾಡಿದೆ. ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ 53 ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು 54 ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಕಣ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ 38 ಜನ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ 6 ಜನ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಭ್ಯಥರ್ಿಗಳಲ್ಲಿ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಿಂದ 40 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಪ್ರತಿಸ್ಪಧರ್ಿಸಿದ್ದರೆ, ಬಿಜು ಜನತಾದಳ 33 ಪ್ರತಿಶತ ಜನರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಿಂದ 9 ಜನ ಸಂಸತ್ತು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಬಿಜೆಡಿಯಿಂದ 5 ಮಂದಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದಿಂದ 10 ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಸಂಸದರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಬಿಹಾರದಿಂದ 3, ಪಶ್ಚಿಮಬಂಗಾಳದಿಂದ 11 ಜನ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಸತ್ತು ತಲುಪಲಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಹಾರದಿಂದ ಗೆದ್ದ ಮೂವರು ಭಾಜಪದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದವರೇ.

2

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಗೆಲುವು ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುವುದು ಸ್ಮೃತಿ ಇರಾನಿ ಮತ್ತು ಸಾಧ್ವಿ ಪ್ರಜ್ಞಾಸಿಂಗ್ರದ್ದು. ಸ್ಮೃತಿ ರಾಹುಲ್ರನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಅಂತರಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿ ಸಂಸತ್ತು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಆ ಪರಿವಾರಕ್ಕೇ ಅವಮಾನಕರ ಸಂಗತಿ. ಅನೇಕ ದಶಕಗಳಿಂದ ಅಮೇಥಿಯನ್ನು ಭದ್ರಕೋಟೆಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ಇದು ನುಂಗಲಾರದ ಬಿಸಿತುಪ್ಪ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಳ್ಳದೆಯೂ ಗೆದ್ದುಬಿಡಬಹುದೆಂಬ ಹುಚ್ಚು ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಈ ಚುನಾವಣೆ ಅಳಿಸಿ ಹಾಕಿದೆ. ಸ್ಮೃತಿ ಕಳೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತಾಗಿನಿಂದಲೂ ಅಮೇಥಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ತಯಾರಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡೇ ಬಂದಿದ್ದರು. ಸತತವಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾ ಜನರ ಕುಂದು-ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಾ ಸಕರ್ಾರದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಅಮೇಥಿಯ ಗಲ್ಲಿ-ಗಲ್ಲಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಾ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರೊಂದಿಗೆ ನೇರಸಂಪರ್ಕ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಚುನಾವಣೆಗೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳು ಬಾಕಿ ಇರುವಂತೆಯೇ ಆಕೆ ಗೆಲ್ಲುವುದು ಖಾತ್ರಿ ಎಂದು ಸ್ವತಃ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗರಿಗೆ ಅನಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ರಾಹುಲ್ಗೆ ವಾಯ್ನಾಡನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಉಂಟಾಗಿದ್ದು. ರಾಹುಲ್ ಎರಡನೇ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಮೃತಿಯ ಗೆಲುವಿನ ದಾರಿ ಬಹುತೇಕ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿತ್ತು. ಫಲಿತಾಂಶದ ದಿನ ಆರಂಭಿಕ ಹಿನ್ನಡೆಯಂತೆ ಕಂಡರೂ ಒಮ್ಮೆ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದ ಸ್ಮೃತಿ ಇರಾನಿ ಮತ್ತೆಂದೂ ಹಿಂದೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡುವ ಪ್ರಮೇಯವೇ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಗೆಲುವಿನ ನಗೆ ಹೊರಸೂಸಿದ ಆಕೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಮೇಥಿಯನ್ನು ಪರಿವಾರದ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಂಡರು. ಇದೇ ಸ್ಥಿತಿ ಭೋಪಾಲದ್ದೂ ಕೂಡ. ಸಾಧ್ವಿ ಪ್ರಜ್ಞಾಸಿಂಗರ ಹೆಸರು ಉಲ್ಲೇಖವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿತ್ತು. ಆಕೆಯನ್ನು ದಿಗ್ವಿಜಯ್ ಸಿಂಗರ ವಿರುದ್ಧ ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿದ್ದುದು ಬಲುದೊಡ್ಡ ಸಂದೇಶದಂತಿತ್ತು. ಹಿಂದೂ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಶಿಂಧೆ, ಚಿದಂಬರಂ, ಸಿಬಲ್ರ ಪಾಳಯದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ದಿಗ್ವಿಜಯ್ಸಿಂಗ್ ಆಗಿದ್ದ. ಅದೇ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನೇ ಬಲಿ ಕೊಟ್ಟಾಕೆ ಸಾಧ್ವಿ ಪ್ರಜ್ಞಾಸಿಂಗ್. ಭೋಪಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಆಕೆಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಇಡಿಯ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅಮಿತ್ಶಾ ಭಾಜಪದ ಹಿಂದೂಪರ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಹಿಂದೂ ವಿರೋಧಿ ನಿಲುವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವ ನಿಧರ್ಾರ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟರು. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದುದ್ದಕ್ಕೂ ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಹೇಗಾಯಿತೆಂದರೆ ದೇಶದ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲೆ-ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಸಾಧ್ವಿಯ ಪರ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದವರು ಇಡಿಯ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನ ಉಂಟುಮಾಡಿದರು. ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧ್ವಿ ಮೂರು ಲಕ್ಷ ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ದಿಗ್ವಿಜಯ್ಸಿಂಗರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಸಕರ್ಾರವಿದ್ದೂ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಹೀನಾಯ ಸೋಲು ಕಂಡಿತು.

3

ಇದೇ ರೀತಿ ಕುತೂಹಲದ ಕದನದ ಕಣ ಮಂಡ್ಯದ್ದೂ ಇತ್ತು. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಯವರ ಮಗನನ್ನೇ ಎದುರು ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಸುಮಲತ ಗೆಲುವು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದೇ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮಂಡ್ಯದ ಮೇಲಿರುವ ಜೆಡಿಎಸ್ನ ಹಿಡಿತ, ಸ್ವತಃ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಮಗನನ್ನುಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನ, ಆನಂತರ ಚೆಲ್ಲಬಹುದಾದ ದುಡ್ಡಿನ ಅಂದಾಜು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸುಮಲತ ಗೆಲುವನ್ನು ಕಷ್ಟವಾಗಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಯಂತೂ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಮರೆತು ನಿಖಿಲ್ನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಂಡ್ಯದಲ್ಲೇ ಮೊಕ್ಕಾಂ ಹೂಡಿಬಿಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಸುಮಲತ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠಮಟ್ಟದ ರಾಜಕೀಯ ಜಾಣ್ಮೆಯನ್ನು ಪ್ರದಶರ್ಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರತೀ ಹಂತದಲ್ಲೂ ನಿಖಿಲ್ನನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಲೇ ಮುಂದಡಿಯಿಟ್ಟರು. ಈ ಫಲಿತಾಂಶ ಬಂದಾಗಲೂ ಜೆಡಿಎಸ್ನ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿ, ಆಘಾತ, ಆತಂಕ, ಆಕ್ರೋಶ ಎಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಆಗಿದ್ದವು. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಯಂತೂ ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನೇ ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಮಟ್ಟಹಾಕಿಬಿಡುವಂತೆ ಆನಂತರ ವತರ್ಿಸಿದ್ದು ಸೋಲಿನ ಆಳ ಎಂಥದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಸಾಕಿತ್ತು. ಸತ್ಯವೋ ಸುಳ್ಳೋ ಹೆಣ್ಣಿನೆದುರಿಗೆ ಸೋಲಬೇಕಾಯ್ತಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ತನ್ನ ದುಃಖವೆಂದು ನಿಖಿಲ್ ರಂಪಾಟ ಮಾಡಿದ್ದು ನಿಜವೇ ಆದರೆ ರಾಹುಲ್ನ ಕಥೆ ಏನಾಗಬೇಕು ಹೇಳಿ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದು ಸ್ಮೃತಿ ಎದುರು ಗೆಲ್ಲಲಾಗದೇ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸೋಲನ್ನಪ್ಪಿ ವಾಯ್ನಾಡಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಆಗಿತ್ತಲ್ಲ!

ಹೆಣ್ಣು-ಗಂಡು ಎಂಬ ಭೇದ ಈಗ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಈ ಬಾರಿಯಿಂದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಮನೆಯ ಆಚೆಬಂದು ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಆಸ್ಥೆ ತೋರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಶತಃಸಿದ್ಧ. ನರೇಂದ್ರಮೋದಿಯವರಂತೂ ನೇರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ವಿಕಾಸದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅಡುಗೆಮನೆಗೇ ಮುಟ್ಟಿಸಿದ್ದು ಈ ಬಾರಿಯ ಫಲಿತಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದು ಅನೇಕ ರಾಜಕೀಯ ಪಂಡಿತರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಮೋದಿಯವರ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ನಲ್ಲು ಜೋರಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ.

ನಮ್ಮ ಕಂಗಳಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸದ ಅಲೆ!

ನಮ್ಮ ಕಂಗಳಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸದ ಅಲೆ!

ಈ ಬಾರಿಯ ಈ ಗೆಲುವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದು ಏಕೆಂದರೆ ಭಾಜಪದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಗುಜರಾತ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಹರಿಯಾಣಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಪಕ್ಷ ಈಗ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯ, ಪಶ್ಚಿಮಬಂಗಾಳ, ಒಡಿಸ್ಸಾಗಳಿಗೂ ತನ್ನನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಮಲದ ಚಿಹ್ನೆ ಈಗ ದೇಶದ ಯಾವ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಹೊಸತಲ್ಲ, ಅಪಥ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ.

ನರೇಂದ್ರಮೋದಿ 2.0! ಇಡಿಯ ದೇಶದ ಆಸೆ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತೆ ಅಧಿಕಾರದ ಗದ್ದುಗೆ ಏರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಾರಿ ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಶಕ್ತವಾಗಿ. ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿ ಅವರು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆ ಹೇಳಲು ಕಾರಣವೂ ಇದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ಎರಡನೇ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಮ್ಮದ್ದು. ಹಾಗೆಯೇ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರ ಕೂಡ. ಹೀಗೆ ನೂರು ಕೋಟಿ ಜನರಿಂದ ಬಹುಮತ ಪಡೆದು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಲ್ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿರೋದು ನರೇಂದ್ರಮೋದಿಯೊಬ್ಬರೇ! ನಮಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದರೂ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿಲ್ಲ. ಷಿ ಜಿನ್ಪಿಂಗ್ನ ಪಾದದಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಿಯ ಚೀನಾದ ಅಧಿಕಾರ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅಮೇರಿಕಾ, ಬ್ರಿಟನ್ಗಳು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದರೂ ಅಲ್ಲಿನ ಹೋರಾಟ ಭಾರತದಷ್ಟು ಕಠೋರವೂ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂರಚನೆಗಳು ಬೇರೆ. ಪ್ರತೀ ರಾಜ್ಯದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಭಾಷೆಗಳು ಬೇರೆ. ಪ್ರತಿ ನೂರು ಕಿ.ಮೀಗೊಮ್ಮೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಬದಲಾಗುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಒಡೆಯಲು ಬೇಕಾಗಿರುವ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳು ಇರುವಾಗ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಏಕಸೂತ್ರದಡಿ ಬಂಧಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪುನರ್ನಿಮರ್ಾಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ 2014ರಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರಮೋದಿ ಬಹುಮತ ಪಡೆದು ಪ್ರಧಾನಿಯಾದರೆ ತಾನು ದೇಶವನ್ನೇ ಬಿಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದು ದೇವೇಗೌಡರು. ಆನಂತರ ನರೇಂದ್ರಮೋದಿ ಗೆದ್ದ ಮೇಲೆ ಆ ಮಾತನ್ನು ಅವರು ಮರೆತೂಬಿಟ್ಟರು. ಆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಾತು ಕೊಟ್ಟು ಮರೆಯುವುದು ಹೊಸ ಸಂಗತಿಯೇನಲ್ಲ ಬಿಡಿ. 2014ರಲ್ಲಿ ಮೋದಿ-ಶಾ ಜೋಡಿ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಭಾಜಪ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಗೆದ್ದಿರುವಂತಹ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ತಯಾರಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದ ಭಾಜಪದ ವೈಭವ ಮರುಕಳಿಸಿತು. ಐದು ವರ್ಷ ಮೋದಿ ಸಮರ್ಥವಾದ ಆಳ್ವಿಕೆ ನೀಡಿ ತಮಗೆ ವೋಟು ಹಾಕಿದ್ದನ್ನು ಸಮಥರ್ಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಬದುಕಿದರು. ಇದು ಎದುರಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡುಕ ಹುಟ್ಟಿಸಲು ಸಾಕಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಂತೂ ಒಮರ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ 2019ರಲ್ಲಿ ಮೋದಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ 2024ರ ತಯಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಈ ಸುನಾಮಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮಹಾಘಟಬಂಧನ್ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದು. ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಮಹಾಘಟಬಂಧನ್ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಮತ್ತೆಲ್ಲೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಡೆಯುವುದೇ ಅವರ ಪಾಲಿನ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಲಾಲೂ-ನಿತೀಶ್ ಜೋಡಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಮೋದಿಯ ಸೋಲೆಂಬುದು ಅವರಿಗೀಗ ಆದರ್ಶವೆನಿಸಿತ್ತು. ಹಗಲೂ-ರಾತ್ರಿ ಕುಳಿತು ಬಗೆ-ಬಗೆಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಸಾಹಸಗೈದು ಎಲ್ಲ ಕಪ್ಪೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ತಕ್ಕಡಿಗೆ ಹಾಕಿ ಮಹಾಘಟಬಂಧನ್ ರಚಿಸಲಾಯ್ತು. ಅವರ ದುರದೃಷ್ಟಕ್ಕೆ ಈ ಬಂಧನ್ ರಚನೆಯಾದದ್ದೇ ನರೇಂದ್ರಮೋದಿಯವರನ್ನು ಜನ ಇನ್ನೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಯ್ತು!

6

ಅದೊಂದು ಮಾನಸಿಕ ಅವಸ್ಥೆ. ನಿಮ್ಮನ್ನು ಜನ ತುಂಬಾ ಹೊಗಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಸದಾ ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆಗಿರುವವರೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಹೊರಗಿನವರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ದೂಷಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರೆ ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆಗಾರರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಆತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನರೇಂದ್ರಮೋದಿಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಹೀಗೇ ಆಗಿದ್ದು. ಮಹಾಘಟಬಂಧನ್ ಒಂದಾದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮೋದಿಯ ಪರವಾಗಿರುವವರಲ್ಲಿ ಆಕ್ರೋಶ ಹೆಚ್ಚಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಾಗಿ ಅವರು ಮೋದಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಂತರು. ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಸೋಲಿನ ನಂತರವಂತೂ ಜನ ಈ ಬಾರಿ ಎಡವುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿದರು. ಅದೇ 2019ರ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಜನಾಂದೋಲನವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಈ ಬಾರಿ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರಮೋದಿಯವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದೊಂದಿಗೆ 28 ಪಾಟರ್ಿಗಳ ಘಟಬಂಧನ್ ಬೀದಿಗಿಳಿದಾಗ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಂದ ಬಲುದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧ ಎದುರಾಗಿದ್ದು. ರೇವಣ್ಣ ‘ಮೋದಿ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ನಾನು ರಾಜಕೀಯ ನಿವೃತ್ತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದಿದ್ದು. 2014ರ ಮೋದಿಯ ಗೆಲುವು ಆಕಸ್ಮಿಕ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲ ರಾಜಕೀಯ ಪಂಡಿತರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಶಾ ಜೋಡಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಈ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡೇ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ರಣತಂತ್ರ ರೂಪಿಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಾರಿ ಮೋದಿ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೋಲಬಹುದಾಗಿದ್ದಷ್ಟು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ಗೆಲ್ಲುವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಪಶ್ಚಿಮಬಂಗಾಳ ಬಿಜೆಪಿಯ ಬಾವುಟ ಹಾರಿಸುವ ಹೊಸ ಜಾಗವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಒಡಿಸ್ಸಾ ಕೂಡ ಪೂರಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಿಸಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಮೋದಿಯವರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೊನೆಗೂ ಫಲಿತಾಂಶ ಬಂದಾಗ 2014ರ ಗೆಲುವಿಗಿಂತಲೂ ಜೋರಾದ ಸಮರ್ಥವಾದ ಗೆಲುವನ್ನು ಮೋದಿ ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು!

7

ಈ ಬಾರಿಯ ಈ ಗೆಲುವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದು ಏಕೆಂದರೆ ಭಾಜಪದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಗುಜರಾತ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಹರಿಯಾಣಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಪಕ್ಷ ಈಗ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯ, ಪಶ್ಚಿಮಬಂಗಾಳ, ಒಡಿಸ್ಸಾಗಳಿಗೂ ತನ್ನನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಮಲದ ಚಿಹ್ನೆ ಈಗ ದೇಶದ ಯಾವ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಹೊಸತಲ್ಲ, ಅಪಥ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ. ಬಿಜೆಪಿ ಈಗ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಹೊಮ್ಮಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಇಣುಕಿದರೆ ಕನರ್ಾಟಕ ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಆತುಕೊಂಡಿದೆ. ತೆಲಂಗಾಣ ಕೂಡ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಆಂಧ್ರ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳಗಳು ಬರಲಿರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ಬಂದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಪಡಬೇಕಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿ ನೋಡಿ. ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೋತು ಸುಣ್ಣವಾಗಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಇಲ್ಲದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಈಗ ತುಂಬಿಹೋಗಿವೆ. ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಶುರುಮಾಡಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹಾದುಹೋದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಮೊದಲ ಎಮ್ಪಿ ಸಿಗುವುದು 3900 ಕಿ.ಮೀಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಎಂದು ಯಾರೋ ತಮಾಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ರೈಲು ಹತ್ತಿದರೆ ಮೊದಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಎಮ್ಪಿ ಪಂಜಾಬ್ನಲ್ಲೇ ಸಿಗೋದು ಎಂತಲೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನರೇಂದ್ರಮೋದಿಯವರ ಗೆಲುವು ಹೇಗೆ ಆಕಸ್ಮಿಕವಲ್ಲವೋ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಈ ಪರಿಯ ನಾಶವೂ ಆಕಸ್ಮಿಕವಲ್ಲ. ರಾಹುಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದ ದಿನದಿಂದಲೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ನಾಶಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆದುಕೊಂಡೇ ಕೂರಲಾಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯಾಂಕ ವಾದ್ರಾ ಆಗಮನ ಇನ್ನೊಂದಷ್ಟು ವೇಗ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತಲ್ಲದೇ ಮತ್ತೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಅಕ್ಷರಶಃ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಈಗ ಛಿದ್ರಗೊಂಡು ಹತ್ತಾರು ಪಕ್ಷಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುವ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ಬಂದು ನಿಂತಿದೆ. ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತನಂತರವಾದರೂ ಬುದ್ಧಿ ಕಲಿಯುವ ಯಾವ ಧಾವಂತವನ್ನೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ತೋರಲಿಲ್ಲ. ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಅಥರ್ೈಸಿಕೊಂಡು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಬರಲಿರುವ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಾದರೂ ಅದು ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿತ್ತೇನೋ. ಎಲ್ಲಾ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮತಯಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಮತಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ವಿವಿಪ್ಯಾಟ್ಗಳ ತಾಳೆ ಹಾಕುವಿಕೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲಂತೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ಮುಖ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ!

8

ಹಾಗಂತ ಸೋತು ಸುಣ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಎಲ್ಲ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಕಂಡಿವೆ. ಜಾತಿಯ ರಾಜಕಾರಣ ಸತ್ತುಹೋಯ್ತು. ಗೌಡರು ಜೆಡಿಎಸ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಮತ ಹಾಕುತ್ತಾರೆಂಬ, ಕುರುಬರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮತ ಹಾಕುತ್ತಾರೆಂಬ ಮತ್ತು ದಲಿತರು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಮತ ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಕುಸಿದುಬಿದ್ದಿವೆ. ಜನ ಈ ಬಾರಿ ಜಾತಿಯನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 60ರಷ್ಟು ಸೀಟು ಗೆಲ್ಲುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ಆರ್ಭಟವೂ ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಸೋಲುವುದು ಖಾತ್ರಿ ಎಂದೆನಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಹಣ ಖಚರ್ು ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಮೋದಿಯವರ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿಯೂ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಿದ್ದವರೆಲ್ಲಾ ಮನೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಕನ್ಹಯ್ಯಾ ಕುಮಾರ್ ನಾಲ್ಕುವರೆ ಲಕ್ಷ ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಭರ್ಜರಿಯಾಗಿ ಸೋತಿದ್ದಾನೆ. ಭಾರತವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಈ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲವೆಂದು ಮತದಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಸ್ಪಧರ್ಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಕಾಶ್ರಾಜ್ಗೂ ಇದೇ ಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಠೇವಣಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಆತನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ತುಚ್ಛವಾಗಿ ಕಂಡು ಅದನ್ನು ಆಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಇಂಥವರ ಮುಖಕ್ಕೆ ಇದು ಬಿಗಿಯಾದ ಕಪಾಳಮೋಕ್ಷ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸೈನ್ಯದ ಸಜರ್ಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ಗೆ ಪುರಾವೆ ಕೇಳಿದ್ದ ಅರವಿಂದ್ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ನನ್ನು, ಆತನ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬೋಡರ್ಿಗೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿ ಮನೆಗಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ಈಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಓತಪ್ರೋತ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಮೀಯುತ್ತಿದೆ. ಚುನಾವಣೆಯ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿ ಎರಡು ಹೊತ್ತಿನ ಊಟಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ ಎಂದಿದ್ದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಗೂ ತಕ್ಕ ಶಾಸ್ತಿಯೇ ಆಗಿದೆ.

9

ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೋದಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವುದೆಂದರೆ ಜನರ ಮನಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕುರಿತ ಕನಸುಗಳು ಕಟ್ಟಲ್ಪಡುವುದು ಎಂದರ್ಥ. ಮೋದಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವುದೆಂದರೆ ಭಾರತದ ಜನ ತಾವೇ ತಾವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ದುಡಿಯುವುದು ಎಂದರ್ಥ. ನರೇಂದ್ರಮೋದಿಯವರಿಗೆ ಮುನ್ನೂರು ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಭಾರತೀಯ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಉಳಿಸುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗಂತ ಸವಾಲುಗಳೇನು ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಚೀನಾಗಳು ದಿನ ಬೆಳಗಾದರೆ ಹೊಸ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿವೆ. ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ನೋಡುವುದಾದರೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಉಗ್ರರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಭಾರತದ ಮುಸ್ಲೀಂ ತರುಣರನ್ನು ಆಕಷರ್ಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚು-ಹೆಚ್ಚು ತರುಣರು ಮತ ನೀಡಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆನ್ನುವುದು ನಿಜವೇ ಆದರೂ ಅವರು ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಅಷ್ಟೇ ಬಡಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದೂ ಸತ್ಯ. ಬಗೆ-ಬಗೆಯ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಸದೃಢಗೊಳಿಸುವುದೂ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಸವಾಲೇ. ನರೇಂದ್ರಮೋದಿ ಈಗ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಯ ವಿಕಾಸಪರ ಕೆಲಸಗಳು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತವಾದರೂ ಕಠೋರವಾದ ಒಂದಷ್ಟು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಮೋದಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ. ಆ ವಿಶ್ವಾಸ ಇರುವುದರಿಂದಲೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ನಡುಕ ಶುರುವಾಗಿರೋದು. ಇನ್ನು 60 ತಿಂಗಳು ನಾವು ನಿಶ್ಚಿಂತೆಯಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎನ್ನುವುದಂತೂ ಹೌದು. ಆ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮೋದಿ ಭಾರತೀಯರ ಕಂಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ!

ಹೀಗೊಂದು ಎಕ್ಸಿಟ್ ಪೋಲ್ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಂಗ!

ಹೀಗೊಂದು ಎಕ್ಸಿಟ್ ಪೋಲ್ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಂಗ!

ರಾಮಾಯಣದ ಸೀನು ಮುಗಿದರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಸೀನು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೋತಿಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ತಂದೆ ಮಗನಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಕೆಟ್ಟ ಚಾಳಿ ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಶುರುವಾಗಿದ್ದು; ರಾಮನ ಆಶೀವರ್ಾದದ ಬಲವಿತ್ತಲ್ಲ!

ಎಕ್ಸಿಟ್ಪೋಲುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ನಂತರ ಹೊಸಯುಗದ ಪುರಾಣ ಕಥೆಯೊಂದು ಹೊಳೆಯಿತು. ಇದು ಅಪ್ಪಟ ಕಾಲ್ಪನಿಕ. ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ!

2

ಸೀತೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ತರಲೆಂದು ರಾಮ ವಾನರಸೇನೆಯ ಮೂಲಕ ರಾವಣನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನಂತೂ ಘೋಷಿಸಿಯಾಗಿದೆ. ರಾವಣ ಅಪಾರ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದು ತನಗೆ ದೇವಾನುದೇವತೆಗಳಿಂದ ಮರಣವಿಲ್ಲವೆಂದು ವರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯನಾದ, ನಾರುಮಡಿಯುಟ್ಟ, ಸಮರ್ಥ ಸೇನೆಯೂ ಇಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ತಾನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡಲೆಂಬುದು ಆತನ ಬಯಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ರಾಕ್ಷಸರೆಲ್ಲರೂ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದುದು ಆ ರೀತಿಯ ಸಾವು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೇ. ರಾವಣನಂತಹ ರಾವಣನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನವ ಕೊಲ್ಲುವುದುಂಟೇ! ಇದು ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಹಗಲೂ ಅಲ್ಲದ, ರಾತ್ರಿಯೂ ಅಲ್ಲದ, ಮನೆಯೊಳಗೂ ಅಲ್ಲದ ಹೊರಗೂ ಅಲ್ಲದ, ಮನುಷ್ಯನೂ ಅಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿಯೂ ಅಲ್ಲದ ಆಕೃತಿಯಿಂದ ಸಾವು ಬರಲೆಂದು ಪ್ರಾಥರ್ಿಸಿದಂತೆ. ಆದರೆ ವರಕೊಡುವ ಭಗವಂತನ ಬಳಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಪರಿಹಾರವಿದೆ. ರಾಮ-ರಾವಣರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಮನನ್ನು ಎದುರಿಸಲೆಂದು ಬಂದಿದ್ದು ರಾವಣನ ಮಗ ಇಂದ್ರಜಿತು. ಇಂದ್ರಜಿತ್ ತನ್ನ ತಂದೆಯಂತಲ್ಲ. ಹೆಸರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವನು ಆತ. ಶೂರ, ಸಮರ್ಥ. ಆದರೆ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಕಾಮವಿಕಾರದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ. ಆತ ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ರಾಮ ಅವನೆದುರಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತೊಡನೆ ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟ. ಯಾವ ದೋಷವೂ ಮಾಡದಿದ್ದ ತನ್ನನ್ನು ಭಗವಂತನಾದವನು ಕೊಂದಿದ್ದಾದರೂ ಏಕೆ? ತಂದೆಯ ನಂತರ ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಭೋಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಭಾಗ್ಯದಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ವಂಚಿತನಾಗಿಸಿದ್ದೇಕೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ರಾಮನ ಮುಂದಿಟ್ಟ. ರಾಮ ನಿರುತ್ತರಿ. ಇಂದ್ರಜಿತ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸತ್ತ್ವವಿತ್ತು. ಆಗ ರಾಮ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಭರತಖಂಡವನ್ನು ಆಳುವ ಭಾಗ್ಯ ನಿನಗೀಯುತ್ತೇನೆ ಎಂದುಬಿಟ್ಟ. ಹಾಗಂತ ಇಂದ್ರಜಿತ್ಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಿಲ್ಲ. ತಾನು, ತನ್ನ ಪರಿವಾರದವರು ಲಂಕೆಯನ್ನು ಆಳುವ ಭಾಗ್ಯದಿಂದ ವಂಚಿತರಾದುದಕ್ಕೆ ಭರತಖಂಡವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಆಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಕೊಡಿರೆಂದು ಬೇಡಿದ. ರಾಮ ಅದನ್ನೊಪ್ಪುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ? ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಇಂದ್ರಜಿತುವಿನ ಪರಿವಾರದ ಸೋಲಿಗೆ ಆತ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟ. ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಆಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನು ಗೊತ್ತೇ? ತನ್ನ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಸಮನಲ್ಲದ, ಘನ ಪರಿವಾರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಲ್ಲದ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಭಾಗ್ಯವಿಲ್ಲದ, ಸದಾ ಅನಾಸಕ್ತನಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನಿಂದ ನನ್ನ ಪರಿವಾರ ಸೋಲು ಕಾಣುವಂತಾಗಲಿ ಎಂದು! ರಾಮ ಮರುಮಾತಿಲ್ಲದೇ ತಥಾಸ್ತು ಎಂದ.

3

ರಾಮಾಯಣದ ಸೀನು ಮುಗಿದರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಸೀನು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೋತಿಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ತಂದೆ ಮಗನಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಕೆಟ್ಟ ಚಾಳಿ ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಶುರುವಾಗಿದ್ದು; ರಾಮನ ಆಶೀವರ್ಾದದ ಬಲವಿತ್ತಲ್ಲ! ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲೂ ರಾಮನ ಪರಮಭಕ್ತ ಮೋಹನ್ದಾಸ್ ಕರಮಚಂದ ಗಾಂಧಿ ಸರದಾರ್ ಪಟೇಲರನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿ ನೆಹರೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಅದೇ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ನೆಹರೂ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿಯೂ ಆದರು. ಇಂದ್ರಜಿತುವಿನ ಆಸೆ ಫಲಿಸಿತು. ಆನಂತರ ಆ ಪರಿವಾರದ ಓಟಕ್ಕೆ ಎಂದೂ ಭಂಗವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗಾಗ ಸೋಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದವಾದರೂ ಅದ್ಯಾವುವೂ ಪರಿವಾರದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಂದಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೇನು ರಾಮನ ಭಾರತ ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎನಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತೋ, ಧರ್ಮ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಗವಂತನಿಗೂ ಅನಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತೋ ಆಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಾಯ್ವಾಲಾ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಈ ಪರಿವಾರವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಅಣಿಗೊಳಿಸಬೇಕಾಯ್ತು. ಇದು ಇಂದ್ರಜಿತು ಕೇಳಿಕೊಂಡ ವರದ ಮೊದಲನೇ ಅಂಶ! ಸಂಪತ್ತಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಆತನ ಬೇಡಿಕೆ. ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಿರಿವಂತನಲ್ಲದವನೊಬ್ಬ ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಿಂತು ಗೆಲ್ಲುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೇ ಸರಿ ಎಂಬುದು ಇಂದ್ರಜಿತುವಿನ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಪಯರ್ಾಯವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಯಿತ್ತು. ಇನ್ನು ಅವನ ಎರಡನೇ ಬಯಕೆ ಹಿಂದಿಲ್ಲದ-ಮುಂದಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅದೂ ಸರಿಯೇ. ಎಲ್ಲದ್ದಕ್ಕೂ ಗಾಡ್ಫಾದರ್ಗಳನ್ನು ಅರಸುವ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿವೆತ್ತ ತಂದೆಯ ಮಗನಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ತಮ್ಮ ಪರಿವಾರವನ್ನು ಕೆಣಕುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲವೆಂಬುದು ಇಂದ್ರಜಿತುವಿನ ಆಲೋಚನೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ತನ್ನ ಸೋಲನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿಸದಿರುವಂತೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಯೂ ಇಲ್ಲದಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಆತನ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಭಗವಂತ ಪುರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದ. ಆದರೆ ದೇವತೆಗಳು ಸಮರ್ಥ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಪಡೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯ ಭದ್ರವಾಗಿರಲು ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇಂದ್ರಜಿತು ಕೇಳಿಕೊಂಡ ವರದ ಮೂರನೇ ಅಂಶವೂ ಕೂಡ ವಿಶಿಷ್ಟವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಅನಾಸಕ್ತನಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆತ ಕೇದಾರದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಬಹುದೇ ಹೊರತು ಪರಿವಾರವನ್ನೆದುರಿಸುವ ಚಾಣಾಕ್ಷ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ತೋರಲಾರ ಎಂಬುದು ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರದ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ, ದೇವತೆಗಳು ಬಲು ಚಾಲಾಕು. ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ತರದಲ್ಲಿಯೂ ಉನ್ನತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಕುರಿತಂತೆ ಅಪಾರ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಈ ಪರಿವಾರದ ಸೋಲಿಗೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು!

ಕೊನೆಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮವಿರೋಧಿಗಳ ಅಂತ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಇಂದ್ರಜಿತ್ನ ಪರಿವಾರವೂ ಕೂಡ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡಿತು ಎನ್ನುವಲ್ಲಿಗೆ ಎಕ್ಸಿಟ್ ಪೋಲ್ ಪುರಾಣ ಸಂಪನ್ನಗೊಂಡಿತು.

ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ತ್ರಿಸಂಧ್ಯೆಯಲ್ಲೂ ಪಠಿಸುವವರು ರಾಷ್ಟ್ರಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗುವ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪಾಪಗಳು ನಾಶಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಕಾಣುತ್ತವೆ.

4

ಅಕ್ಷರಶಃ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯೇ ಆದರೂ 1947ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಭಾರತಕ್ಕಾದ ಅನ್ಯಾಯಗಳು, ಭಾರತ ಬೆಳೆಯಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಪರಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಹೀಗಿದ್ದರೂ ತಪ್ಪೇನಿಲ್ಲ ಎನಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಸಮರ್ಥರಾದ, ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ನಾಯಕರನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲೇ ನಾವು ಪಡೆದುಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಇಂದು ಭಾರತವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜಗತ್ತೂ ಸುಂದರವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಏನು ಮಾಡೋದು, ರಾಮನ ವರ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಕಾಡಿತಲ್ಲ!!

ಧರ್ಮ ಉಳಿಯಲಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಭಾರತ ಗೆಲ್ಲಲಿ!