Author: Chakravarty

ವಿವೇಕ ಕುಂಭದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕನಸಿನ ಕನರ್ಾಟಕ!

ವಿವೇಕ ಕುಂಭದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕನಸಿನ ಕನರ್ಾಟಕ!

ಸಾವಿರಾರು ವಿವೇಕಾನಂದರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗದ್ದನ್ನು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿಬಿಟ್ಟರು. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವಿವೇಕಾನಂದ ರೂಪಧಾರಿಗಳನ್ನು ನಿಮರ್ಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಹೊತ್ತ ಸಂತ ಮನಸು ಮಾಡಿದರೆ ಜನ ಜೀವನವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಅಂತ!

ಈ ಜನವರಿ ಹನ್ನೆರಡು ನಾಡಿನ ಪಾಲಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ದಿನವೇ ಸರಿ. ಚುನಾವಣೆ ಬಂದೊಡನೆ ತಮ್ಮ ತಾವು ಪದೇ ಪದೇ ಹಿಂದೂ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಟ್ಟಿಟರ್ನಲ್ಲಿ ಶುಭಾಶಯವನ್ನಷ್ಟೇ ಕೋರಲು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಅದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವದಿನವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆಂಬುದೂ ಅವರು ಮರೆತಿದ್ದಾರೆನಿಸುವಂತಿತ್ತು. ಒಂದಂತೂ ಸತ್ಯ. ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಮೇಲೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಸಡ್ಡೆ ಮೂಡಬೇಕೆಂದರೆ ಸಕರ್ಾರ ಅವನ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕು. ಅದರಲ್ಲೂ ಬರಿಯ ಮತ ರಾಜಕಾರಣ ಮಾಡುವವರು ಇದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತರಂತೂ ಕಥೆ ಮುಗಿದಂತೆಯೇ! ಟಿಪ್ಪೂ ಕನ್ನಡದ ಗೌರವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಜನರ ನಡುವೆ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಮುಸ್ಲೀಂ ಮತಗಳ ಸೆಳೆಯಲು ಟಿಪ್ಪೂ ಜಯಂತಿ ಶುರು ಮಾಡಿದರು ನೋಡಿ ಈಗಾತ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ನಾಯಕನಾಗಿ ಬಿಂಬಿತವಾಗತೊಡಗಿದ. ಆತನ ವಿರೋಧಕ್ಕೆಂದೇ ಒಂದಷ್ಟು ಜನ ಸಿದ್ಧವಾದರು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಆತನನ್ನು ಹೊತ್ತು ಮೆರೆಸುವವರೂ ಆಚರಣೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಟ್ಟರೆಂದರೆ ಟಿಪ್ಪೂ ಕಥೆ ಮುಗಿಸಿಬಿಟ್ಟಂತೆ!! ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾವು ಜಯಂತಿ ಆಚರಿಸದೇ ವಿವೇಕಾನಂದರನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರ ನಡುವೆ ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಲು ಸಹಕರಿಸಿದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳುವುದೋ ತಿಳಿಯದಾಗಿದೆ. ಈಗಂತೂ ಜಯಂತಿಯ ಆಚರಣೆಗಳು ರಜೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿವೆ. ಯಾವುದಾದರೂ ಜಾತಿಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ತಮ್ಮ ನಾಯಕರ ಜಯಂತಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಸಕರ್ಾರೀ ರೂಪ ಬಯಸುವುದಾದರೆ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಅವರ ವಿಚಾರಧಾರೆ ಚಚರ್ಿಸಬೇಕೆಂದೋ ಅಥವಾ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕೆಂದೋ ಆಗ್ರಹ ಮಾಡಬೇಕೇ ಹೊರತು ರಜೆ ಕೊಡಿರೆಂದು ಅಲ್ಲ. ಕನಸಿನ ಕನರ್ಾಟಕದ ಮೊದಲ ನಿರ್ಣಯ ಇದೇ ಆಗಿರಬೇಕೆಂದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

FB_IMG_1515977978607

ಒಂದೆಡೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ವಿವೇಕಾನಂದರ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಅಸಡ್ಡೆಯಿಂದ ಕಂಡು ನಾಡಿನ ತರುಣರಿಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಅತ್ತ ಬೆಳಗಾವಿಯ ಮುಗಳಖೋಡದಲ್ಲಿ, ಪರಮ ಪೂಜ್ಯ ಮುರುಘರಾಜೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ತರುಣರನ್ನು ವಿವೇಕಾನಂದರ ರೂಪಧಾರಿಗಳಾಗಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿದ್ದರು. ನೆನಪಿಡಿ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ! ಮೊದಲಿಗೆ ಅಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಬೇಕು, ಅವರನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದತ್ತ ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ಗಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇಕು, ಅವರಿಗಾಗಿ ಬಟ್ಟೆ ತರಬೇಕು, ಅದನ್ನು ತೊಡಿಸಬೇಕು. ವಿವೇಕಾನಂದರಂತೆ ಪೇಟ ತೊಡಿಸಬೇಕು, ಅವರಿಗೆ ಕುಳಿತಲ್ಲೇ ನೀರು, ಊಟ ತಲುಪಿಸಬೇಕು. ಓಹ್ ಎಲ್ಲವೂ ಸಾಹಸವೇ. ಆದರೆ ತೊಟ್ಟ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಬಿಡದೇ ಸಾಧಿಸುವ ದಾಖಲೆಯಿರುವ ಮುಗಳಖೋಡ ಮಠ ಇದನ್ನು ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಮೀಟರ್ ಬಟ್ಟೆಗೆ ಹೇಳಿಯಾಯ್ತು. ಪೇಟ ಕಟ್ಟುವವರಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಾಟ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು. ಅತ್ತ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸುವ ಕೆಲಸವೂ ಭರದಿಂದ ಸಾಗಿತು. ನೋಂದಣಿ ಎಂದರೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಹೆಸರು ಬರಕೊಂಡು ಬಂದು ಬಿಡುವುದಲ್ಲ; ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಗಳ ಸಹಮತಿ ಪತ್ರ ಪಡೆದು ಅವರ ಹೆಸರು, ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪತ್ರಕ ತಯಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಅದನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗೆ ಅಳವಡಿಸಿ ಬಾರ್ಕೋಡ್ ತಯಾರು ಮಾಡಿ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ತಯಾರಿಸುವುದು. ಹತ್ತಾರು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ದಿನ ರಾತ್ರಿಗಳೆನ್ನದೇ ದುಡಿಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹಳ್ಳಿಗಳ ತರುಣ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಅವರನ್ನೂ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯಾಸ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು. ಹದಿನೈದರಿಂದ ಮುವ್ವತ್ತೊಂಭತ್ತರ ನಡುವೆ ಇರುವ ತರುಣರನ್ನೆಲ್ಲ ರೂಪಧಾರಿಗಳಾಗಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಬದುಕಿದ್ದು ಮುವ್ವತ್ತೊಂಬತ್ತೇ ವರ್ಷವಾದ್ದರಿಂದ ಈ ನಿಯಮ!
ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಸಂಖ್ಯೆ ತಲುಪುವುದು ಸುಲಭದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲು ಹೆಣಗಾಡುವ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿವೆ ಅಂದಮೇಲೆ ಅಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ವಿವೇಕಾನಂದರ ರೂಪಧಾರಿಗಳಾಗಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ ಕರೆತರುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅಸಾಧ್ಯವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಹಳ್ಳಿಗರಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮಾಡಿರುವ ಸನ್ಯಾಸಿಯ ವೇಷ ಧರಿಸುವುದು ಸಲ್ಲದೆಂಬ ಮೌಢ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ನಿಂತು ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಂದು ವಾತಾವರಣ ರೂಪುಗೊಳ್ಳತೊಡಗಿತು. ನೋಂದಣಿಯಾಗುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿಯ ಶತಕಗಳಂತೆ ಏರತೊಡಗಿತು. ಮೂರು, ಐದು, ಎಂಟು, ಹತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರಕ್ಕೇರಿತು ಆಕಾಂಕ್ಷೆ ಹೊಂದಿದ ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ನೋಂದಣಿ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಖಡಾಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಯ್ತು. ಆಗಲೇ ಅವರಿವರ ಪ್ರಭಾವ ಬಳಸಿ ನೋಂದಣಿಗೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು. ಬಿಸಿ ಅದಾಗಲೇ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು.

ಹಾಗಂತ ಇದನ್ನು ವೇಷ ಧಾರಣೆಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಬಯಕೆ ಯಾರಿಗೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಾಮಿಜಿಯವರ ಸಂಕಲ್ಪ ವಿವೇಕ ಆವಾಹನೆಯದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೇ ವಿವೇಕಾನಂದರ ವಿಚಾರಧಾರೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿಸುವ ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮನದಲ್ಲಿ ಇಂಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದ್ದೇ ಇತ್ತು. ಅದಕ್ಕೇ ಆಸುಪಾಸಿನ ಊರೂರಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ವಿಡಿಯೋ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಲಾಯ್ತು. ಅದು ಸಾಲದೆಂದು ಪಂಜಿನ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ ಅದನ್ನೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮತ್ತು ವಿವೇಕಾನಂದರ ವಿಚಾರಧಾರೆಯ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆಂದು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯ್ತು. ಕೆಲವು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೇ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಸೇರಿ ಅಚ್ಚರಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಬರಲಿರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕುರಿತಂತೆ ಹೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಲು ಖಂಡಿತ ಸಾಕಿತ್ತು.

FB_IMG_1515977880628

ಇತ್ತ ವೇದಿಕೆಯ ತಯಾರಿಯೂ ಭರ್ಜರಿಯಾಗಿ ನಡೆದಿತ್ತು. ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ ಜನ ಕುಳಿತು ವೀಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲ ಭರ್ಜರಿ ವೇದಿಕೆ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಜನ ರೂಪಧಾರಿಗಳು ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಸೆಖೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲೆಂದೇ ಗಿರಗಿರ ಸುತ್ತುವ ಫ್ಯಾನುಗಳು ಓಹ್ ಅದೊಂದು ಸ್ವಗರ್ಾನುಭೂತಿ. ಮುಂಚಿನ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ಮೆರೆಸುತ್ತಿದ್ದ ತರುಣರಿಗೆ ಕೈತುಂಬಾ ಕೆಲಸ. ಬರುತ್ತೇವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದ ಹಳ್ಳಿಗರನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮಾತಾಡಿಸಬೇಕು, ಅವರ ಆಗಮನವನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇತ್ತ ಅವರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಭಂಗಬರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಚಾಕಲೇಟು ಹಂಚಬೇಕು; ಬೇಗ ಬಂದವರಿಗೆ ತಿಂಡಿಯೂ ಕೊಡಬೇಕು. ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಜನರನ್ನು ಸಾಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು, ಇದು ಜಾಗತಿಕ ದಾಖಲೆಯಾಗಬೇಕಿರುವುದರಿಂದ ಬಂದಿರುವ ನಿಣರ್ಾಯಕರು ಹೇಳುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು. ಫುಟ್ ಕೌಂಟ್ ಮಶೀನು, ಬಾರ್ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ತರುಣರನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುವ ನೂರಾರು ಬಸ್ಗಳ ಪಾಕರ್ಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ಎದೆ ಬಡಿತ ಜೋರಾಗುವ ಹೊತ್ತು ಅದು.
ಜನವರಿ ಹನ್ನೆರಡರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಒಂಭತ್ತು ಗಂಟೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಬಸ್ಸುಗಳು ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ಏಶಿಯ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾಡ್ಸರ್್, ಇಂಡಿಯಾ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾಡ್ಸರ್್ ಮತ್ತು ಗೋಲ್ಡನ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾಡ್ಸರ್್ನ ತೀಪರ್ುಗಾರರು ಬರಲು ಸ್ವಲ್ಪ ತಡಮಾಡಿದ್ದು ಎಲ್ಲ ಎಡವಟ್ಟುಗಳಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗಿಬಿಡ್ತು. ಅವರೆದುರಿಗೆ ಫುಟ್ಕೌಂಟ್ ಶುರುವಾಗಬೇಕಾದ್ದರಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ತರುಣರನ್ನು ಒಳಬಿಡುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹತ್ತುಗಂಟೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆ ತೀರಿ ಮೊದಲ ಹುಡುಗನನ್ನು ಒಳಬಿಡುವಾಗಾಗಲೇ ಹೊರಗೆ ಐದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಸೇರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಐದು ಸಾವಿರ ಹತ್ತಾಗಲು ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅದು ನೋಡನೋಡುತ್ತಲೇ ಹದಿನೈದಾಯ್ತು. ರೆಜಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಕೌಂಟರಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮುರಿದು ಬಿತ್ತು. ಬಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ವಿವೇಕಾನಂದರ ರೂಪಧಾರಿಗಳಾಗುವ ಹುಚ್ಚು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ನಿಜಕ್ಕೂ ಬಲು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು. ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾತುಗಳು, ಕೋಪಾವೇಶ, ಪೊಲೀಸರ ಲಾಠಿ ದರ್ಶನ ಎಲ್ಲವೂ ಆಯ್ತು. ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾದಾಗಲೇ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಹುಡುಕಾಟ ಶುರುವಾಗೋದು. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಿಂತ ತರುಣರೇ ತಂತಮ್ಮ ಮಟ್ಟದ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡರು. ಒಂದಿಡೀ ವಿಸ್ತಾರದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಿಪ್ಪತ್ತು ಜನ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಒಳಬಂದವರಿಗೆ ಪಂಚೆಯುಡಿಸಿ, ಶಲ್ಯ ಹಾಕಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದಲೂ ಒಳದಾಟಿ ಬಂದವರಿಗೆ ಪೇಟ ತೊಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ನೋಡನೋಡುತ್ತಲೇ ಕೇಸರೀ ಪಡೆ ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಹೋಯ್ತು. ಮೊದಲ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಜನರು ರೂಪಧಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಇದೇ ವೇಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ಗಂಟೆ ಬೇಕು. ಅದರರ್ಥ ಮೊದಲು ಬಂದು ಕುಳಿತವ ಐದೈದು ಗಂಟೆ ಹಾಗೆಯೇ ಕುಳಿತಿರಬೇಕು. ಅವರನ್ನು ಸಮಾಧಾನವಾಗಿರಿಸಲು ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಶುರುವಾದವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ಗಾಯನದಿಂದ ಅವರನ್ನು ರಂಜಿಸಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ಪೃಥ್ವೀಶ್ ರೂಬಿ ಕ್ಯೂಬ್ ಬಳಸಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದು ಅಪರೂಪದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಮಧ್ಯಾನ್ಹ ಎರಡೂವರೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ದಾಟಿ ವಿವೇಕ ವೇಷಧಾರಿಗಳು ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕೇಸರೀ ಪಡೆಯಾಗಿ ರಾರಾಜಿಸಿದರು. ಆಗಾಗ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಮಾತುಗಳು, ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದ ಘೋಷಣೆಗಳು ಅಲ್ಲೊಂದು ರುದ್ರ ಭಯಂಕರ ವಾತಾವರಣವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಎರಡೂವರೆಗೆ ಆ ಮಕ್ಕಳ ತಲೆಯಮೇಲೆ ಹಾದು ಹೋದ ಡ್ರೋನ್ಗಳು ದಾಖಲೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ಆವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನೂ ಪೂರೈಸಿದ್ದವು.

ಸಹಸ್ರ ಸಹಸ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿವೇಕಾನಂದರನ್ನು ನೋಡುವ ಭಾಗ್ಯ ನೆರೆದಿದ್ದವರಲ್ಲೆಲ್ಲ ಆನಂದದ ಹೊನಲನ್ನು ಹರಿಸಿತ್ತು. ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದವರಂತೂ ಮೈಮರೆತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇಂತಹುದೊಂದು ವಿಶಾಲ ಸಂಕಲ್ಪಗೈದಿದ್ದ ಮುಗಳಖೋಡದ ಸ್ವಾಮಿಗಳಂತೂ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಭಾವದೊಳಗೆ ಮೈಮರೆತಿದ್ದರು. ವಿವೇಕಾನಂದರೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅದ್ವೈತಾಶ್ರಮದ ಈಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಸ್ವಾಮಿ ಮುಕ್ತಿದಾನಂದಜೀ ಕುಂಭಮೇಳದ ನಂತರ ಕಂಡುಬಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೃಶ್ಯವಿದೆಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದರು. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ‘ವಿವೇಕ ಕುಂಭ’ವೆಂದು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೊಸದಾಗಿ ನಾಮಕರಣವಾಯ್ತು.

FB_IMG_1515977947286

ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಹೇಳುತ್ತಾರಲ್ಲ, ಇಂಪಾದ ನಾದವ ಕೇಳಿ, ಕೇಳಿ ತರುಣ ವರ್ಗ ಮಲಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ ಅವರನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಲು ಭೇರಿ-ನಗಾರಿಗಳೇ ಬೇಕಿದೆ ಅಂತ. ಅದನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲೆಂದೇ 880ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಸೀ ವಾದ್ಯಗಳು ಭರ್ಜರಿ ಸದ್ದಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದವು. ಒಂದೊಂದೂ ವಾದ್ಯವೂ ನೂರುನೂರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದವು. ಅಷ್ಟೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೊಳಗಿದಾಗ ವೇದಿಕೆಯೆಲ್ಲ ಒಮ್ಮೆ ಅಲುಗಾಡಿದಂತಹ ಅನುಭವ! ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಆನಂತರ ಮಾತನಾಡಿ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ ನಾಡಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟರು. ಸ್ವತಃ ಶ್ರೀಮಠಕ್ಕೂ ಸಾಗಬೇಕಾದ ಮುಂದಿನ ದಾರಿಯ ಕುರಿತಂತೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ತಿಳಿಹೇಳಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಸಂದೇಶ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮುಟ್ಟುವ ಕುರಿತಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿದರು. ನಾಯಕನ ರೀತಿಯೇ ಅದು. ಮಹಾಪುರುಷರನ್ನು ವೋಟಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವುದಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಅವರ ವಿಚಾರ ಧಾರೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿಮರ್ಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವುದು. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ಇದನ್ನು ಅರಿಯೋದು ಯಾವಾಗ? ವಿವೇಕಾನಂದರ ಜಯಂತಿ ಮಾಡದೇ ತಾವು ಹಿಂದೂಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಸೇಡನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆಂದು ಭಾವಿಸಿರಬಹುದು ಆದರೆ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ತಮ್ಮ ಮಾತುಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಜಯಂತಿಯಂದು ನೆರೆದಿದ್ದ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದರು. ಅವರ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ಭಾಷಣದ ಪರಿಣಾಮವದೇನು ಗೊತ್ತೇ? ಮರುದಿನವೇ ಮುಗಳಖೋಡದ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಐದು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮಾಟರ್್ವಿಲೇಜ್ ಆಗಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಘೋಷಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟರು. ಸ್ಮಾಟರ್್ ವಿಲೇಜ್ ಆಗುವುದೆಂದರೆ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಬಯಲು ಶೌಚಾಲಯ ಮುಕ್ತವಾಗೋದು, ಹೊಗೆ ರಹಿತವಾಗೋದು, ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಸರಿಸಮವಾಗೋದು. ಪಾನ ಮುಕ್ತವಾಗೋದು, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಸಶಕ್ತರಾಗೋದು, ರೈತ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗೋದು, ತರುಣ ಭಾಗ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೈಚಾಚದೇ ಕೈತುಂಬಾ ಉದ್ಯೋಗ ಹೊಂದುವುದು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳು ಡಿಜಿಟೈಸ್ ಆಗೋದು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜನ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಬರುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೇ ತಂತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲೇ ಆನಂದದಿಂದಿರೋದು ಅಷ್ಟೇ.

FB_IMG_1515977964519

ಸಾವಿರಾರು ವಿವೇಕಾನಂದರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗದ್ದನ್ನು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿಬಿಟ್ಟರು. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವಿವೇಕಾನಂದ ರೂಪಧಾರಿಗಳನ್ನು ನಿಮರ್ಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಹೊತ್ತ ಸಂತ ಮನಸು ಮಾಡಿದರೆ ಜನ ಜೀವನವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಅಂತ! ನಮಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದೇ ವಿವೇಕ ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕನಸಿನ ಕನರ್ಾಟಕ ಮೈದಳೆದಿತ್ತು!

ಜೀವಂತಿಕೆ ತುಂಬುವ ಶಿಕ್ಷಣ ಬೇಕಾಗಿದೆ!

ಜೀವಂತಿಕೆ ತುಂಬುವ ಶಿಕ್ಷಣ ಬೇಕಾಗಿದೆ!

ಮಂಗಳೂರು-ಬೆಂಗಳೂರುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಒಳಹೊಕ್ಕರೆ ಹೊರಬರುವ ವೇಳೆಗೆ ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಗಳು ಪರಪ್ಪನ ಅಗ್ರಹಾರದಲ್ಲೂ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಬದುಕುವ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆ ಪರಿಯ ಜೈಲುಗಳನ್ನೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಚಿಂತನೆಗಳು ಅರಳಲು ಬೇಕಾದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯದ ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿ ಸಕರ್ಾರಿ ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆ ಪಡೆಯಬಹುದೇನೋ ಸರಿ, ಆದರೆ ಆತ ತನ್ನ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಬಲ್ಲ, ಹೊಸತನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಾರನಂತೂ ಖಂಡಿತ ಆಗಲಾರ.

ಬೆಳಗಾವಿಯ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರ ಶಾಲೆಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭೇಟಿಕೊಡುವ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರು, ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲೆಂದು ತರಗತಿಯೊಳಗೆ ಇಣುಕಿದರೆ ಮನ ಕಲಕುವ ದೃಶ್ಯ. ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಬೆಳಕಿಲ್ಲ, ಸಹಜವಾಗಿ ಗಾಳಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಕ್ಕಳು ಒಂದು ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನಿಂದ ಸಂಜೆಯವರೆಗೂ ಆ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲೆ, ದೇಹಾರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಆಗುವ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಶಾಲೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕಂಡಿದ್ದವನಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಗಾಬರಿಯಾಯ್ತು. ಇಲ್ಲಿನ ಶಾಲೆಗಳು ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಏನೂ ತೋಚದೇ ಸಮ್ಮನಾಗಿಬಿಟ್ಟೆ. ಯಾಕೋ ಗುರುದೇವ ರವೀಂದ್ರರ ಶಾಂತಿನಿಕೇತನ ನೆನಪಾಯ್ತು. ಪಶ್ಚಿಮದ ನಮೂನೆಯನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಿದುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಕೂಡಿ ಹಾಕುವ ಪರಿಪಾಠ ನಮಗೆ ರೋಗವಾಗಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಶಕ್ತಿಯ ಕಾರಂಜಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಗಳ ಚಿಮ್ಮುವ ಬುಗ್ಗೆಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಕೂಡಿಡುವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಭರದಿಂದ ಸಾಗಿದೆ. ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲ; ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರೆತ ಎಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆದು ಬಂದಿರೋದು. ಪಶ್ಚಿಮದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಾಡೆಲ್ಲು ಅದಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಮಜಲುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವಂತೂ ಮನಮುಟ್ಟುವಂಥದ್ದು. ಅಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಕ್ಷರಶಃ ಪುಸ್ತಕ ರಹಿತವಾದುದು. ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯಂತೆ ಮಕ್ಕಳು ವಿಷಯಕ್ಕೊಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಹೊರೆ ಹೊರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಮನೆಗೆ ತಂದು ಹೋಂ ವಕರ್್ನ ತಲೆಬೇನೆಯನ್ನೂ ಹೊತ್ತು ತಿರುಗಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆಟ ಆಡಲೆಂದೇ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅಥವಾ ಆಟ ಆಡುತ್ತಲೇ ಶಾಲೆ ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಲಿಕೆ ಒಂದು ಆನಂದವಾಗಿ ಬದಲಾಗೋದು ಹೀಗೆ. ಈ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿಯೇ ಅವರಿಗೆ ಸಂಘ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಟ್ಟು ತಿಳಿ ಹೇಳೋದು ಅಲ್ಲಿ. ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಗಲೀಜು ಮಾಡಬಾರದು, ಕಾರಲ್ಲಿ ಕುಳಿತೊಡನೆ ಬೆಲ್ಟು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಚಾಕ್ಲೇಟ್ನ ರ್ಯಾಪರ್ ಡಸ್ಟ್ಬಿನ್ಗೇ ಎಸೆಯಬೇಕು, ರೆಡ್ಸಿಗ್ನಲ್ ಅಂದರೆ ನಿಲ್ಲೋದು, ಗ್ರೀನ್ ಸಿಗ್ನಲ್ ಬರೋವರೆಗೆ ಹೊರಡಬಾರದು. ಇವೆಲ್ಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲೇ ಸಿಗೋದು. ಮತ್ತು ಆ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟ ಪಾಠ ಶಾಶ್ವತ. ನಾವಾದರೋ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮ್ಮದಲ್ಲದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ.  ಹುಟ್ಟಿದಾಗಿನಿಂದ ಕನ್ನಡ-ಕೊಂಕಣಿ-ತುಳುಗಳಲ್ಲಿ ಆಲೋಚಿಸುವ ಮಗು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಅದನ್ನು ಅನುವಾದ ಮಾಡುವ ತೊಂದರೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಬಂಧಿಸುವ ಕಿರಿಕಿರಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ ಪುಟ್ಟ ಮಗು ಈಗ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ತನ್ನ ತಾನು ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಗಲೇ ಗುಲಾಮಿ ಮಾನಸಿಕತೆ ಮೈದೋರುವುದು. ಭಾಷೆ ತನ್ನದಲ್ಲ, ಚಿಂತನೆಗಳು ತನ್ನದಲ್ಲ. ಕ್ರಮೇಣ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತನ್ನದಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೂ ಆವಾಹನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಥೆ ಮುಗಿದಂತೆ. ತಾರುಣ್ಯ ಅತ್ತ ಪಶ್ಚಿಮದ್ದೂ ಅಲ್ಲದ ಇತ್ತ ಭಾರತೀಯವಾದದ್ದೂ ಅಲ್ಲದ ಎಡಬಿಡಂಗಿ ಸಮಾಜದ ಅಂಗವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮದ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕತೆ ಇವರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಿರುವೆನೆಂಬ ಪಾಪ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕೂಡ. ಕವಲುದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಈ ತಾರುಣ್ಯವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದು ಸುಲಭದ ಮಾತಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಬಾಲ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣ ಬಲು ಯೋಗ್ಯವಾದುದಾಗಿರಬೇಕು.

1

ನಾವು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಸೋತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲು ಸಿಕ್ಕ ಶ್ರೀ ಅಶೋಕ್ ಠಾಕೂರರು ಶಾಲೆಯೊಂದನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದರ ಕುರಿತಂತೆ ಹೇಳಿದರು. ಒಂದಲ್ಲ ಅಂತಹ ನಾಲ್ಕಾರು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸಕರ್ಾರಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನೂ ಅವರು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮವೇ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದು. ಅಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಓದುವುದಿಲ್ಲ. ಮೇಷ್ಟ್ರು ಓದುತ್ತಾರೆ ಮಕ್ಕಳು ಕೇಳುತ್ತಾರಷ್ಟೇ! ಅವರು ಹೇಳುವ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಅದ್ಭುತ. ಸಂಬಳ ಕೊಡುವುದು ಮೇಷ್ಟರಿಗೆ ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ಓದಲಿ; ಮಕ್ಕಳು ಕೇಳಲಿ ಅಂತಾರೆ ಅವರು. ನೋಡುವುದರ ನಂತರ ಮಕ್ಕಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಅರಳೋದು ಕೇಳುವುದರಲ್ಲಿಯೇ. ಅವರು ಆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಕೇಳುವುದನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವೂ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಎ, ಬಿ, ಸಿ, ಡಿ ಬರೆಸಿ ಉರು ಹೊಡೆಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮಗ್ನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಒಂದು ಕೌಶಲವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ನಾಶಮಾಡಿಯೇ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಗಹನವಾದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನೇ ತರುಣರು ಕಳಕೊಂಡಿರೋದು. ಸೀಟಿ ಹೊಡೆಯುವ ಕೇಕೆ ಹಾಕುವ ಮಾತುಗಳಿದ್ದರಷ್ಟೇ ಅವರಿಗೆ ಆನಂದ. ಅಂತಮರ್ುಖಿಯಾಗಿಸಬಲ್ಲ ಪ್ರವಚನಗಳಿಂದ ಅವರೆಲ್ಲ ಬಲು ದೂರ. ಇದು ಬಾಲ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಸ್ಯೆಯೇ. ಊರಿನ ಶಾಲೆಗೇ ಹೋಗದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಕುಳಿತು ಕೇಳಬಲ್ಲ ಗುರುವಿನ ಪ್ರವಚನಗಳಿಗೆ ತರುಣ ಕಿವಿಯಾಗಲಾರ. ನಾವು ಅವನ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಹರಿದು ಹಾಕಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನುಭವ ಜನ್ಯವಾದ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆ. ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಅವನೇ ಅನುಭವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನಲ್ಲ ಅದು ಜೀವನದ ಪಾಠವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಯ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ನಯಾಪೈಸೆಯಷ್ಟೂ ಕಿಮ್ಮತ್ತಿಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹೇರುತ್ತಾರೆ, ‘ನಾವು ಚಿಕ್ಕವರಾಗಿದ್ದಾಗ ಹೇಗಿತ್ತು ಗೊತ್ತಾ?’ ಅಂತಾನೇ ಅವರ ಮಾತುಗಳೆಲ್ಲ ಶುರುವಾಗೋದು. ಅದು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕಲು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿ ದಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಗಳೆರಡರೆಡೆಗೆ ಅಸಡ್ಡೆ ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅತ್ತ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದರೂ ಹಾಗೆಯೇ. ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಯ ಸಹಜ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಮನ್ನಣೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಟೈಮ್ಟೇಬಲ್ನ ನಿಯಮದಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಗೆ ಮಿಸುಕಾಡಲೂ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪೂರೈಸುವ ಸುಂದರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಮ್ಮದೆಂದು ಬಡಾಯಿ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಪ್ರತಿ ದೊಡ್ಡ ಶಾಲೆಯೂ ಕೂಡ. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪೂರೈಸುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಆ ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಯ ಆಂತರ್ಯದ ಹೋರಾಟದ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನೇ ಕದಡಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆಂಬುದನ್ನು ಮರೆತು ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತೇವೆ. ಬಾಳೇಹಣ್ಣನ್ನು ಸುಲಿದು ಬಾಯಿಗಿಡುವುದು ಅದ್ಯಾವ ಶಿಕ್ಷಣ? ಬಾಳೇಹಣ್ಣನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಮರದಿಂದ ಕಿತ್ತು ತಂದು ಸುಲಿದು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನುವಂತಹ ಕಲ್ಪನೆ ಬೇಡವೇನು?

3

ಮಂಗಳೂರು-ಬೆಂಗಳೂರುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಒಳಹೊಕ್ಕರೆ ಹೊರಬರುವ ವೇಳೆಗೆ ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಗಳು ಪರಪ್ಪನ ಅಗ್ರಹಾರದಲ್ಲೂ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಬದುಕುವ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆ ಪರಿಯ ಜೈಲುಗಳನ್ನೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಚಿಂತನೆಗಳು ಅರಳಲು ಬೇಕಾದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯದ ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿ ಸಕರ್ಾರಿ ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆ ಪಡೆಯಬಹುದೇನೋ ಸರಿ, ಆದರೆ ಆತ ತನ್ನ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಬಲ್ಲ, ಹೊಸತನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಾರನಂತೂ ಖಂಡಿತ ಆಗಲಾರ. ನಮಗೀಗ ಬೇಕಿರೋದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸಿಬಿಡಬಲ್ಲವನಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಸವಾಲನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕಿ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ದಾಸ್ಯದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಬಲ್ಲ ವೀರ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬದಲಾವಣೆಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಬೇಕಿರೋದು. ಮೊದಲೈದು ವರ್ಷ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರು ಮುದ್ದಿನಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿಸಲಿ. ಆನಂತರದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯಬಿದ್ದರೆ ದಂಡಿಸಲಿ. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಮೀಸೆ ಚಿಗುರಿದ ಪೋರನಾಗಿದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದರೆ ತಿದ್ದುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಮ್ಮ ಹೆಗಲ ಮೇಲಿದ್ದರೆ ಸಾಕು. ಹಾಗೆನ್ನುತ್ತದೆ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕ!

4

ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕಲ್ಪನೆ ಇದ್ದದ್ದೇ ಹಾಗೆ. ಆರೇಳು ವರ್ಷದ ವೇಳೆಗೆ ಉಪನಯನ ಮಾಡಿಸಿ ಗುರುಕುಲಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದರೆ ಮನೆಯ ಬಂಧನವನ್ನೆಲ್ಲ ಕಳಚಿ ಹುಡುಗ ಅಧ್ಯಯನಶೀಲನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಗುರುವಿಗೆ ಶಿಷ್ಯನ ಅಧ್ಯಯನ ತೃಪ್ತಿ ತಂದ ಮೇಲೆ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಉದ್ಯೋಗಶೀಲನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಮ್ಮ ಇಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಗುರುಕೇಂದ್ರಿತ. ಮೊದಲ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಆತನಿಗೇ. ಆನಂತರ ಗುರುಕುಲದ ಕಟ್ಟಡ, ಅಲ್ಲಿರುವ ದನ-ಕರುಗಳು, ಗುರುಗಳ ಸಿರಿವಂತಿಕೆ ಇವುಗಳಿಗೆ. ಸದ್ಗುರುಗಳು ಸಿಕ್ಕರೆ ಹುಡುಗ ಬೇರೆಡೆ ಕಣ್ಣಾಡಿಸುವ ಪ್ರಮೇಯವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತ ಮಾಡುತ್ತ ಆತ ತನ್ನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಶಿಷ್ಯನ ಆಯ್ಕೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಅದು ಅವನ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದುದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಅಪ್ಪನ ಸಿರಿವಂತಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನದುದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಶಿಷ್ಯನ ಶ್ರದ್ಧೆ, ಭಕ್ತಿಗಳೇ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಅವನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಗುರುಗಳು.

ಸ್ವಲ್ಪ ಈಗಿನ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ನೋಡಿ. ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸುವಾಗ ಆ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಎಂದಾದರು ಗಮನಿಸುವಿರೇನು? ತಮ್ಮ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಎಷ್ಟು ಅಂಕ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆಂದು ಮುಗಿಲೆತ್ತರದ ಕಟೌಟು ಹಾಕುವ ಶಾಲೆಗಳು ಶಾಲೆಯ ಮಾಸ್ತರರ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವೇನು ಎಂಬ ಫ್ಲೆಕ್ಸು ಹಾಕಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿರುವಿರಾ? ಶಾಲೆಯ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಕಂಡು ಮಾರು ಹೋಗುವ ನಮಗೆ ಒಳಗಿನ ಹೂರಣದ ಚಿಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಮಗನನ್ನು ಸೇರಿಸುವಾಗ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ, ಎರಡನೆಯದು ಅಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕೆ, ಮೂರನೆಯದು ಯಂತ್ರವೇ ಮಾತಾಡುವ ಸ್ಮಾಟರ್್ ಕ್ಲಾಸುಗಳಿಗೆ. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಇಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಜಾಗವೇ ಇಲ್ಲ. ಅದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಆದರ್ಶವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವವರು ನಾವಾಗಬೇಕೆಂದು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೂ ಅನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ಗುರುವನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿ ಅನುಭವಿಸಿ ಪಾಠ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿ ಈಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬಹುದೇನು? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ನಮ್ಮ ಶಾಲೆಗಳು ಯೋಗ್ಯವಾದರೆ ನಾವು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಗೆದ್ದಂತೆ.

2

ಈ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪಾತ್ರ ಶಾಲೆಗಳದ್ದಲ್ಲ, ನಮ್ಮದ್ದೇ. ಈ ಬಾರಿ ಶಾಲೆಗೆ ಮಗುವನ್ನು ಸೇರಿಸುವಾಗ ಶಿಕ್ಷಕರ ಕುರಿತಂತೆ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಳಿ. ಅವರನ್ನು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಗಳು, ಪೋಷಕರು ಹೇಗೆ ಗ್ರೇಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಕೇಳಿ ನೋಡಿ. ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ಗುರುಗಳ ಯೋಗ್ಯತೆ ಅಳೆಯುವ ಪದ್ಧತಿ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಕರೊಬ್ಬರು ಶಾಲೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರಾ? ಪಾಠವನ್ನು ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರಾ? ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರಾ? ಎಂಬುದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಯಾವ ಸಿಸಿಟಿವಿಯೂ ಉತ್ತರ ಕೊಡಲಾರದು. ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಗಳೇ ಇದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ನಿಣರ್ಾಯಕರು. ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಗಳು, ಪೋಷಕರು ನೀಡುವ ಅಂಕಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಶಿಕ್ಷಕರೊಬ್ಬರ ಭವಿಷ್ಯ ನಿರ್ಣಯವಾಗಬೇಕು. ಸತತ ಮೂರು ವರ್ಷ ಅಂಕ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡು ಬರದಿದ್ದರೆ ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೇ ಮನೆಗೆ ಕಳಿಸಬೇಕು. ಇಷ್ಟು ಕಠೋರ ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದು ನೋಡಿ, ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟು ಇತರೆ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವ ಶಿಕ್ಷಕರು ನೆಟ್ಟಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರೀತಿ ಗಳಿಸದೇ ಹೆದರಿಸಿ ಕೂರಿಸುವ ಉಪನ್ಯಾಸಕರುಗಳೆಲ್ಲ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಬಾಗುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಪಾಠ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿಕರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಹಾಗಂತ ಇಂತಹ ಶಿಕ್ಷಕರಿಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಖಂಡಿತ ಇದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆಂದೇ ಒಂದಷ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರಿಕರು ನಿಮರ್ಾಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರೋದು. ಆದರೆ ನೂರು ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಅಗತ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಜನ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆನ್ನುವುದೇ ದೌಭರ್ಾಗ್ಯಪೂರ್ಣ ಸಂಗತಿ. ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಶಿಕ್ಷಕ ಕೇಂದ್ರಿತವಾದವೆಂದರೆ ಯಾವ ಬಾಹ್ಯ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ಇಲ್ಲದೇ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದಂತೆ. ಭಾರತದ ಪಾಲಿಗೆ ವಿಕಾಸದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯೇ ಟೈಮ್ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಹೋಗೋದು. ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸೋದು. ಹಾಗಂತ ಇರುವುದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬದಲಿಸಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಪಶ್ಚಿಮದ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ನಮಗೆ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ದೇಹದ ಕಲ್ಪನೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ನಾವು ಅದರೊಳಗೆ ಭಾರತೀಯ ಹೃದಯವನ್ನು ತುಂಬಬೇಕಷ್ಟೇ! ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ನಾವೆಲ್ಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸದ ಕುರಿತಂತೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗಲೂ ಬರಿಯ ಬಾಹ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕುರಿತಂತೆಯಷ್ಟೇ ಚಚರ್ಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಆಂತರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮರೆತೇ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

ಇವಿಷ್ಟು ತಲೆಗೆ ಹಾದು ಹೋದದ್ದೇಕೆ ಗೊತ್ತೇ? ನಾನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡಿದ ಬೆಳಗಾವಿಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ-ಬೆಳಕು ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ನಿಜ. ಆದರೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಿಕೆ ಇತ್ತು; ಲವಲವಿಕೆ ಇತ್ತು. ಪಟ್ಟಣದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟ ನಂತರವೂ ಜೀವಕಳೆಯೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೇಕೆ ಎಂಬ ಗೊಂದಲ ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ನಿಮ್ಮೆದುರು ಬಿಚ್ಚಿಡಬೇಕೆನಿಸಿತಷ್ಟೇ!

ಮುಂದಿನ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಸಹಸ್ರ ವಿವೇಕ ದರ್ಶನ

ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಸಹಸ್ರ ವಿವೇಕ ದರ್ಶನ

ಈ ಬಾರಿ ಮುಗಳಖೋಡದ ಜಾತ್ರೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಜನವರಿ 12ರ ವಿವೇಕಾನಂದ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಅತಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹದಿನೈದರಿಂದ ಮುವ್ವತ್ತೊಂಬತ್ತರ ನಡುವಿನ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ತರುಣರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ವಿವೇಕಾನಂದರ ವೇಷಧಾರಣೆ ಮಾಡಿಸಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಅವರ ಮೂಲಕ ಹೇಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಡಿಯ ಮಠ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಬಲು ವಿಶಿಷ್ಟರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಮುಗಳಖೋಡ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿರೋ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿ. ಇದು ದಾಸೋಹ ಮಠವೆಂದೇ ಖ್ಯಾತ. ದಿನದ ಯಾವ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರೂ ಪ್ರಸಾದಕ್ಕೆ ಕೊರತೆಯಾಗಲಾರದು. ಭಕ್ತರ ಭಕ್ತಿಯೂ ಅದೆಂಥದ್ದೆಂದರೆ ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಬಂದವರು ಗಾಬರಿಯಾಗುವಷ್ಟು. ಉತ್ತರಕ್ಕೂ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೂ ಇರುವ ಮಹತ್ವದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇದೇ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ; ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಿರಿವಂತಿಕೆ. ಉತ್ತರ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವಕೊಟ್ಟರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಜ್ಞಾನ ಮಾಗರ್ಿಯಾಗುವ ತವಕದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಉತ್ತರ ಯಾವ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಕೇಳದೇ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕನರ್ಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಆನಂದವೇ ಬೇರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಭಾವ ಅದು ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯಿತೋ, ಮೊದಲೇ ಇದ್ದಿದ್ದೆನ್ನುವುದಾದರೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಆಕ್ರಮಣ, ದಾಸ್ಯಗಳ ನಂತರವೂ ಅದೇ ಮುಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಈ ಭಾಗದ ಜನ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾದರೂ ಹೇಗೆ ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ನೀವು ಓದಿಕೊಂಡಿರುವ ಇತಿಹಾಸ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಮಾನವ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ ಯಾವುವೂ ನಿಮಗೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಖಂಡಿತ ಕೊಡಲಾರವು.

1

ಆದರೆ ನಾನು ಕಳೆದೊಂದು ದಶಕದಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತ, ಮಠ ಮಾನ್ಯಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿಕೊಡುತ್ತ, ಸಂತರನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತ ಪಡೆದ ಅನುಭವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೇಳಬಲ್ಲೆ; ಇಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವೂ ಮಠ ಕೇಂದ್ರಿತವೇ. ಮಠಾಧೀಶರಿಗೆ ಬಲು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಜನರ ಭಾವನೆ ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹರಿದು ಬಂದಿರುವುದೇ ಇವರ ಶಕ್ತಿ. ಪವಾಡಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಜೀವಾಳ. ಹಿರಿಯ ಗುರುಗಳು ನಡೆಸಿದ ಪವಾಡದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇಂದಿನ ಗುರುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಕಂಗಳಿಂದ ಇಂದಿನ ಗುರುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದವರಿಗೆ ಇವರೂ ಅಷ್ಟೇ ಪವಾಡಪುರುಷರಾಗಿ ಕಾಣಲಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ವೈಭವಗಳೂ ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳ ಪದತಲದಲ್ಲಿರಲೆಂದು ಅವರು ಆಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿಯಾದರೂ ತಂದು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಗುರುಗಳೂ ಅದನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಕೊಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಸುಳಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಪವಾಡಗಳೇ ಸಂತತ್ವದ ಕುರುಹಾಗುವುದಾದರೆ ಉತ್ತರ ಕನರ್ಾಟಕದ ಒಂದೊಂದು ಮಠದಲ್ಲೂ ಹತ್ತಾರು ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತರು ಸಿಗುತ್ತಾರೆ!

ಮುಗಳಖೋಡ ಮಠವೂ ಮುನ್ನೂರರವತ್ತು ಶಾಖಾ ಮಠಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೆಳಗಾವಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಠಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಯಲ್ಲಾಲಿಂಗ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮಠವಿದು. ಪೂವರ್ಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿ ಪಟುವಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಗಭರ್ಿಣಿ ಪತ್ನಿಯ ಚಿತೆಯೆದುರು ಕುಳಿತು ಅನ್ಯ ಮನಸ್ಕನಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಆಕೆಯ ಹೊಟ್ಟೆ ಸಿಡಿದು ಅದರೊಳಗಿದ್ದ ಸತ್ತು ಮಲಗಿದ್ದ ಮಗು ಯಲ್ಲಪ್ಪನ ಕಾಲಮೇಲೆ ಬಂದೆರಗಿತು. ಆ ಮಗುವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತೆಗೆ ಹಾಕಿ ಸಂಸಾರ ಬಂಧನದಿಂದ ಕಳಚಿಕೊಂಡು ನಡೆದ ಯಲ್ಲಪ್ಪ ಸಿದ್ದಲಿಂಗ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿದ. ಆತನ ಸೇವೆಯಿಂದ ಸಂತೃಪ್ತರಾದ ಗುರುಗಳು ತಮ್ಮೆಲ್ಲ ಅಂತಃಕರಣವನ್ನೂ ಧಾರೆಯೆರೆದರು. ಇದೇ ಯಲ್ಲಪ್ಪ ಮುಂದೆ ಗುರುಗಳ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಯಲ್ಲಾಲಿಂಗ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳೆಂದು ಖ್ಯಾತರಾಗಿ ಈ ಮಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಈ ಮಠದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಪರಂಪರೆ ಎಂಬಂತೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಹರಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಿಂದ ವಿವೇಕ ಆವಾಹನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿರುವ ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಮರೆಯಲಾಗದ ಅನುಭವಗಳ ಕಂತೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಿದೆ ಮುಗಳಖೋಡ.

FB_IMG_1515288491113

ಈ ಮಠವನ್ನು ಸದ್ಭಾವನಾ ಮಠವೆಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾತಿಯ ಹೆಸರೂ ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಎತ್ತುವುದಿಲ್ಲ. ಗುರುಗಳು ಶಿಷ್ಯರ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಜಾತಿಯನ್ನು ಗಣನೆಗೇ ತಂದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಈಗಿನ ಗುರುಗಳ ಜಾತಿಗಳು ಬೇರೆ, ಬೇರೆ. ಈ ಪರಂಪರೆಯೇ ಹಾಗೆ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ. ಮಠಕ್ಕೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಜನರೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಒಂದು ಜಾತಿಯವರೆಂದು ಇಲ್ಲ. ಬೇರೆಯದು ಬಿಡಿ. ಈ ಬಾರಿಯ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಸೇರಲಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ದಾಸೋಹ ನಡೆಸಲೆಂದೇ ಹಳ್ಳಿಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಜನ ದವಸ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ತಂದು ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೊರೆ ಕಾಣಿಕೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರಲ್ಲ; ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಠಕ್ಕೆ ಬುತ್ತಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮೊನ್ನೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ದಲಿತರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಮಠದ ಬುತ್ತಿ ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅದೂ ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತೇನು? ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಳು-ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ತುಂಬಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ತರುವ ಗಂಡಸರು ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಾವೇ ರೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಒಣಗಿಸಿ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಬುಟ್ಟಿ ಹೊತ್ತು ತರುವ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ. ಒಬ್ಬಿಬ್ಬರಲ್ಲ, ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಮೆರವಣಿಗೆ ಅದು. ಈ ವರ್ಷ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿ ಬಡಿಸುವ ಹೊಣೆ ಇದೇ ದಲಿತರದ್ದೆಂದು ಇಲ್ಲಿನ ಭಕ್ತರು ಹೇಳುವಾಗ ಹೃದಯ ತುಂಬಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಜಿಗ್ನೇಶ್ ಮತ್ತವನ ಗೆಳೆಯರು ದಲಿತರನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಮಾಜದಿಂದ ಒಡೆದು ಭಾರತವನ್ನು ಚೂರುಗೈಯ್ಯುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಮುಗಳಖೋಡದ ಮಠ ಎಲ್ಲ ಜಾತಿ ಪಂಗಡಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಭಕ್ತಗಣಕ್ಕೆ ದಯಪಾಲಿಸಿದೆ ಎಂದರೆ ನತಮಸ್ತಕವಾಗಲೇ ಬೇಕು.

3

ಬರಲಿರುವ 12ರಿಂದ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮಠದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆ. ಈ ಜಾತ್ರೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ ಜನರಾದರೂ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈಗಿನ ಗುರುಗಳಾಗಿರುವ ಮುರುಘರಾಜೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಹಾತೊರೆದು ನಿಲ್ಲುವ ಆ ಬಡ, ಹಳ್ಳಿಗರ ಕಂಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯ. ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕರೆ ಒಮ್ಮೆ ಉತ್ತರ ಕನರ್ಾಟಕದ ಮಠಗಳ ಕೇಂದ್ರಿತ ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ನೋಡಿ. ಅದು ಕೊಪ್ಪಳದ್ದಾಗಿರಬಹುದು, ಮುಗಳಖೊಡದ್ದೇ ಆಗಿರಬಹುದು. ಅದರ ವಿಸ್ತಾರ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಅನ್ನದಾನದ ಶೈಲಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಖಂಡಿತ ದಂಗುಬಡಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಮುಗಳಖೋಡದ ಜಾತ್ರೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಜನವರಿ 12ರ ವಿವೇಕಾನಂದ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಅತಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹದಿನೈದರಿಂದ ಮುವ್ವತ್ತೊಂಬತ್ತರ ನಡುವಿನ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ತರುಣರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ವಿವೇಕಾನಂದರ ವೇಷಧಾರಣೆ ಮಾಡಿಸಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಅವರ ಮೂಲಕ ಹೇಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಡಿಯ ಮಠ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಬಲು ವಿಶಿಷ್ಟರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನೋಡಿ. ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವಿವೇಕಾನಂದರು ನಿಲ್ಲುವ ವೇದಿಕೆ ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ ಅವರನ್ನು ನೋಡಲೆಂದೇ ಬರುವ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಅದೆಲ್ಲಿ ಕೂರಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೊಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಅತಿಥಿಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಭರ್ಜರಿಯಾದ ವೇದಿಕೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಸ್ವರ್ಗವೇ ಧರೆಗಿಳಿದ ಅನುಭೂತಿ. ಅದಾಗಲೇ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಾಲೇಜು ಯುವಕರನ್ನು ಸಂಪಕರ್ಿಸಿ ಅವರಿಂದ ಸಹಮತಿ ಪತ್ರ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ವಿವೇಕಾನಂದರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಊರೂರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸಿ ಅವರ ಬದುಕು-ಸಂದೇಶವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಕುರಿತಂತೆ ಪ್ರಬಂಧ ಸ್ಪಧರ್ೆ ಮಾಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಟೋದಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಸಂದೇಶಗಳು, ಗೀತೆಗಳು ಮೊಳಗುತ್ತಿವೆ. ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲೆಂದೇ ಪಂಜಿನ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಿ ಸೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಎಲ್ಲರ ಚಿತ್ತ ಮುಗಳಖೋಡದತ್ತ ನೆಲೆಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಜೋರಾಗಿ ನಡೆದಿವೆ. ಕನಿಷ್ಠ ಇನ್ನೂರು ಮಂದಿ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅವಘಡವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾಲು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರವೂ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದಲೇ ಹಿಮಾಲಯವನ್ನೇರಿದ ಅರುಣಿಮಾ ಸಿನ್ಹಾ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಆಗಮಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ರವಿಶಂಕರ್ ಗುರೂಜಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಸದಾ ಸ್ಮರಿಸುವ ಈ ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೆರೆದವರನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಲಿದ್ದಾರೆ.

ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. 770 ಭೇರಿ-ನಗಾರಿಗಳು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಮೊಳಗಲಿವೆ. ಅವುಗಳ ಸದ್ದಿನಿಂದ ಆಕಾಶವೇ ಬಿರಿದು ಹೋಗಲಿದೆ. ಮಲಗಿದ್ದವರನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸಬೇಕೆನ್ನುವ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಸದಾಶಯ ಈಡೇರಲಿದೆ. ನೆನಪಿಡಿ. ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ವೇಷಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದ ಹತ್ತುಸಾವಿರ ಜನ ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಒಂದು ವಿಶ್ವದಾಖಲೆಯೇ ಸರಿ. 770 ವಾದ್ಯಗಳು ಒಮ್ಮೆಗೇ ನುಡಿಸಲ್ಪಡುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ದಾಖಲೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದಿಗ್ದಿಗಂತದಲ್ಲಿ ಹರಡಲು ಇದು ಸಮರ್ಥ ಸಮಯ. ಚಿಕಾಗೋ ಭಾಷಣದ 125ನೇ ವಷರ್ಾಚರಣೆಯ ಈ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಹೇಳಿದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೇಳಲು ಕಿವಿಯಾಗಬೇಕಿದೆ. ಅಂದಿನ ಅವರ ಮಾತು ಇಂದಿಗೂ ನಮಗೆ ಕಂದೀಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವಂಥವಾಗಿವೆ. ಅವರೊಳಗಿನ ದೇಶಭಕ್ತಿ, ಧರ್ಮಪ್ರಜ್ಞೆ, ಮಾನವ ಪ್ರೇಮ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಕಿದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಯಾರಾದರೂ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆಂದರೆ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವೆನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಹಾರ ಅವರಲ್ಲಿಯೇ ಇರೋದು. ಮುಗಳಖೋಡದ ಶ್ರೀಗಳು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಈ ಅಮೋಘ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಂತಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ರಾಷ್ಟ್ರಪುನನರ್ಿಮರ್ಾಣದಲ್ಲಿ ಮಹೋನ್ನತ ಹೆಜ್ಜೆಯೇ ಸರಿ. ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಅಂಶವಾಗಿ ಖಂಡಿತ ದಾಖಲಾಗಲಿದೆ.

ಅಂದಹಾಗೆ ನೂರಿಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹಿಂದೆ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು; ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ತಂಗಿದ್ದರು. ಯಾರಿಗೆ ಗೊತ್ತು? ಆಗ ಈ ಮುಗಳಖೋಡಕ್ಕೂ ಒಮ್ಮೆ ಬಂದು ಹೋಗಿದ್ದಿರಬಹುದು!

ಪ್ರಿಯ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರೇ, ಆಕ್ರೋಶದ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.

ಪ್ರಿಯ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರೇ, ಆಕ್ರೋಶದ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.

ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಅನುಭವಿಸಿದ ನೋವು ಕನರ್ಾಟಕದ ತಾಯಂದಿರೆಲ್ಲ ಅನುಭವಿಸಲೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟಿರುವಿರೇನು? ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಪರೇಶ್ ಮೇಸ್ತನ ತಾಯಿಯ ರೋದನೆಯ ಹಿಂದು ಹಿಂದೆಯೇ ದೀಪಕ್ನ ಅಮ್ಮನನ್ನು ಅಂಧಕಾರದತ್ತ ದೂಡಿಬಿಟ್ಟಿರಲ್ಲ!

ಪ್ರಿಯ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರೇ,

ಆಕ್ರೋಶದ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.

ನಿಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಐದು ವರ್ಷ ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಕನ್ನಡಿಗರ ಬದುಕನ್ನು ಅಸಹ್ಯಗೊಳಿಸಿಬಿಟ್ಟಿರಿ. ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳೊಬ್ಬಳು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ನಡೆದಾಡುವಂತಾದರೆ ಅಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂತೆಂದು ಭಾವಿಸುವೆ ಎಂದಿದ್ದರು ನಿಮ್ಮ ಆದರ್ಶವೆಂದು ನೀವೇ ಹೇಳುವ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿ. ನಿಮ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಗು ನಡೆದಾಡುವುದು ಬಿಡಿ; ಹಾಡುಹಗಲು ತರುಣರು ತಿರುಗಾಡುವುದೂ ಕಷ್ಟವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ನೀವು ಆಳುತ್ತಿರುವ ಈ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗೋವಿನಂತಹ ಪಶುಗಳಿಗೆ ಬಿಡಿ ಸಿಂಹದಂತಹ ತರುಣರಿಗೂ ಬದುಕಿನ ಭೀತಿ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ರುದ್ರೇಶ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಟ್ಟನಡುವೆ ಮಾರಕಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾದ, ರಾಜು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಣವಾದ. ಕುಟ್ಟಪ್ಪ ಕಲ್ಲೇಟು ತಿಂದು ಅನಾಥ ಶವವಾದ. ದೀಪಕ್ ಎಂದಿಗೂ ಗಲಾಟೆಗೆ ಹೋದವನೇ ಅಲ್ಲ; ಅಂಥವನನ್ನೂ ಎಂಥವರೂ ಬೆಚ್ಚಿ ಬೀಳುವಂತೆ ಬರ್ಬರವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಯ್ತು. ಅವನ ಮೃತ ದೇಹವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಈಗಲೂ ಒಮ್ಮೆ ಮೈ ಬೆಚ್ಚಗಾಗುತ್ತದೆ. ಅತ್ತ ಇನ್ನೂ ಬದುಕನ್ನೇ ಕಾಣದಿದ್ದ ಪರೇಶ್ ಮೇಸ್ತ ಹೊನ್ನಾವರದ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಣವಾಗಿ ತೇಲಿದ. ನೀವು ಅವನ ಸಾವನ್ನು ಸಹಜವೆಂದು ಕರೆದು ಬಲಿದಾನವನ್ನೇ ಅವಮಾನಿಸಿಬಿಟ್ಟಿರಿ! ಕುಡಿದ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿ ತೂರಾಡುತ್ತ ನೀರಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದರೆ, ಹಣದ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೈಕು ಓಡಿಸಿ ರಸ್ತೆಗೆ ರಕ್ತ ಚೆಲ್ಲಿ ಶವವಾಗಿದ್ದರೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಿತ್ತು. ಇವರೆಲ್ಲ ತಾವು ಕೇಸರಿ ಶಾಲು ಧರಿಸಿದ್ದವರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ಹೆಣವಾದವರು. ಇವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಕುರಿತಂತೆ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕುರಿತಂತೆ ಗೌರವವಿತ್ತು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಗಿತ್ತು. ಹೇಳಿ. ಇಂತಹ ವೀರ ಪುತ್ರರ ಸಾವನ್ನು ನೀವು ತುಚ್ಛವಾಗಿ ಕಂಡು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಹೀಯಾಳಿಸಿದ್ದು ಸರಿಯೇ? ನೀವು ಹಾಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ಆ ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಂದಿರ ಹೃದಯದ ವೇದನೆ ಹೇಗಿರಬಹುದೆಂಬ ಅಂದಾಜು ನಿಮಗಿದೆಯೇನು?

1

ಇಲ್ಲದೇನು? ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಳಕೊಳ್ಳುವ ದುಃಖ ನಿಮಗೂ ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ ಕುಚರ್ಿಗಾಗಿ ಓಡುತ್ತ-ಓಡುತ್ತ ರಾಜಕೀಯ ದಾಳಗಳನ್ನೆಸೆಯುವ ಭರದಲ್ಲಿ ನೀವು ಆ ದುಃಖವನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ. ನಿಮ್ಮ ಸಾಹಸ ಮೆಚ್ಚಬೇಕು. ಆದರೆ ಇಂದು ಸಂಜೆ ಮನೆಗೆ ಹೋದೊಡನೆ ಒಮ್ಮೆ ನಿಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯ ಕಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ನೋಡಿ. ಹಿರಿ ಮಗನನ್ನು ಕಳಕೊಂಡ ದುಃಖದ ಜ್ವಾಲೆ ಆರಿದೆಯಾ ಅಂತ ಗಮನಿಸಿ. ಮಗನನ್ನು ಕಳಕೊಂಡು ಇಷ್ಟು ದಿನವಾದರೂ ಆಕೆಯೊಳಗಿನ ಮಗನ ನೆನಪು ಇಂಗಿದೆಯಾ ಅಂತ ಹೃದಯದೊಳಕ್ಕೆ ಇಣುಕಿ ನೋಡಿ. ಅದು ಹೇಗೆ ಇಂಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯ? ತಾಯಿಯ ದುಃಖ ತಾಯಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಆಕೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ತಾಯಿಯ ದುಃಖವೂ ಗೊತ್ತಾಗಬಹುದೇನೋ? ಅದರಲ್ಲೂ ನಡುರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ವಿನಾಕಾರಣ ಮಚ್ಚಿನೇಟು ತಿಂದು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೈ ಮತ್ತು ತಲೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ ಮೆದುಳಿನವನಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಮಗನ ಶವವನ್ನು ಕಂಡ ತಾಯಿಯ ನೋವು..! ಪ್ರಿಯ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರೇ ಯಾವ ತಾಯಿಯೂ ಅದನ್ನು ಭರಿಸಲಾರಳು.

ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಅನುಭವಿಸಿದ ನೋವು ಕನರ್ಾಟಕದ ತಾಯಂದಿರೆಲ್ಲ ಅನುಭವಿಸಲೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟಿರುವಿರೇನು? ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಪರೇಶ್ ಮೇಸ್ತನ ತಾಯಿಯ ರೋದನೆಯ ಹಿಂದು ಹಿಂದೆಯೇ ದೀಪಕ್ನ ಅಮ್ಮನನ್ನು ಅಂಧಕಾರದತ್ತ ದೂಡಿಬಿಟ್ಟಿರಲ್ಲ!

ನೆನಪಿಡಿ. ಎಲ್ಲ ಪಾಪದ ಕೊಡ ನಿಮ್ಮ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆಯೇ. ನೀವು ರಕ್ಷಿಸುವಿರಿ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಹಾದಿಗಳೂ ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಮುನ್ನುಗ್ಗಿರೋದು. ಪೊಲೀಸರು ಸಾಹಸಗೈದು ಕೊಲೆಗಡುಕರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರೂ ನೀವು ಅವರನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಬಿಡುವಿರೆಂಬ ಅದಮ್ಯ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ ಅವರಿಗೆ. ಅವರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೆತ್ತಪ್ಪನಂತೆ ನೀವು ಈ ಹಿಂದೆ ರಕ್ಷಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆ ಹಸಿ ಹಸಿಯಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಾವುಗಳ ಪಾಪವೂ ನಿಮ್ಮ ಹೆಗಲಿಗೆ ಮಾತ್ರ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನ ಚೆಲ್ಲಿದ ರಕ್ತದ ಲೆಕ್ಕ ನೀವೇ ಚುಕ್ತಾ ಮಾಡಬೇಕು.

2

ಇಂದು ನಾಡಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ತಾಯಿಯೂ ನಿಮಗೆ ಹಿಡಿ ಶಾಪ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತಾನು ಹೆತ್ತ ಮಗ ದೇವಸ್ಥಾನದೆದುರು ಬಂಟಿಂಗ್ ಕಟ್ಟಲು ಹೋದರೆ ಅವಳಿಗೆ ಹೆದರಿಕೆ; ತನ್ನ ಮಗ ಊರ ಭಜನೆಗೆ ಹೋದರೆ ಅವಳಿಗೆ ಭಯ. ತನಗೆ ಅರಿವಾಗದ ಫೇಸ್ಬುಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಆತ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಒಂದು ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ಕೊಲೆಯೇ ಆಗಿ ಬಿಡಬಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಕೆ ಜೀಣರ್ಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದರೂ ಹೇಗೆ? ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕ ಸಂಘದ ಶಾಖೆಗೆ ತನ್ನ ಗಂಡ ತಪ್ಪದೇ ಹೋಗುತ್ತಾರೆನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಡುರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿಯೇಟಿಗೆ ಆಹುತಿಯಾಗುತ್ತಾರೆನ್ನುವುದನ್ನು ನಂಬುವುದಾದರೂ ಸಾಧ್ಯವಾ? ದೀಪಕ್ನ ಕೊಲೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ ನನ್ನಮ್ಮ ಅವೇಳೆಯಲ್ಲೂ ಕರೆಮಾಡಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಚಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ‘ಸುಮ್ಮನೆ’ ಅಂತ ಅವಳು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದರೂ ಅವಳೊಳಗೆ ನರ್ತನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಭಯದ ಭೂತ ನನ್ನ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಖಂಡಿತ ಬರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ತಾಯಂದಿರ ಹೃದಯದ ಬೇಗುದಿ ಆಕ್ರೋಶದ ಕಣ್ಣೀರಾಗಿ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ. ಅದನ್ನೂ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಿದರೆ ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರು ಹಿಮಾಲಯವೇ ನಿಮರ್ಾಣವಾಗಬಹುದು. ಬೆಂದ ಹೃದಯದ ತಾಯಂದಿರು ನಿಮಗೇನಾದರೂ ಪತ್ರ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರೆ ನಿಮಗೆ ಮಗನ ಕಳಕೊಂಡ ಸಾವಿನ ಮನೆಯ ದುಃಖವೇನೆಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗಬಹುದು. ಬಹುಶಃ ಆಗಲಾದರೂ ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯ ಕರಗಿ ಒಂದಷ್ಟು ನೋವಿನ ಭಾವಾಶ್ರುಗಳು ಸುರಿಯಬಹುದೇನೋ?

ಸರಿ ಹೋಯ್ತು. ನೀವು ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿಯಾದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಕನರ್ಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಎನ್ನುವ ಪದ ಬೆಲೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಜೀವಪರ ಎಂದು ತಮ್ಮ ತಾವು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡ ನಿಮ್ಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಮಂಡಳಿಯ ಕೆಲವರಿಗೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸತ್ತವರಿಗಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಡುವುದು ಗೊತ್ತಿದೆ; ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣವಾದ ಅಮಾಯಕರು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಜ್ಜನ ಮುಸಲ್ಮಾನರೂ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸದಾ ನಮ್ಮವರ ನಡುವೆಯೂ ಬಡಿದಾಡುವ ನಮಗೆ ಈ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನೂ ಹುಡುಕಾಡುವಂತಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ನಾಟ್ ಇನ್ ಮೈ ನೇಮ್ ಎಂದು ಯಾವುದೋ ಹತ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಬೀದಿಗಿಳಿಯುವ ಈ ಗುಂಪುಗಳು ಮುಸಲ್ಮಾನರೇ ಹತ್ಯೆಯ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿರುವಾಗ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಖಂಡಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಬಲವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ರೂಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ನಿಮ್ಮದ್ದೇ ನಾಯಕತ್ವ. ನೀವು ಅವರೆಲ್ಲರ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಅದೆಷ್ಟು ಬಲವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವಿರೆಂದರೆ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಅಡಗಿಕೊಂಡೇ ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಬಿಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವುದು ವ್ಯರ್ಥ. ಸಮಾಜವಾದದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆ ಇರಬೇಕಾದ್ದು ಹಣಕ್ಕಲ್ಲ, ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲ. ಸರ್ವರ ಮೇಲೂ ಸಮನಾದ ಪ್ರೀತಿಗೆ. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮನಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುವ ಹೃದಯವನ್ನೇ ಭಗವಂತ ನಿಮಗೆ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವೆಂದ ಮೇಲೆ ಮಾತನಾಡುವುದಿನ್ನೇನಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದಂತೂ ಸತ್ಯ. ನೊಂದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಾಪ ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಟ್ಟಲಿದೆ. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಳಕೊಂಡವರ ದುಃಖ ಸುಡಲಿದೆ. ಧಗಧಗಿಸಿ ಉರಿಸಲಿದೆ. ಇದು ನಿಮಗೆ ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಎನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ನಾನಿದನ್ನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಹಿಂದುತ್ವದ ರಕ್ತ ನಿಮಗೆ ಒಳಿತೇ ಆಗಲೆಂದು ಹಾರೈಸುವಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ತೀರಾ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಅಮಾಯಕನೊಬ್ಬನನ್ನು ನಾಲ್ಕಾರು ಜನ ಸೇರಿ ಕೊಲ್ಲುವಂತಹ ಜಿಹಾದಿ ಶಿಕ್ಷಣ ನನಗೆ ಯಾರೂ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೆತ್ತವರ ಶಾಪದಿಂದ ಪಾರಾಗುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಭಗವಂತ ನಿಮಗೆ ಕರುಣಿಸಲೆಂದು ಪ್ರಾಥರ್ಿಸುತ್ತ ವಿರಮಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆಕ್ರೋಶದ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು

ವಂದೇ

ಚಕ್ರವತರ್ಿ, ಸೂಲಿಬೆಲೆ

ಎಂದಿಗೂ ಬತ್ತದ ನೀರಿನ ಸೆಲೆ ಕನರ್ಾಟಕ!

ಎಂದಿಗೂ ಬತ್ತದ ನೀರಿನ ಸೆಲೆ ಕನರ್ಾಟಕ!

ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಬಾದಾಮಿ, ಐಹೊಳೆ, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದಿರುವಿರೇನು? ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರ ಅಚ್ಚರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಇವು. ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಆಕಾರದ ಪ್ರೇರಣೆಯೂ ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಬಂದಿರುವಂಥದ್ದು. ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವಯುತವಾಗಿ ಮುಟ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಇವುಗಳದ್ದು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಿದೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಕರ್ಾರ ಒದಗಿಸಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತಂತೆ ಮಾತನಾಡದಿರುವುದೇ ಒಳಿತು.

ಚುನಾವಣೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಹಪ್ಪಟ್ಟು ಐಡಿಯಾಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಾಲ್ತಿಗೆ ತರುವ ಜನನಾಯಕರನ್ನು ನೋಡಿ ನೋಡಿ ಸಾಕಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ಕನರ್ಾಟಕದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸದವರನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳೋದು ಕಷ್ಟವೇ. ಚುನಾವಣೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿಯೇ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಚಚರ್ೆಗೆ ಬರಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಯಕನೂ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕುರಿತಂತಹ ತಮ್ಮ-ತಮ್ಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಜನರ ಮುಂದೆ ತೆರೆದಿಡಬೇಕು. ತಾವು ಇದುವರೆಗೂ ಮಾಡಿದ ಜನಸೇವೆಯ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಬರೆದು ಜನರೆದುರು ಇಡಲೇಬೇಕು. ಕೆಲಸದವನಿಗೆ ಐವತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ಕೊಟ್ಟರೆ ಲೆಕ್ಕ-ಬಿಲ್ಲು ಕೇಳುವ ನಾವು ಐದೈದು ವರ್ಷ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೇ ಕೈಗಿಟ್ಟೆವಲ್ಲ; ಅವರ ಬಳಿ ಲೆಕ್ಕ ಕೇಳೋದು ಬೇಡವೇನು? ಪ್ರತೀ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ನಾವು ಹೀಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಲು ನಿಂತರೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ನಿಯತ್ತಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬೊಗಳೆ ಬಿಟ್ಟು ವಿಕಾಸದ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ!

2

ಕಳೆದ ವಾರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಕುರಿತಂತೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಚಚರ್ೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಇಂದು ಇಡಿಯ ಜಗತ್ತು ಈ ಕುರಿತಂತೆ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡಿದೆ. 2014 ರಿಂದ 2024ರ ನಡುವಿನ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕುರಿತಂತೆ ಒಂದು ಅಂಕಿ ಅಂಶ ಹೊರ ಬಂದಿತ್ತು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಶೇಕಡಾ ಆರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರ ಕಂಡು ಬರುವುದೆನ್ನಲಾಗಿತ್ತು. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಶೇಕಡಾ ಏಳಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಓಟ ಜೋರಾಗಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅನುಮಾನವೂ ಇಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಾವು ತಯಾರಾಗಿದ್ದೇವೆಯಾ ಅನ್ನೋದಷ್ಟೇ ಬಲು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ. ನಮ್ಮ ನಾಯಕರುಗಳಿಗೆ ಈ ಕುರಿತಂತೆ ಚಿಂತೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಇಲ್ಲ. ಸಾಹಸ ಮಾಡಿ ಚುನಾವಣೆ ಗೆದ್ದು ಒಂದು ವರ್ಷ ಅದೇ ಗುಂಗಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲಸ ಅಥರ್ೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇನ್ನೊಂದು ವರ್ಷ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಮತ್ತೊಂದು ವರ್ಷ ವ್ಯರ್ಥ. ನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಷ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಬರುವ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಚುನಾವಣೆಯ ವರ್ಷ ಬಂದೇ ಬಿಡುತ್ತೆ. ಮತ್ತೆ ಗೆಲ್ಲುವ ಕಸರತ್ತುಗಳು, ಭರ್ಜರಿ ಭಾಷಣಗಳು, ಜಾತಿ ಲೆಕ್ಕಚಾರಗಳು.. ವಿಕಾಸ ಮಾತ್ರ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಂತ ಇದೇ ಪರಮಸತ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಎದುರಿಸಿರುವ ಚುನಾವಣೆಗಳೆಷ್ಟಾದವು ನೆನಪಿದೆಯಲ್ಲ! ಅದರಲ್ಲೂ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ದೆಹಲಿ, ಗುಜರಾತುಗಳಂತೂ ಅವರ ತಲೆ ಹಿಂಡುವ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಅವರ ಪಕ್ಷದವರೂ ಹೇಗಿದ್ದಾರೆಂದರೆ ಸಂಸದರ ಆಯ್ಕೆಯ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಬಿಡಿ ಕೊನೆಗೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಚುನಾವಣೆಯ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೂ ಅವರನ್ನೇ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ! ಆತ ಇವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ ಹಾಗಂತ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರ ನಿಲ್ಲಿಸೋದಿಲ್ಲ. ತಮಗೆ ಇರೋದು ಐದೇ ವರ್ಷ ಎಂಬಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇತರರ ಬಳಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಹೊಸ-ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಗರಿಗೆದರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಕಾರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯೂ ಅವರೊಳಗಿದೆ. ಇಷ್ಟರ ನಡುವೆಯೂ ಮೋದಿಯವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಚುನಾವಣೆಯಿರಲಿ ಎಂದು ಚಚರ್ೆ ಹರಿಬಿಟ್ಟಿರೋದು ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಪ್ರತೀ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಈ ವಾಕ್ಸಮರಗಳೇ ದೇಶದ ಅಮೂಲ್ಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಮಯವನ್ನು ತಿಂದು ಹಾಕಿಬಿಡುತ್ತವೆ!

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಕಡಿಮೆ ಹೂಡಿಕೆಯ ಆದರೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ತರುವ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಉದ್ಯಮ. ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಇಂದು ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ರಫ್ತಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿದೆ. 2016ರಲ್ಲಿ 7.6 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಡಾಲರುಗಳಷ್ಟು ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸಿತ್ತು ಈ ವಿಭಾಗ. ವಸತಿ, ಪ್ರಯಾಣ, ಮನೋರಂಜನೆಯೇ ಮೊದಲಾದ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳ ನೇರ ಲಾಭವೇ ಎರಡೂ ಕಾಲು ಟ್ರಿಲಿಯನ್ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಾ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ನೂರೊಂಭತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ನೇರ ಉದ್ಯೋಗಗಳು, ಸುಮಾರು ಮೂರು ಕೋಟಿ ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿವೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಬಲು ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನ ಮಾತ್ರ ಉದ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದವರು. ಮುಕ್ಕಾಲು ಪಾಲು ಜನ ಆನಂದಕ್ಕಾಗಿ, ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಓಡಾಡಿದವರು. ಅದರರ್ಥ ಕನರ್ಾಟಕ ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇತರೆ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಮುಕ್ಕಾಲು ಪಾಲು ಯಾತ್ರಿಕರು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಖಾತ್ರಿಯೆಂದಾಯ್ತು.

1

ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಬಾದಾಮಿ, ಐಹೊಳೆ, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದಿರುವಿರೇನು? ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರ ಅಚ್ಚರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಇವು. ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಆಕಾರದ ಪ್ರೇರಣೆಯೂ ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಬಂದಿರುವಂಥದ್ದು. ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವಯುತವಾಗಿ ಮುಟ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಇವುಗಳದ್ದು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಿದೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಕರ್ಾರ ಒದಗಿಸಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತಂತೆ ಮಾತನಾಡದಿರುವುದೇ ಒಳಿತು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ರಸ್ತೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರೆ ಸೂಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಕಾಯುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅದರ ಮೇಲೆ ಅಭಿಮಾನ ಉಕ್ಕುವಂತಹ ಮುಖಭಾವವಿಲ್ಲ. ಇಂತಹುದೊಂದು ಪರಂಪರೆಯ ವಾರಸುದಾರರು ನಾವು ಎಂಬ ಹೆಮ್ಮೆ ನಮಗೇ ಇಲ್ಲವೆಂದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ನೋಡಲೆಂದು ಬಂದವರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿರಬೇಕು ಹೇಳಿ!

ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಂಪರೆಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಭಾಗ್ಯ ಇರೋದು ಪೂರ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ. ಅದರಲ್ಲೂ ಚೀನಾ-ಭಾರತಗಳಿಗೆ ಬಂಪರ್. ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರೆಲ್ಲ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರೊಂದಿಗೆ ಬಡಿದಾಡಿ ಈ ಸಿರಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ಉಳಿಸಿಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಮ್ಮ ಕ್ಷಾತ್ರತೇಜದ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಧನೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತೆರೆದಿಡಬೇಕಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಮ್ಮದ್ದು. ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ನನ್ನ ಕನಸುಗಳು ಅದೆಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವೆಂದರೆ ಸರಿಯಾದ ಪಾಕರ್ಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ನಿಭಾಯಿಸಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿರುವವರ ನಡುವೆ ಚಂದ್ರನನ್ನೇ ತಂದು ಕೊಡುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ! ಆದರೆ ಸಮರ್ಥ ನಾಯಕನೊಬ್ಬ ಬಂದರೆ ಇವ್ಯಾವನ್ನೂ ಸಾಧಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ. ಕಲ್ಬುಗರ್ಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ತರುಣ ಮಿತ್ರರೊಬ್ಬರು ಅಲ್ಲಿನ ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ರೈಲನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವ ಕನಸನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟರು. ಅದು ಸುಲಭವಲ್ಲವೆಂದು ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಆ ಕನಸೇ ಅದ್ಭುತವೆನಿಸಿತ್ತು, ರೋಮಾಂಚನವಾಯ್ತು. ಬೀದರ್ನ ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಹೊಕ್ಕು ಬನ್ನಿ. ಜಗತ್ತಿನ ಅನೇಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ನಾಚಿಸುವಷ್ಟು ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ಭವ್ಯ ಆಕೃತಿ ಅದು.

3

ನಾವು ಕನರ್ಾಟಕವನ್ನು ಆಳಿದ ರಾಜ ಮನೆತನಗಳ ಅರಮನೆಗಳನ್ನು, ಆಯಾ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೋತಿದ್ದೇವೆ. ಕದಂಬರು ಆಳಿದ ಬನವಾಸಿ ನಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ರಾಜಧಾನಿ ಮಾನ್ಯಖೇಟ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಾಪಕರೂ ಒಮ್ಮೆ ತಲೆ ಕೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡದ ಕೀತರ್ಿಯನ್ನು ನಾಡಿನಗಲ ಪಸರಿಸಿದ ಕವಿಗಳ, ಸಾಹಿತಿಗಳ, ಸಂಗೀತಗಾರರ ಮನೆಗಳನ್ನಾದರೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಲೆತ್ನಿಸಿದೆವೇನು? ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಅವರವರ ಸಾಹಿತ್ಯ-ಸಂಗೀತಗಳ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಆಯಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ್ದರೆ ಅದು ಸಕರ್ಾರದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೇ (ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಚಂಪಾರಂಥವರು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಎಲ್ಲ ಅಪಾಯಗಳೂ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತವೆ) ತಾವೇ ತಾವಾಗಿ ನಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಇಂದು ಈ ನಾಡಿನ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ ನಡೆದಿರುತ್ತಿತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆ ತರಂಗಗಳು ಉಳಿಯಲು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ನಾವು ಶರಣರ, ದಾಸರ, ರಾಜಮನೆತನಗಳ, ಕವಿಗಳ ಯಾತ್ರೆಗಳ ಸಕ್ಯರ್ುಟ್ನ್ನೇ ರೂಪಿಸಿ ಹೊರಗಿನವರಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬಿಡಿ ಒಳಗಿನ ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೇ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಪ್ರವಾಸದ ಅನುಭವ ಕೊಡಬಹುದಿತ್ತು.

ಅರಣ್ಯ ಪ್ರವಾಸದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಕನರ್ಾಟಕಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ನಾಗರಹೊಳೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದಷ್ಟೇ ವೇಗವಾಗಿ ಜನ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ದಾಂಡೇಲಿಗೆ ಕಾಡನ್ನು ನೋಡುವ ಕುತೂಹಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರೆಸಾಟರ್್ನಲ್ಲಿ ಕುಡಿದು ಕುಪ್ಪಳಿಸುವುದಕ್ಕೇ ಜನ ಹೋಗೋದು. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಸಿಂಗಪೂರದ ಜುರೊಂಗ್ ಬಡರ್್ ಪಾಕರ್್ನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಗೂಗಲ್ ಮಾಡಿ ನೋಡಿ. ಒಳ ಹೊಕ್ಕರೆ ಪೂತರ್ಿ ಆನಂದಿಸಿ ಹೊರಬರಲು ಒಂದು ದಿನವೇ ಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಬರಿ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ದೂಡಿಬಿಟ್ಟ ಪಕ್ಷಿ-ಪ್ರಾಣಿಗಳಷ್ಟೇ ಇಲ್ಲ; ಅವುಗಳನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸಿ ನೀಡುವ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೋದರಂತೂ ಆತನಿಗೆ ಹುಚ್ಚೇ ಹಿಡಿದುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ. ಮತ್ತು ಈ ಬಡರ್್ ಪಾಕರ್್ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದೊಂದಿಗೆ ತಾಳೆ ಹಾಕಿ ನೋಡಿ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಷ್ಟೇ. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಒಂದೇ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟು ಸೊರಗಿಹೋಗಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದವಲ್ಲ, ಕನಿಕರ ಹುಟ್ಟಬೇಕು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಯಾವ ಘನತೆಗೂ ನಿಲುಕದ ಇಂತಹ ಪಾಕರ್ುಗಳನ್ನೇ ಕನ್ನಡಿಗರು ಆನಂದಿಸಬೇಕಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ದುಃಖ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೂ ಇಲ್ಲ; ಇತರೆ ನಾಯಕರುಗಳಿಗೂ ಇಲ್ಲ. ಶನಿವಾರ, ಭಾನುವಾರಗಳು ಬಂತೆಂದರೆ ಪಾಕರ್ಿನ ಹೊರಗೆ ಟಿಕೆಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಸಾಲು ನಿಲ್ಲುವ ಜನರನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಇನ್ನೂ ಅದ್ಯಾವ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆಂದು ಕೇಳಬೇಕೆನಿಸುತ್ತದೆ.

4

ನಾವು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಶಿರಸಿ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗಗಳನ್ನು ಆಯುವರ್ೇದ ಆರೋಗ್ಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಸಕರ್ಾರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರೆ ಅದೆಷ್ಟು ಲಾಭವಾಗಬಹುದು ಯೋಚಿಸಿ. ಅದಾಗಲೇ ಅನೇಕ ವೈದ್ಯರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಅಯುವರ್ೇದ ಧಾಮಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ವಿದೇಶಗಳಿಂದಲೂ ಜನರನ್ನು ಆಕಷರ್ಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಪೂರಕ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆತರೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಖಚರ್ಿಲ್ಲದೇ ಅಪಾರ ಉದ್ಯೋಗದ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಬಹುದು. ನೆನಪಿಡಿ, ಈ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಆಯುವರ್ೇದ ಔಷಧಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಚುರುಕಾದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದು ನಮಗೆ ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದೊಂದಿಗೆ ಔಷಧೋದ್ಯಮವೂ ಬೆಳೆಯುವಂತಹ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಅಲ್ಲಿ.

ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆ ನಾವು ಕೃಷಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೂ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಬಹುದು. ಕಾಪರ್ೋರೇಟು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬೇಸತ್ತಿರುವ ಜನರನ್ನು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗೆ ಎಳೆತಂದು ಗುಡಿಸಲ ವಾಸದ ಅನುಭೂತಿ ಕೊಡಿಸುವಂತಾದರೆ ಸಮರ್ಥ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಬಹುದು. ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ನಾಯಕರೊಂದಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಬೇಕಷ್ಟೇ.
ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒತ್ತಟಿಗಿಟ್ಟು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯನ್ನು ಕೊಡುವ ಒಂದು ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಕನರ್ಾಟಕ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. ನಾವು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಗೂಗಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಬಳಸಿ ಓಡಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದೇವಲ್ಲ; ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಯಾವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೋ ಅಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ವಿಡಿಯೋ ಕ್ಯಾಮೆರ ತೆರೆದೊಡನೆ ಆಯಾ ಸ್ಥಳಗಳ ರಿಯಲ್ ಟೈಮ್ ಡಾಟಾ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಐಹೊಳೆ, ಪಟ್ಟದ ಕಲ್ಲುಗಳು ವೈಭವದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೇಗಿದ್ದಿರಬಹುದೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ರಿಯಲ್ ಟೈಮ್ ವಿಡಿಯೋ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಈ ಬಗೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮೊದಲು ರೂಪಿಸುವ ಸವಾಲು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು ಕನರ್ಾಟಕ. ಆಗ ಐಟಿ ಸಿಟಿ ಬೆಂಗಳೂರು ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕೂ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಜಗದ ಜನರ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಕನರ್ಾಟಕದತ್ತ ಸೆಳೆಯಲು ನಾವೀಗ ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಲೇ ಬೇಕಿದೆ. ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತಿಗೆ ಸಿನಿಮಾ ನಟರನ್ನೆಳೆದು ತಂದು ಎಲ್ಲರ ಕಣ್ಸೆಳೆಯಲಿಲ್ಲವೇ? ಪಾ ಸಿನಿಮಾಕ್ಕಾಗಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ಕೇಳಹೋದ ಅಮಿತಾಭ್ರನ್ನು ಬಲು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾತನಾಡಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಒಂದೆರಡು ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿರೆಂದ ಮೋದಿ ಗುಜರಾತಿನ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಲು ಒಪ್ಪಿಸಿಯೇಬಿಟ್ಟರಲ್ಲ! ಅಮಿತಾಭ್ ಒಪ್ಪಿದೊಡನೆ ಒಂದಿನಿತೂ ತಡಮಾಡದೇ ಆಗಿಂದಾಗ್ಯೇ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಸಿ ಗುಜರಾತ್ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಚುರುಕು ತಂದುಬಿಟ್ಟರಲ್ಲ. ಕನರ್ಾಟಕದ ಈಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಂದ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಚಾಣಾಕ್ಷ ನಡೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದೇ?

ಕನರ್ಾಟಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಬತ್ತದ ನೀರಿನ ಸೆಲೆಯಿದ್ದಂತೆ. ನೀರು ತೆಗೆದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಬಲ್ಲ, ಆರೂವರೆ ಕೋಟಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಬದುಕನ್ನು ಹಸನಾಗಿಸುವ ವಿಕಾಸದ ಕನಸು ಹೊತ್ತ ನಾಯಕನ ಜರೂರತ್ತಿದೆ.

ಐದಾರು ಬಾರಿ ಗೆದ್ದರೂ ಐದು ಪೈಸೆ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲ!

ಐದಾರು ಬಾರಿ ಗೆದ್ದರೂ ಐದು ಪೈಸೆ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲ!

ಆಡಳಿತದ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದವರು ಸ್ವಲ್ಪ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಷ್ಟೇ. ಟಿಪ್ಪೂ ಜಯಂತಿ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಮತ-ಮತಗಳ ನಡುವೆ ಭಡಕಾಯಿಸಲಷ್ಟೇ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅದರಿಂದ ಉದ್ಯೋಗವು ಹುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಆಸ್ಥೆಯೂ ಬೆಳೆಯಲಿಲ್ಲ. ವೋಟುಬ್ಯಾಂಕಿನ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಅಷ್ಟು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಸಿದ್ದರೆ ನಾವಿಂದು ಬೆಂಗಳೂರೊಂದನ್ನೇ ಮುಂದಿಟ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ.

11

ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಸಕರ್ಾರಗಳೂ ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿವೆ. ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶಗೊಳಿಸಿದ ಆಂಗ್ಲರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗವಿಲ್ಲದೇ ದಾರಿದ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ ಜನಾಂಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರವೂ ನಾವು ನಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಲೇ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಉಚಿತ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಜನರನ್ನು ಸಾಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದೆವು. ರೈತರಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ, ಬಡವರಿಗೆ ಬಿಪಿಎಲ್, ಉಚಿತ ಅನ್ನ, ಶಾಲೆಗೆ ಬಂದರೆ ಐನೂರು, ಕೆಲಸ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ ಸಾವಿರ ಹೀಗೆಯೇ ಕಂಡ ಕಂಡಲೆಲ್ಲ ದುಡ್ಡು ಹಂಚಲಾರಂಭಿಸಿದೆವು. ಹಾಗಂತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದು ಇರಲಿಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ. ಬಡವರಿಗೆ, ಅಶಕ್ತರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ರಾಜನದ್ದೇ ಕರ್ತವ್ಯ. ಆದರೆ ಆತ ಅದನ್ನು ಮಂದಿರಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಅನ್ನಭಾಗ್ಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಪುಢಾರಿಯದ್ದೋ, ಅಧಿಕಾರಿಯದ್ದೋ ಅಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತದ್ದು. ರಾಜ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದಷ್ಟು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಸುಮ್ಮನಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಉಳಿದಂತೆ ಉಳ್ಳವರೇ ಮಂದಿರಗಳಿಗೆ ದಾನ ಕೊಟ್ಟು ಅನ್ನದಾನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮುಕ್ಕಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಊರಿನ ಜನರ ದಾನದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಪ್ರಸಾದವೆಂಬ ಭಾವನೆ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ದುರುಪಯೋಗವಂತೂ ಖಂಡಿತ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಂತೂ ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಆಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.

 

ಉಚಿತ ವಿತರಣೆಯ ಪರಿಪಾಠವೇ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅನೇಕರನ್ನು ಮೈಗಳ್ಳರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ತಮ್ಮ ತೆರಿಗೆಯ ಹಣ ಹೀಗೆ ಪೋಲಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡೇ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಸಕರ್ಾರಕ್ಕೆ ಮೋಸ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ತೆರಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿ ಕೂಡಿಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಟ್ಟರೆ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುವ ಭಯದಿಂದ ಹೊರಗಿನ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿಟ್ಟರು. ತಮ್ಮದೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿರಿವಂತರಾಗಿದ್ದೂ ಕಳ್ಳರಾಗಿ ಬದುಕುವ ದುಸ್ಥಿತಿ ಎಂಥವರಿಗೂ ಬರಬಾರದು. ಇಂಥವರೇ ಅಸಮರ್ಥ ನಾಯಕರನ್ನು ಆರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ತಮ್ಮ ಬೇಳೆ ಬೇಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಾಯಕರು ಅವರ ಕಳ್ಳತನಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೆದ್ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅಧಿಕಾರಿ-ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಉದ್ದಿಮೆದಾರರ ಈ ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಕಂಗಾಲಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನತೆ ತಮ್ಮ ಪಾಡಿಗೆ ತಾವು ಒಂದಷ್ಟು ಬಾಚಿ ತಮಗೂ ಒಂದು ಪಾಲು ದೊರೆತ ಸಂತಸದಿಂದ ಬೀಗುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಕಳಕೊಂಡರೆಲ್ಲ ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾವೇ ಹಲಬುತ್ತ, ರೋದಿಸುತ್ತ ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಮೋದಿ ಬಂದಮೇಲೆ ಆಗಿರುವ ಮೊದಲ ಕೆಲಸವೇ ಕೆಳಹಂತದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸ ಚಿಗುರಿರೋದು. ಒಂದಷ್ಟು ಜನ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ದ್ರೋಹ ಬಗೆದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಜೈಲಿಗೆ ಹೋದರೆ ಈ ವಿಶ್ವಾಸ ಇನ್ನೂ ನೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

2

ಬಿಡಿ. ಅದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚಚರ್ೆ ಮಾಡೋಣ. ನಾವೀಗ ಆಲೋಚಿಸಬೇಕಿರೋದು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಬೇಕಿರುವ ಉದ್ಯೋಗದ ಕುರಿತಂತೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಹಿಂದಿನ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಚಚರ್ಿಸಿರುವಂತೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ನಗರೀಕರಣ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡಿವೆ. ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ನಗರದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಹಳ್ಳಿಯಂತೆ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಆಸೆ ಚಿಗುರಿದೆ. ಈ ವೇಳೆ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಪಟ್ಟಣದತ್ತ ಧಾವಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ತಡೆದರೆ ಬಲು ದೊಡ್ಡ ಲಾಭವಾದೀತು. ಹೀಗಾಗಬೇಕೆಂದರೆ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬೇಕು. ಉತ್ಪಾದಕ ಕಾಖರ್ಾನೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಜನರನ್ನು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವುದು ಒಂದಾದರೆ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಗ್ರಾಮ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೂ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಬಹುದು. ದೇಶದ ಕಥೆ ಒತ್ತಟ್ಟಿಗಿರಲಿ, ಕನರ್ಾಟಕವೇ ತನ್ನೊಡಲೊಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ಬಹುಮೂಲ್ಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಜನರೆದುರಿಗೆ ತೆರೆದಿಡದೇ ಸೋತುಹೋಗಿದೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಲೆಂದರೆ ಪರಿಸರ ನಾಶದ ಬೊಬ್ಬೆ ಹಾಕುವ ನಾವು, ಭೂಗರ್ಭದೊಳಗಿನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬಗೆಬಗೆದು ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡುವಾಗ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದುಬಿಡುತ್ತೇವೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಪೂರಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಕುರಿತಂತೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಚರ್ೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. 2017ನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆಂದೇ ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಇಡಿಯ ಪ್ರವಾಸ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿರಬೇಕು, ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆಥರ್ಿಕ ಲಾಭವಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ಎಲ್ಲ ವಿಚಾರಗಳೂ ಜಗತ್ತನ್ನು ಭಾರತದೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಲು, ಕನರ್ಾಟಕದೆಡೆಗೆ ಜಗ್ಗಲು ಬೆಟ್ಟದಷ್ಟಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಮತ್ತೇನು? ಕೃತಕ ಬೆಟ್ಟ, ಜಲಪಾತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಯೇ ಸಿಂಗಪುರದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಜಾಗತಿಕವಾದ ಪ್ರವಾಸೀ ದೈತ್ಯವಾಗಿರುವಾಗ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮಲೆನಾಡು, ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಗಳ ಬಯಲು ಸೀಮೆ, ಜಲಪಾತಗಳ ಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸಾಗರಗಳ ಕರಾವಳಿ ಹೊಂದಿರುವ ನಾವು ಸಿಂಗಪುರವನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗಿಬಿಡಬೇಕಿತ್ತು. ನಾವಿನ್ನೂ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಪಿಳಿಪಿಳಿ ಕಂಗಳಿಂದ ನೋಡುತ್ತ ಕುಳಿತಿದ್ದೇವೆ. ಜಲಪಾತಗಳ ಜಿಲ್ಲೆಯೆಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಶಾಸಕ-ಸಂಸದರನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಿ ನೋಡಿ, ಸಮುದ್ರ ತೀರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವುದೇ ತಮ್ಮೆಲ್ಲ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಬೊಗಳೆ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಸಿಂಗಪೂರಕ್ಕೆ ಸಮುದ್ರ ಬಿಟ್ಟರೆ ಮತ್ತೇನಿಲ್ಲ; ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಸಮುದ್ರದ ನಡುವೆಯೇ ಇರುವ ನಡುಗಡ್ಡೆ. ದೂರದ ಮಾತೇಕೆ? ಮುಂಬೈ ಬೆಳೆದಿರೋದೆ ಸಮುದ್ರದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ. ದೃಷ್ಟಿ ಬದಲಾಯಿಸು, ಸೃಷ್ಟಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಮಾತೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ನಮ್ಮ ನಾಯಕರುಗಳಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಪಾಠ ಮಾಡಬೇಕು. ಯಾಣದ ಕುರಿತಂತೆ ಬಂದ ಒಂದು ಚಲನಚಿತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆಂದು ಬಂದರು. ಅವರು ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಹಾಳುಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ನಿಜ; ಆದರೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಸೂಕ್ತ ಶಿಸ್ತಿನ ವಾತಾವರಣ ರೂಪಿಸಿದ್ದರೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಖಂಡಿತ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾಣವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ನಾಲ್ಕಾರು ಜಲಪಾತಗಳ ವೃತ್ತವೊಂದನ್ನು ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಈ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಜಗತ್ತಿನ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ವೇರಿಯಂಗಳನ್ನು ನಿಮರ್ಾಣ ಮಾಡಿರುವುದನ್ನು ನೀವು ನೋಡಿದರೆ ಗಾಬರಿಯಾಗುವಿರಿ. ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಹಡಗಿನೊಳಗೆ ಇಳಿದು ಹೋದರೆ ಅದೇ ಮತ್ಸ್ಯ ಲೋಕದ ಮಹಾ ಅನಾವರಣ. ಅಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದುದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಒಳಹೊಕ್ಕರೆ ಮೊಸಳೆಯೊಂದಿಗೂ ಸೆಲ್ಫೀ ತೆಗೆಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಅಲ್ಲೊಂದೆಡೆ ಡಾಲ್ಫಿನ್ಗಳ ಆಟ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ಗಳಿಗೆ ಊಟ ಕೊಡುವುದನ್ನು ನೋಡಲಿಕ್ಕೆಂದೇ ವಿಶೇಷ ಗ್ಯಾಲರಿ! ಕಾರವಾರದಲ್ಲೂ ಒಂದು ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಇದೆ. ಅನೇಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ, ಅಪರೂಪದ ಮೀನುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ! ಕೇಂದ್ರ ಸಕರ್ಾರದ ಬೆನ್ನುಬಿದ್ದು ಅನುದಾನ ತಂದು ಕಾರವಾರದಲ್ಲೊಂದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬೃಹತ್ತಾದ ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಕನಸು ಕಾಣಬಹುದಿತ್ತೇನು? ಹಾಗೇನಾದರೂ ಆಗಿದ್ದರೆ ಗೋವಾಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಗನ ಒಂದು ಭೇಟಿ ಕಾರವಾರಕ್ಕೆ ಆಗಲೇಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ಸ್ಯಲೋಕ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಗೋಕರ್ಣಕ್ಕೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುರುಡೇಶ್ವರಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಒಂದಷ್ಟು ಉಪಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಹೋಟೆಲ್ಲುಗಳು, ವಸತಿ ಗೃಹಗಳು, ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತು ಮಾರಾಟದಂಗಡಿಗಳೆಲ್ಲ ತೆರೆದುಕೊಂಡು ನಳನಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಕರಾವಳಿಯ ಸೆರಗು ಬಿಟ್ಟು ಘಟ್ಟ ಹತ್ತಿದ್ದರೆ ಜಲಪಾತಗಳ ಆನಂದವನ್ನು ಹೀರಿ, ಶಿರಸಿಯ ತೆಳ್ಳೇವು-ತಂಬುಳಿಗಳನ್ನು ಸವಿದು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಕಾರು ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಒಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಉದ್ಯೋಗದ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾಡು ನಾಶ ಮಾಡಲೇಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ, ಸ್ವಲ್ಪ ಜನಪರವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕಷ್ಟೇ. ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಗೆಲ್ಲಲು ಭಾಷಣ ಬಳಸೋದು ಸರಿಯೇ. ಆದರೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಗೆಲ್ಲುವಾಗಲೂ ವಿಕಾಸದ ಬಂಡವಾಳವಿಲ್ಲದೇ ಗೆಲ್ಲುವ ಪರಿಪಾಠ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ.

3

ಹೇಳಿದೆನಲ್ಲ. ಪಟ್ಟಣಿಗರಲ್ಲಿ ಹಣ ಕೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅವರದನ್ನು ಖಚರ್ು ಮಾಡಲೆಂದೇ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿಬರುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲಾದರೆ ಬಲುದೊಡ್ಡ ಸಾಹಸ. ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವ ಮೂಲೆಗೆ ಹೋದರೂ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸುಂದರವಾದ ಜಾಗವಿದೆ ಎನ್ನುವ ಉದ್ಗಾರ ನಮ್ಮವರಿಂದ ಬರುವಂತಾಗಬೇಕು, ಅದು ನಮ್ಮ ಸಾಧನೆ! ಇನ್ನು ನಮ್ಮವರನ್ನಲ್ಲದೇ ಇತರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವಂತಾಗಬೇಕೆಂದರೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸರಿದೂಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಅನೇಕು ಪ್ರವಾಸೀ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸೂಕ್ತ ರಸ್ತೆಯಿಲ್ಲದೇ ಸೊರಗುತ್ತಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೊಟೆಲ್ಲುಗಳಿಲ್ಲ; ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ಪಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಎಲ್ಲಿಂದಾದರೂ ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆದು ತರುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ ಹೇಳಿ?
ನಾವು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೋತು ಹೋಗಿದ್ದೇವೆ. ಕಳೆದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ 21 ದಿನಗಳ ಪರ್ಯಟನ ಪರ್ವವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಕರೆ ಕೊಟ್ಟ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಭಾರತದ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಕಾಪಾಡುವ ಕುರಿತಂತೆಯೂ ಮಾತನಾಡಿದರು. ವಿದೇಶೀ ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲದೇ ದೇಶೀ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಕಷರ್ಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಮರೆಯಲಿಲ್ಲ.
ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನರಿಗೆ ಇದು ಬಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಮಂದಿರಗಳ ಆಧರಿತ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಇಲ್ಲಿ. ಕಾಶಿ-ರಾಮೇಶ್ವರಗಳ ಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಾದರೆ, ಕಶ್ಮೀರ-ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಗಳದ್ದು ಮತ್ತೊಂದು. 52 ಶಕ್ತಿ ಪೀಠಗಳ ನೆಪದಲ್ಲಿ ದೇಶವನ್ನೆಲ್ಲ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವೊಂದೆಡೆಯಾದರೆ, ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿಲರ್ಿಂಗಗಳ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ ತುದಿಯನ್ನೂ ಮುಟ್ಟಬಹುದಿತ್ತು. ಮಹಾಪುರಷರು ಜನಿಸಿದ, ಆಚಾರ್ಯರುಗಳು ನಡೆದಾಡಿದ ಜಾಗಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಮ್ಮವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನು ಅಲ್ಲಿಗೆಲ್ಲ ಹೋಗುವುದು ಜೀವನದ ಗುರಿಯೆಂಬಂತೆ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದರು. ನಿಜವಾದ ದೃಷ್ಟಿಯ ಸುಸ್ಥಿರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಇದೇ!

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭಗವಂತ ಕೊಟ್ಟ ವರವೇನು ಗೊತ್ತೇ? ನಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಇಲ್ಲದೇ ಬೆಳೆಸಬಲ್ಲ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನಮಗಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನ ಭೇಟಿ ಕೊಡುವ ಮಧ್ಯಭಾರತದ ಮಹಾಯಾತ್ರೆ ಕುಂಭಮೇಳ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಮಾಲೆ ಧರಿಸಿ ಶಬರಿಮಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರಲ್ಲ, ಕೇರಳದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಅದೆಂತಹ ಜೀವದಾಯಿನಿ ಗೊತ್ತೇನು? ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮ ಮಂದಿರವಾಗಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಆದಾಯ ತಂದುಕೊಡುವ ಜನ ಜಂಗುಳಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿಮರ್ಾಣವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಗಂಗಾ ತಟದಲ್ಲಿ ಆರತಿಗೆ ಸೇರುವ ಜನರೇನು ಕಡಿಮೆಯೇ? ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಸವಿಲ್ಲದೇ ಆಗಿರುವಂಥದ್ದೇ. ದೇಶಕ್ಕಿರುವುದೆಲ್ಲ ಭಗವಂತ ಕನರ್ಾಟಕಕ್ಕೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯಾದರೆ ನಮಗೆ ತುಂಗೆ, ಕಾವೇರಿಯರು. ಗಂಗೆಗಿರುವಷ್ಟೇ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇವರೀರ್ವರ ಮೇಲೂ ಇದೆ ಇಲ್ಲಿ. ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ 12 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಕಾವೇರಿ ಆರತಿಗೆ, ಪುಷ್ಕರ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿ ಬರುವ ಜನ ನೋಡಿದ್ದೀರಾ? ಮಹಾಮಸ್ತಕಾಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಇಡಿಯ ಜಗತ್ತು ಇತ್ತ ತಿರುಗಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವುಗಳೊಟ್ಟಿಗೆ ಭಗವಂತ ನಮಗೆ ಆಂಜನೇಯನ ಜನ್ಮಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಅತ್ತ ರಾಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿಯ ಕುರಿತಂತೆ ಆಂದೋಲನ ಗರಿಗೆದರಿರುವಾಗಲೇ ಇತ್ತ ಅಂಜನಾದ್ರಿಯನ್ನು, ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದ್ದರೆ ನಾವು ಭೂಮಂಡಲದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಯ ಜನರನ್ನು ಆಕಷರ್ಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ಹಾಗಂತ ಬರಿ ಬೆಟ್ಟ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಜನ ಬರಲಾರರು. ಅದರ ಬುಡ ತಲುಪುವ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಸುಂದರ ಮಾಡಬೇಕು, ಅಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ಕುರಿತಂತಹ ಅದ್ಭುತವಾದ ಥೀಮ್ ಪಾಕರ್್ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರಾಮಾಯಣದ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡಬಲ್ಲ ಆಟಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಹೋದವರೆಲ್ಲ ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ಒಂದು ಎಳೆಯನ್ನಾದರೂ ಜೊತೆಗೊಯ್ಯುವಂತಾಗಬೇಕು. ಇದು ಬರಿಯ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಚಾರವೆಂದೆಣಿಸಬೇಡಿ. ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆಂದು ಸುರಿದ 60 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ 78 ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯದ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ದಿಮೆಗೆ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಎಂಭತ್ತು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದೇಶೀ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸಕರ್ಾರದ ಆಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ವಿದೇಶೀ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ.

ಆಡಳಿತದ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದವರು ಸ್ವಲ್ಪ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಷ್ಟೇ. ಟಿಪ್ಪೂ ಜಯಂತಿ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಮತ-ಮತಗಳ ನಡುವೆ ಭಡಕಾಯಿಸಲಷ್ಟೇ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅದರಿಂದ ಉದ್ಯೋಗವು ಹುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಆಸ್ಥೆಯೂ ಬೆಳೆಯಲಿಲ್ಲ. ವೋಟುಬ್ಯಾಂಕಿನ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಅಷ್ಟು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಸಿದ್ದರೆ ನಾವಿಂದು ಬೆಂಗಳೂರೊಂದನ್ನೇ ಮುಂದಿಟ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ.

ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳು ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರವೂ ಕನರ್ಾಟಕ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯೇ! ,ಚಿನ್ನ ಅರಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಇರುವ ನಾಯಕ ಬೇಕಷ್ಟೇ.

ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿಗೆ ತಪ್ಪಿದ್ದಾರಾ?

ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿಗೆ ತಪ್ಪಿದ್ದಾರಾ?

ಮೋದಿಯವರ ಸಕರ್ಾರ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ ಅರಚಾಡುವ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಬಿಹಾರದ ಚುನಾವಣೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮರಳಿಸಿದ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಈಗ ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ತೀಸ್ತಾ ಸೇತಲ್ವಾಡ್ ತನ್ನ ಅವ್ಯವಹಾರದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಕೌಂಟನ್ನು ಮತ್ತೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಿರೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮತಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಹಿಂದೂಗಳ ಅವಹೇಳನ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಭಾಷಣ ಜನ್ಮ ಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅನವಶ್ಯಕವಾಗಿ ದೇಶ ಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾನೆ.

11

ಗುಜರಾತಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಜಪಾದ ಗೆಲುವಿನ ನಂತರ ತಡಬಡಾಯಿಸಿ ಹೋಗಿರುವ ಕೆಲವರು ಬಾಯಿಗೆ ಬಂದಂತೆಲ್ಲ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಉಡುಪಿಗೆ ಬಂದು ಪೇಜಾವರ ಶ್ರೀಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಲಘುವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದ ಜಿಗ್ನೇಶ್ ಈಗ ಮೋದಿಯವರ ಕುರಿತಂತೆಯೂ ಅದೇ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಉಸುರಿದ್ದಾನೆ. ಬಿಡಿ. ಮಹಾತ್ಮರ ಬಗ್ಗೆ ಲಘುವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು ಅವನ ಪಾಳಯದವರಿಗೆ ರೂಢಿ. ಮೋದಿ ಈ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅದೇನು ಕಿಸಿದಿದ್ದಾರೆಂದು ಕೇಳುವವರಿಗಾಗಿ ಈ ಲೇಖನ. ಒಮ್ಮೆ ಓದಿ.

1. ತಮ್ಮ ತಾವು ಸಮಾಜವಾದಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡವರೆಲ್ಲ ಮಾತನಾಡುತ್ತಲೇ ಕಾಲಕಳೆದರು ಆದರೆ ಮೋದಿ ಬಡವರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸಿರಿವಂತರನ್ನು ತಾವಾಗಿಯೇ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಗಿವ್ ಇಟ್ ಅಪ್ ಕರೆ ಅದೇ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸಿಲಿಂಡರಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವಿದ್ದವರು ಸಕರ್ಾರದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿರೆಂದರು. ಅವರ ಕೋರಿಕೆಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಿಸಿದರು. ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ವರದಿ ಬಂದಾಗ ಒಂದು ಕೋಟಿ ಪರಿವಾರಗಳು ಬಡವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಅಗ್ನಿ ಉರಿಯಲೆಂದು ತಾವು ಸಬ್ಸಿಡಿ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಒಂದು ಕೋಟಿ ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡುವುದೆಂದರೆ ಖಂಡಿತ ತಮಾಷೆಯಲ್ಲ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ಸಕರ್ಾರ ಸುಮ್ಮನಾಗಲಿಲ್ಲ್ಲ. ವಾಷರ್ಿಕ ಹತ್ತು ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯವಿರುವವರು ಸಬ್ಸಿಡಿಗೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲವೆಂದು ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸಿತು. ಈಗ ತಾವಾಗಿಯೇ ಸಬ್ಸಿಡಿ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡದವರಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯ್ತು. ಅದಾಗಲೇ ಒಂದು ಕೋಟಿ ಪರಿವಾರಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಉಳಿದವರೂ ತೆಪ್ಪಗಿರಲೇಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಸಮಾಜವಾದಕ್ಕೆ ಗೆಲುವಾಗಿತ್ತು.

2. ಗುಡ್ಗವನರ್ೆನ್ಸ್ ಅನ್ನೋದು ಸಮಾಜದ ಕೊನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಆನಂದದ ಬದುಕನ್ನು ನಡೆಸುವಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಡೋದು. ಮೋದಿಯವರ ಸಕರ್ಾರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ 712 ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂರುಕಾಲು ಕೋಟಿ ಬಿಪಿಎಲ್ ಕಾಡರ್್ ಹೊಂದಿರುವ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಸಿಲಿಂಡರ್ನ್ನು ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ದೊರಕುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದು ಹೊಗೆಯಿಲ್ಲದ ಅಡುಗೆಯಾಗುತ್ತಿದೆಯೆಂದರೆ ಅದು ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ಕೊಡುಗೆ!

2

3. ಇಷ್ಟೂ ವರ್ಷ ಆಳಿದ್ದವರು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ನಿಮರ್ಿಸಿ ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವರಿಗಷ್ಟೇ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಮೋದಿ ಮತ್ತೆ ಬಡವರಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಿ ನಿಂತು ಶೂನ್ಯ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸಿನ ಅಕೌಂಟುಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದರು. ಒಂದೇ ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದೂ ಮುಕ್ಕಾಲು ಕೋಟಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಅಕೌಂಟುಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಜಾಗತಿಕ ದಾಖಲೆ ಬರೆದರು. ಇದುವರೆಗೂ ಮುವ್ವತ್ತು ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಅಕೌಂಟುಗಳು ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; 70 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿಗೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಹಣ ಜಮೆಯಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಿನಿಕರು ಇದರಿಂದಾದ ಲಾಭವೇನೆಂದು ಖಂಡಿತ ಕೇಳಬಹುದು. ಈ ಅಕೌಂಟುಗಳಿಗೆ ನೇರ ನರೇಗಾದಂತಹ, ಗ್ಯಾಸ್ ಸಬ್ಸಿಡಿಯಂತಹ ಸಕರ್ಾರದಿಂದ ಬರುವ ಹಣ ವರ್ಗವಣೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟ ಮಧ್ಯವತರ್ಿಗಳಿಂದ ಬಡವರನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದಂತಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನ ಸಕರ್ಾರದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ಈಗ ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

4. ಹ್ಞಾಂ! ಪದೇ ಪದೇ ಬ್ಯಾಂಕಿನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹಾರಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿತ ಈ ಬಡ ಜನರಿಗೆ ಬರುಬರುತ್ತ ಸಕರ್ಾರಿ ಸಾಲಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯುವ ಧೈರ್ಯ ಒದಗುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಮಧ್ಯವತರ್ಿಗಳ ಕಾಟವೂ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ಅವರ ಬದುಕನ್ನು ಮೋದಿ ಹಾಳು ಮಾಡಿದರಲ್ಲ ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಜರಿದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ನಾನು ಜವಾಬ್ದಾರನಲ್ಲ. ಸಮಾಜವಾದಿ, ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಮಿತ್ರರು ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಷ್ಟೇ!

5. ನನ್ನೆಲ್ಲ ಬಡವರ ಪರವಾದ, ಜೀವಪರವಾದ ಕಾಳಜಿಯ ಮಿತ್ರರು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಉದ್ದಿಮೆ ಆಕಾಶದಿಂದ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಸಿದು ಸಾಮಾನ್ಯರೂ ಜಾಗ ಖರೀದಿ ಮಾಡುವ ಕನಸು ಕಟ್ಟುವ ವಾತಾವರಣ ನಿಮರ್ಾಣವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿರಲೇಬೇಕು ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.

3

6. ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತದ ಲಾಭವಂತೂ ಅನೇಕ. 41 ಲಕ್ಷ ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಎರಡೂವರೆ ಲಕ್ಷ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೌಚಾಲಯಗಳು ನಿಮರ್ಾಣಗೊಂಡಿವೆ. ಸಾವಿರದ ಮುನ್ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮಗಳು ಬಯಲು ಶೌಚಾಲಯ ಮುಕ್ತಗೊಂಡಿವೆ. ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಕ್ರಮವಂತೂ ಅತ್ಯದ್ಭುತ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬದಿಗಿಟ್ಟು ನೋಡಿದರೂ ನಮ್ಮ ಪುಢಾರಿಗಳು ಪೊರಕೆ ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲುವ ದೃಶ್ಯ ನೋಡಲು ಸಿಕ್ಕಿತಲ್ಲ ಅದೇ ಈ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ಕು! ನಮ್ಮೂರು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರಬೇಕು ಅದಕ್ಕೆ ನಾವೇ ಕೈಜೋಡಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಮರ್ಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆಯಲ್ಲ; ಅದು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಮಹತ್ಸಾಧನೆ. ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅಪಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವರ ಮನದೊಳಗೂ ಒಂದು ಕನಸಿನ ಸಸಿಯನ್ನು ಚಿಗುರಿಸಿದ್ದು ಮೋದಿಯೇ!

7. ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾದಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ವಾಸನೆ ದೊರೆತ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅದಾಗಲೇ ಕಾಲುಭಾಗದಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿಯಾಗಿದೆ. ಅಮೇರಿಕಾದ ಚಿಪ್ ಕಂಪನಿ ಕ್ವಾಲ್ಕಾಂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. 2015-16ರಲ್ಲಿ ಐವತ್ತೈದುವರೆ ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಡಾಲರಗಳಷ್ಟು ದಾಖಲೆಯ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ದೈತ್ಯವಾಗುವತ್ತ ದಾಪುಗಾಲಿಡುತ್ತಿರುವುದು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಸಾಧನೆಯೇ.

8. ನೋಟು ಅಮಾನ್ಯೀಕರಣವನ್ನು ಸರ್ಕಸ್ಸು ಅಂತಲೇ ಅನೇಕರು ಜರಿದರು. ಜಿಎಸ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದರು ಹಲವರು. ಆದರೆ ಭಾರತ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಆಥರ್ಿಕ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರವೇ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಕೊಂಡಿದ್ದವರಿಗೆ ಇದು ಆಘಾತವುಂಟುಮಾಡಿತು ಅಷ್ಟೇ ಭಾರತದ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದ ವಿಶ್ವಾಸ ಮರಳಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಹೂಡಿಕೆಯ ಭರವಸೆಯು ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದ್ದು. ಗ್ಲೋಬಲ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ 81ನೇ ಸ್ಥಾನದಿಂದ 66ಕ್ಕೇರಿದ್ದು. ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕಾಂಪಿಟೀಟಿವ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ 71ರಿಂದ 39ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿದ್ದು. ಮೂಡಿಯ ವರದಿ ಮತ್ತು ಈಸ್ ಆಫ್ ಡುಯಿಂಗ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ನಲ್ಲೂ ಭಾರತ ಅಗಾಧ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದ್ದು ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯಾಸಗಳಿಂದಲೇ.

9. ತರಂಗಗಳ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಂ ಮಾರಾಟದ ಹಗರಣ ನೆನಪಿರಬೇಕಲ್ಲ. ಮೋದಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದೊಡನೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಂದು ಇವುಗಳನ್ನು ಹರಾಜು ಹಾಕಿದ ಪರಿಣಾಮ ಸಕರ್ಾರದ ಬೊಕ್ಕಸಕ್ಕೆ ಒಂದು ಲಕ್ಷಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಬಂತು. ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾದಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಹರಿದು ಬಂದಿದೆ. 48 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ್ ನೆಟ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಹೆದ್ದಾರಿ ನಿಮರ್ಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಕಿಮೀಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಓಎಫ್ಸಿ ಕೇಬಲ್ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಹಳೆಯ ಸಕರ್ಾರದ ಲೆಕ್ಕ ಹೇಳದಿದ್ದರೆ ಒಳಿತು.

10. ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಕೆಲಸವೂ ಬಲು ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮೋದಿ ಸಕರ್ಾರ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಕಿಮೀನಷ್ಟು ಹೆದ್ದಾರಿ ನಿಮರ್ಾಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಇಂದು ನಾವು ದಿನಕ್ಕೆ 28 ಕಿಮೀನಷ್ಟು ವೇಗ ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ. ಇದೇ ವೇಗ ಮುಂದುವರೆದರೆ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ವೇಳೆಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 40 ಕಿಮೀನಷ್ಟು ಹೆದ್ದಾರಿ ಹಾಸುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ನಮಗೆ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 12 ಬಂದರುಗಳು ಜಲ ಹೆದ್ದಾರಿಗೂ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲಿವೆ. ಜಲಮಾರ್ಗ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಯಾಣವೆಂದರಿತ ಸಕರ್ಾರ 111 ಜಲಮಾರ್ಗದ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮುಂಬೈನಿಂದ ಗೋವಾಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈ ಅಂಡಮಾನಿಗೆ ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳಿನಿಂದಲೇ ಹಡಗು ಯಾನ ಶುರುವಾಗಲಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗುತ್ತೇವೆ.

4

11. ಇವೆಲ್ಲ ಒತ್ತಟ್ಟಿಗಿರಲಿ. ಮೋದಿಯವರ ಸಕರ್ಾರ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ ಅರಚಾಡುವ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಬಿಹಾರದ ಚುನಾವಣೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮರಳಿಸಿದ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಈಗ ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ತೀಸ್ತಾ ಸೇತಲ್ವಾಡ್ ತನ್ನ ಅವ್ಯವಹಾರದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಕೌಂಟನ್ನು ಮತ್ತೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಿರೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮತಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಹಿಂದೂಗಳ ಅವಹೇಳನ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಭಾಷಣ ಜನ್ಮ ಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅನವಶ್ಯಕವಾಗಿ ದೇಶ ಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾನೆ. ಎಡಪಂಥೀಯರ ದೇಹ ಭಾರದಿಂದ ನಲುಗಿಹೋಗಿರುತ್ತಿದ್ದ ಲಿಟರೇಚರ್ ಫೆಸ್ಟ್ಗಳಿಗೆ ಈಗ ಬಲ ಪಂಥೀಯರು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಲವ್ ಜೀಹಾದ್ ಚಚರ್ೆಗೆ ತರುವುದು ಟಿಆರ್ಪಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಬೇಡವೆಂದರೂ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳು ಟ್ರಿಪಲ್ ತಲಾಖ್ ಚಚರ್ೆ ಮಾಡಲೇಬೇಕಾಯ್ತಲ್ಲದೇ ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪರವಾಗಿಯೇ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾಯ್ತು. ರಾಮ ಮಂದಿರದ ಗಲಾಟೆ ನಿಣರ್ಾಯಕ ಹಂತವಂತೂ ತಲುಪಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಆಳುವವರ ಬಕೇಟು ಹಿಡಿದು ತಮ್ಮ ಹಗರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಪರದೆ ಎಳೆದು ಕೂತಿರುತ್ತಿದ್ದ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಂಬಿ ಎಣಿಸುವುದದಾವಾಗ ಎಂಬ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

12. ಎಲ್ಲ ಬದಿಗಿಟ್ಟು ನೋಡಿದರೂ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಹವಾ ಭೂಕಂಪನವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಎರಡು ಪಾಟರ್ಿಗಳ ಕದನ ಬೇಡವೆನ್ನುತ್ತಿದ್ದ ಪಕ್ಷಗಳೆಲ್ಲ ಮೋದಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಾವೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಒಂದು ಗುಂಪು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಮುಸ್ಲೀಂ ತುಷ್ಟೀಕರಣದಲ್ಲೇ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಹಿಂದೂ ಪರವಾಗಿರುವ ಸಂದೇಶ ಕೊಡಬೇಕಾಯ್ತು. ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ತನ್ನ ತಾನು ಶಿವಭಕ್ತ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯ್ತು. ಕೊನೆಗೆ ಜನಿವಾರಧಾರಿ ಹಿಂದೂ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೇ ಜೋತುಬೀಳಬೇಕಾಯ್ತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಮೊಳಗಿ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು!

ಅಬ್ಬ. ನನಗಿರುವ ಸ್ಥಳದ ಮಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಹೇಳಲಿಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ. ನಾಲ್ಕೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಎಂಬ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಗೈದು ನಾಡಿನ ಭಾಗ್ಯವಿಧಾತನಾಗಿಬಿಟ್ಟನಪ್ಪ! ಅಂದಹಾಗೆ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಭತರ್ಿ ವರ್ಷ ಬಾಕಿ ಇದೆ.