Category: ವಿಶ್ವಗುರು

ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಭಗೀರಥ ಜಾಗೃತವಾಗಲಿ

ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಭಗೀರಥ ಜಾಗೃತವಾಗಲಿ

ನೀರಿನ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಲುದೊಡ್ಡ ಲೂಟಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಹಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಡೋದು, ಅದಕ್ಕೆ ಹಣ ಹೊಂದಿಸಲು ವಿದೇಶೀ ಸಾಲ ಪಡೆಯೋದು ಅದನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಹಂಚಿ ಲೂಟಿ ಮಾಡಲು ಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಡೋದು. ಅತ್ತ ಯೋಜನೆಯೂ ಮುಗಿಯಲಿಲ್ಲ ಇತ್ತ ಪಡೆದ ಸಾಲವೂ ಹೋಯ್ತು.

bhagiratha

ಭಗೀರಥನ ಕಥೆ ಗೊತ್ತಲ್ಲ. ಅವನ ಪೂರ್ವಜರು ಕಪಿಲ ಮುನಿಯ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಭಂಗ ತಂದು ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿಯಾಗಿ ಬೂದಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಸದ್ಗತಿ ದೊರೆಯಲೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ನಿಂತ ಆತ ದೇವ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಆತ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಅಂತಾರೆ. ಈ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಮೂಗು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತು ಆತ ಮಾಡಿರಲಾರ. ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ ಗಂಗೆಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿ ನೆಲವನ್ನು ತೋಯಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಶ್ರಮ ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು. ಅವನ ಪೂರ್ವಜರೂ ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ನೀರಿನ ಸದ್ಬಳಕೆ ಮಾಡದೇ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಾಶಗೈದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಶಾಪಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿಯೇ ಸತ್ತಿರಬೇಕು. ಬಹುಶಃ ಅವರು ಬೂದಿಯಾದರು ಎನ್ನುವಾಗ ನನಗೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸುಟ್ಟು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಆಚ್ಛಾದಿಸುವ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ ಬೂದಿ, ಮ್ಯಾಂಗ್ನೀಸ್ನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ತೆಗೆದಾಗ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಂಪು ಧೂಳು, ಮರಗಳ ನೆರಳಿಲ್ಲದೇ ಕಾದ ಮರಳ ಕಣದಂತಾಗುವ ಭೂಮೇಲ್ಮೈ ಮಣ್ಣು ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಮಗೀಗ ಒಬ್ಬ ಭಗೀರಥ ಸಾಲಲಾರ. ನಾವೇ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತರಾಗಿ ಬೂದಿಯಾಗಿಬಿಡುವ ಮುನ್ನ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಭಗೀರಥ ಜಾಗೃತವಾಗಿಬಿಟ್ಟರೆ ಮತ್ತೆ ಭೂಮಂಡಲವನ್ನು ನಳನಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಂದಹಾಗೆ ನಾನು ಭಗೀರಥನ ಕುರಿತಂತೆ ಹೇಳ ಹೊರಟಿದ್ದು ಅದಕ್ಕಲ್ಲ. ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಿಶ್ರಾ ಖ್ಯಾತ ನೀರಾವರಿ ತಜ್ಞ ದೇವೀಂದರ್ ಶಮರ್ಾರಿಗೆ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕಥೆ ಹೇಳಿದ್ದರಂತೆ. ಅದನ್ನು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳೋಣ ಅಂತ ಅಷ್ಟೇ.

ಭಗೀರಥ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಕರೆತರುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಆಧುನಿಕ ನೀರಾವರಿ ಇಂಜಿನಿಯರ್ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದನಂತೆ. ಆತ ಈ ದೈತ್ಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಗಾಬರಿಯಾಗಿ ಭಗೀರಥನನ್ನು ಈ ಕುರಿತು ವಿಚಾರಿಸಿದ. ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಪೀಳಿಗೆಯ ಹಿರಿಯರ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಸದ್ಗತಿಗಾಗಿ ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಆತ ಹೇಳಿದಾಗ ಕಣ್ಣರಳಿಸಿದ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ‘ಯೋಜನೆಯ ಹಣದ ಒಂದು ಪಾಲು ನನಗೆ ಕೊಡು ನನ್ನ ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ಪೀಳಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ’ ಅಂದನಂತೆ!

ಹೌದು. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ತಮಾಷೆಯ ಸಂಗತಿ ಎನಿಸಿದರೂ ಅಕ್ಷರಶಃ ಸತ್ಯ. ನೀರಿನ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಲುದೊಡ್ಡ ಲೂಟಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಹಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಡೋದು, ಅದಕ್ಕೆ ಹಣ ಹೊಂದಿಸಲು ವಿದೇಶೀ ಸಾಲ ಪಡೆಯೋದು ಅದನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಹಂಚಿ ಲೂಟಿ ಮಾಡಲು ಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಡೋದು. ಅತ್ತ ಯೋಜನೆಯೂ ಮುಗಿಯಲಿಲ್ಲ ಇತ್ತ ಪಡೆದ ಸಾಲವೂ ಹೋಯ್ತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಾಜ್ಯದ ನೀರಾವರಿ ಮಂತ್ರಿ ಎಂ.ಬಿ ಪಾಟೀಲರು ಪತ್ರಿಕಾ ಗೋಷ್ಠಿ ಕರೆದು ಸುಮಾರು 1 ಲಕ್ಷಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 2012 ರಲ್ಲಿ 17 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ಇದ್ದ ಕೃಷ್ಣ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಯೋಜನೆ ಈಗ 50 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ದಾಟಿದೆ ಎಂದು ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ಮರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚು-ಕಡಿಮೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯೂ ಬಲು ದೊಡ್ಡ ನಾಟಕವೇ. ಕಳೆದ 15 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸಕರ್ಾರ 26 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ವ್ಯಯಿಸಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಗುರಿಯನ್ನೂ ಮುಟ್ಟಲಾಗಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಸಿಎಜಿ 2010ರಲ್ಲಿಯೇ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಅದೇ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ 2003 ರಿಂದ 2008ರವರೆಗೆ ಮಂಜೂರಾದ 28 ದೊಡ್ಡ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ 11 ಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಯೋಜನಾ ವರದಿ, ಸವರ್ೇಗಳಿಲ್ಲದೇ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹಣ ಪಡೆದಿದ್ದ ನೂರು ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ 12 ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಳೆಯ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಇದ್ದವು. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅದರ ಕುರುಹೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕನರ್ಾಟಕವೂ ಸೇರಿದಂತೆ 6 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಹಣ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವರದಿ ಪಡೆಯದೇ ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು. 14 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಗೆ 186 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಯಷ್ಟು ಹಣ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಸಂದಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ರಾದ್ಧಾಂತಗಳಾಗಿರಬೇಕಾದರೆ ಈಗಿನ ಕಥೆ ಏನಿರಬೇಕು ಹೇಳಿ. ಕೇಂದ್ರ ಸಕರ್ಾರ ಕಳೆದ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿಗೆಂದು ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟ ಹಣ ಸುಮಾರು 86 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ. ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿ. ನೀರಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಹಣವಿದೆ. ನೀರಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಅಂದರೆ ಇದೇನೇ.

ಇದು ಈ ದೇಶದ ಕಥೆ ಅಂತ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ಆಫ್ರಿಕಾದ ತಾಂಜಾನಿಯಾಕ್ಕೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗೆಂದು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕು ವ್ಯಯಿಸಿದ ಹಣವೆಲ್ಲವೂ ಅಕ್ಷರಶಃ ಪೋಲಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಹರಿವು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ್ದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಯಾವ ರಾಜಕಾರಣಿಯೂ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ತಾಂಜಾನಿಯಾದ ಕುರಿತಂತೆ ವರದಿ ತರಿಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಈ ವಿಷಯ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಯೋಜನೆ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ತಾಂಜಾನಿಯಾದ 54 ಶೇಕಡಾ ಜನರಿಗೆ ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ರೂಪದ ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಯೋಜನೆ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಪಡೆದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರಮಾಣ 53 ಶೇಕಡಾಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿತ್ತು. ಹಣ ಮಾತ್ರ ಪೂತರ್ಿ ಖಚರ್ಾಗಿತ್ತು!

3

ಕನರ್ಾಟಕದ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಅದೇ. ಕೋಲಾರದ ಬಂಗಾರಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿನ ಯರ್ರ್ರಗೊಳು ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಜಾರಿ ಬಂದು ಕೆಳಗೆ ಶೇಖರಣೆಯಾಗುವ ನೀರು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಹರಿದುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಕೋಲಾರ, ಮಾಲೂರು, ಬಂಗಾರಪೇಟೆಗಳತ್ತ ತಿರುಗಿಸುವ ಪೈಪ್ಲೈನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಕರ್ಾರ ಸಜ್ಜಾಯ್ತು. ಈ ಯೋಜನೆ ರೂಪುಗೊಂಡು ಒಂದಿಡೀ ದಶಕವೇ ಕಳೆಯಿತು. ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಗಾತ್ರ 280 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ. ಅದಾಗಲೇ 150 ಕೋಟಿ ಬಿಡುಗಡೆಯೂ ಆಯಿತು. ಆ ಹಣದಲ್ಲಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಒಂದಷ್ಟು ಪೈಪುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡಿ ರಸ್ತೆಯ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲೂ ಜೋಡಿಸಿಟ್ಟರು. ನೀರು ಹರಿಯಲಿಲ್ಲ, ಕೋಲಾರ ತಣಿಯಲಿಲ್ಲ!

ಇದರ ಹಿಂದು ಹಿಂದೆಯೇ ಮತ್ತೊಂದು ಯೋಜನೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಯ್ತು. ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ನೀರನ್ನು ಕೆಸಿ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ಕೋಲಾರದ ನೂರಾರು ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ಹರಿಸಿ ಅಂತರ್ಜಲ ವೃದ್ಧಿಸುವ ಆಲೋಚನೆ. ಕಲ್ಪನೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸದೇ ಹಾಗೆ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಗಿಸಿಬಿಟ್ಟರೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಅಂತರ್ಜಲವೇ ಕಲುಷಿತವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಎರಡು ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ. ಅದಾಗಲೇ ಶೇಕಡಾ 40ರಷ್ಟು ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆಯೂ ಆಗಿದೆ.

Karanja

‘ಬೀದರ್ನ ಕಾರಂಜಾ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಮುಂದಿನ 18 ತಿಂಗಳೊಳಗೆ 15 ಲಕ್ಷ ಎಕರೆಯಷ್ಟು ಭೂಮಿಗೆ ನೀರು ಸಿಗಲಿದೆ. ಜೆಲ್ಲೆಯ ಶೇಕಡಾ 90 ರಷ್ಟು ಕೆರೆಗಳು ತುಂಬಿ ನಳನಳಿಸಲಿವೆ’ ಎಂದು ಕಳೆದ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ ನೀರಾವರಿ ಸಚಿವರಿಗೆ ಯೋಜನೆ ಎಷ್ಟು ಮುಂದೆ ಹೋಯ್ತು ಅಂತ ಕೇಳಿ ನೋಡಿ; ನಕ್ಕು ಸುಮ್ಮನಾಗುತ್ತಾರೆ ಅಷ್ಟೇ. 2007 ರಲ್ಲಿ ಟೆಂಡರ್ ಕರೆದಿದ್ದ ಹೊಳಲೂರಿನ ಡ್ರಿಪ್ ಇರಿಗೇಶನ್ ಯೋಜನೆ 2010ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಬೇಕಿತ್ತು. 2017 ಕೂಡ ಕಳೆಯುವ ಹೊತ್ತು ಬಂತು. 7 ಕೋಟಿಯ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ಶುರುವಾದ ಈ ಯೋಜನೆ 13 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ದಾಟಿತು. ಕಳೆದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಸಚಿವ ಜಯಚಂದ್ರ ಈ ವಿಳಂಬದಿಂದಾಗಿ ಕಿರಿಕಿರಿಗೊಂಡು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದು ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. 35 ವರ್ಷ ಕಳೆದರೂ ಮುಗಿಯದ ವಾರಾಹಿ ಯೋಜನೆ ಇದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತೊಂದು ನೀರಾವರಿ ಕಿರಿಕಿರಿ ಅಷ್ಟೇ!

ಆರೇಳು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಮಿತ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧ ಪಡಿಸಿದ ವರದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಕೃಷಿಯ ಶೇಕಡಾ 60 ರಷ್ಟು ನಿರ್ಭರವಾಗಿರೋದು ಭೂ ಮೇಲ್ಮೈಯ ನೀರಾವರಿಯ ಮೇಲೆಯೇ. ಅಂದರೆ ಕೆರೆ, ನದಿ, ಮಳೆಯನ್ನು ನಂಬಿಯೇ ಈ ನಾಡಿನ ಬಹುತೇಕ ಕೃಷಿಕರು ಬದುಕಿರೋದು. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸದೇ 1991 ರಿಂದ 2007ರವರೆಗೆ ಸಕರ್ಾರಗಳ 1.3 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿರೂಗಳನ್ನು ಬೃಹತ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಖಚರ್ು ಮಾಡಿ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವಲ್ಲಿಯೇ ಸೋತು ಹೋಗಿದೆ. ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಕಾಲುವೆಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಪಡೆದ ಭೂಮಿಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿತ ಕಂಡಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. 2005 ರ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕಿನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕಾಲುವೆಗಳ ಪೋಷಣೆಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಹಣ ಸುಮಾರು 17 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ. ಆದರೆ ಭಾರತ ಅದಕ್ಕೆಂದು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿರುವ ಹಣ ಎರಡು ಸಾವಿರ ಕೋಟಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೇನು ಗೊತ್ತೇ? ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹಣ ವ್ಯಯಿಸಿ ನಾವು ಕಟ್ಟಿದ ಕಾಲುವೆಗಳು, ಡ್ಯಾಂಗಳು ಕಳಪೆ ಕಾಮಗಾರಿಯಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವೆಡೆ ಅವು ನೀರು ಹರಿಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಹಾಳಾಗಿ ಹೋಗಿರುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವೆಡೆ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ದುಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪುತ್ತವೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯಾದ ಅಣೆಕಟ್ಟು-ನದಿ-ಜನರ ಕುರಿತಂತ ಸಂಘಟನೆಯೊಂದರ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದ ಹಿಮಾಂಶು ಠಕ್ಕರ್ ಮಂಡಿಸಿದ ಪ್ರಬಂಧವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದರು, ‘ಹಳೆಯ ಅಣೆಕಟ್ಟು, ಕಾಲುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವು ಹೂಳು ತುಂಬಿ, ಸೂಕ್ತ ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಯರ್ರಾಬಿರ್ರಿ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಬಹುಪಾಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದೆ.’ ತಜ್ಞರ ವರದಿ ಹೀಗೆ ಗಾಬರಿಗೊಳ್ಳುವ ಅಂಶವನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ನಾವು ಮಾತ್ರ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ಸುರಿದು ಪ್ರಜ್ಞಾಶೂನ್ಯರಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

DSC00835

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಭೂಮಿಗೆ ರಂಧ್ರ ಕೊರೆದು ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳ ನಿಮರ್ಿಸಿದ್ದೇ ಈ ದೇಶದ ಜಲ ಸಂಬಂಧಿ ಅಧಃ ಪತನದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ. ದೂರದಿಂದ ಬಿಂದಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿ ಇದ್ದಾಗ ನಮಗೆ ಪ್ರತಿ ಹನಿಯ ಬೆಲೆಯೂ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ನೀರು ನೇರವಾಗಿ ಮನೆಯ ನಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ನಾವು ಮೈಮರೆತೆವು. ನೀರು ಪೋಲಾದರೂ ತಡೆಯಲು ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ರೈತರಿಗೂ ಅಷ್ಟೇ. ಕೆರೆಗಳು, ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾದಾಗ ಅದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಹೆದರಿಕೆ ಇದ್ದೇ ಇತ್ತು. ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ವಂತದ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯ್ತು. ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಬಳಸಬಹುದೆಂಬ ದುರಹಂಕಾರ ಕೂಡ. ರೈತರ ಬೋರ್ವೆಲ್ಗಳಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಕೊಟ್ಟದ್ದಲ್ಲದೇ ಪಂಪುಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಸಕರ್ಾರ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಪರಿಣಾಮ ಹನಿ ನೀರಿನ ಮೌಲ್ಯ ಅವನಿಗೆ ಮರೆತೇ ಹೋಯ್ತು. ಬಿಟ್ಟಿ ಸಿಕ್ಕಿದಕ್ಕೆ ನಯಾಪೈಸೆ ಕಿಮ್ಮತ್ತಿಲ್ಲ ಅಂತಾರಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಯ್ತು. ಮನೆಯ ಟ್ಯಾಂಕಿನ ನೀರು ತುಂಬಿ ಸೋರಿ ಹೋಗುವಾಗಿನ ಮನೆಯೊಡತಿಯ ಮನೋಭಾವನೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅನವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಗೆ ಅಧಿಕ ನೀರುಣಿಸುವವರೆಗಿನ ರೈತನ ಮನೋಭಾವನೆಯವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಬೇಕಾದ್ದು ಬಹಳ ಇದೆ. ಇದನ್ನೇ ಜಲಜಾಗೃತಿ ಅನ್ನೋದು.

ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ. ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಾವೇ ಹೊರೋಣ. ಈ ಬಾರಿ ಬಿದ್ದ ಒಂದೊಂದು ಮಳೆಯ ಹನಿಯನ್ನೂ ಉಳಿಸಿ ಕಾಪಾಡೋಣ. ಎತ್ತಿನ ಹೊಳೆಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಸಕರ್ಾರ ಮುಂದಿಟ್ಟಾಗ ಯೋಜನೆಯ ಗಾತ್ರ 8 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ಇತ್ತು. ಈಗ ಅದು 13 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿಗೇರಿದೆ. ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ ಕೊನೆಗೆ ಫಲಾನುಭವಿ ಕೋಲಾರಕ್ಕೆ ದಕ್ಕೋದು ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ 2 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಮಾತ್ರ! ಅದರ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ನೀರನ್ನು ಈ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಲಾರದ ಕೆರೆಗಳು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು. ಅಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಬಿರು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲೂ ನಳನಳಿಸುವ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪೈಪುಗಳಿಗೆ, ಅದನ್ನು ಹೂಳುವ ಹೊಂಡಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವ್ಯಯಿಸುವ ಈ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಲೇಬೇಕು.

ಕಾಮರ್ೋಡದ ನಡುವೆಯೂ ಬೆಳ್ಳಿಗೆರೆ ಯಾವುದು ಗೊತ್ತಾ? ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತುಂಗಭದ್ರಾಕ್ಕೆ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ್ದ ಹೂಳನ್ನೆತ್ತಲು ರೈತರೇ ಮುಂದಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದಷ್ಟು ಸಂತರು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದು. ಸಕರ್ಾರವನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡು, ಬೇಡಿಕೊಂಡು ಸಾಕಾದ ರೈತ ತಾನೇ ಶ್ರಮದಾನ ಮಾಡಿ ಹೂಳೆತ್ತಲು ನಿಂತಿದ್ದ. ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಭಗೀರಥ ಜಾಗೃತವಾಗಿದ್ದರ ಸಂಕೇತ ಇದು.

ರೈತನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ನೀರಲ್ಲಿ ಹೋಮ!

ರೈತನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ನೀರಲ್ಲಿ ಹೋಮ!

 

ರೈತನ ಶಕ್ತಿಯೇ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ನೀರು. ಅದನ್ನು ಕೊರತೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಬ್ರಿಟೀಷರು ಅವನ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ ಮುರಿದರು. ಆಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದ ನಮ್ಮವರು ಬ್ರಿಟೀಷರಿಗಿಂತ ಕ್ರೂರಿಗಳಾಗಿ ಅವನ ಬಡಿದರು. ಕಳೆದ 70 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಬತ್ತಿಸಿದೆವು, ಕೆರೆಗಳನ್ನು ನುಂಗಿದೆವು, ನದಿಗಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವಂತೆ ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ಮಾಡಿದೆವು. ಪರಿಣಾಮ, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷರಿಂದಲೂ ಹೊಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಭಾರತದ ರೈತ ಬರಿಯ ಭಿಕ್ಷಾಪಾತ್ರೆ ಹಿಡಿದು ಸಾಲಕ್ಕೆ, ಬೀಜಕ್ಕೆ, ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕೆ, ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಕೊನೆಗೆ ನೀರು-ಕರೆಂಟುಗಳಿಗೂ ಕೈಚಾಚಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ.

1750 ರ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಭಾರತವೆರಡೇ ಜಗತ್ತಿನ ಒಟ್ಟೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪನ್ನದ ಶೇ 73 ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಹೊಂದಿದ್ದವು. 1830 ರ ದಾಖಲೆಯೂ ಈ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಶೇ 60 ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದವು. ಆಗೆಲ್ಲಾ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೆಂಗಲ್ಪಟ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ 50 ರಿಂದ 60 ಟನ್ ಭತ್ತ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಗತ್ತು ಆ ಗುರಿ ಮುಟ್ಟಲು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ತಪಸ್ಸನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿತ್ತು. 1820 ರಲ್ಲಿ ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವಾಕರ್ ದಾಖಲಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಲು ರೋಚಕ. ಆತ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಹಿಂದೂ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ ಎಂದೇ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗಿಡ, ಮರ, ಹಣ್ಣು, ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು, ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನವರ ಕೌಶಲವನ್ನು ಆತ ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಜರ್ೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಗೌರವಿಸಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ದೇವರೆಂದು ಪೂಜಿಸುವ ಪರಿಪಾಠ ಬೆಳೆದಿರಬಹುದೆಂದು ಆತ ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಭಾರತೀಯರ ಉಳುಮೆಯ ಕೌಶಲ ಅಚ್ಚರಿ ಎನಿಸುವಷ್ಟು ವಿಶೇಷವಾಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಯಂತ್ರಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನೂ ರೈತ ಜೋರಾಗಿಯೇ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಅದಕ್ಕೆ ಪಯರ್ಾಯವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಿಂದ ಆಮದಾದ ಉಳುವ ನೇಗಿಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಆತ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದ. ಹಾಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲು ಕಾರಣ ಅನ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆತ ಒಪ್ಪುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಉಳುವ ಯಂತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೂಕ್ತವೆನಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಅಂತ. ಬ್ರಿಟೀಷರು ಇದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿಸಿ ನೋಡಲೆಂದೇ ಒಂದಷ್ಟು ರೈತರನ್ನು ತಮ್ಮ ಯಂತ್ರ ಬಳಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. ಅದನ್ನು ಬಳಸಿ ಅದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಪಡೆಯಲಾಗದೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ ನಮ್ಮ ರೈತರು ಅದಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದರು. ನೇಗಿಲು ಭಾರವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಎತ್ತು ಎಳೆಯಲು ಸೋಲುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೈತನೂ ಬಲು ಬೇಗ ನಿತ್ರಾಣನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಲ್ಲದೇ ಉಳುಮೆಯೂ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರು ಕೊಟ್ಟ ವರದಿ ನೋಡಿ ಬಿಳಿಯರು ದಂಗಾದರು. ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾದರು. ಈ ಘಟನೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ವರದಿ ಬರೆದ ವಾಕರ್ ‘ಭಾರತೀಯ ರೈತರನ್ನು ಅಜ್ಞಾನಿಗಳೆನ್ನಬೇಡಿ. ಅವರು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ, ಕಾಮರ್ಿಕರ ಪ್ರಮಾಣ ತಗ್ಗಿಸುವ ಎಂತಹ ನವೀನ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೂ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ’ ಎಂದ.

ಇವಿಷ್ಟನ್ನೂ ಈಗ ನೆನಪಿಸಲು ಕಾರಣವಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಪರಂಪರೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಿರಿವಂತ ಮತ್ತು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾದ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಉಳುವ ಯಂತ್ರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಭೂಮಿಗೆರಚುವ ಗೊಬ್ಬರದವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿಯೇ ರೂಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಕೃಷಿಕ ಬುದ್ಧಿವಂತನಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದ, ಶ್ರೀಮಂತನೂ ಕೂಡ. ಗಾಂಧಿವಾದಿ ಧರ್ಮಪಾಲರ ಮಾತನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಾದರೆ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಾನುಭೋಗರ ಮನೆಯ ಜಗಲಿಗಿಂತ ರೈತನ ಮನೆಯ ಜಗಲಿಯೇ ದೊಡ್ಡದಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾರತೀಯರ ಶೇಕಡಾ 70ರಷ್ಟು ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷಿ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ದೇಶದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದರೆ ಭಾರತದ ಅಂತಃಸತ್ವ ನಾಶವಾಗುವುದೆಂದು ಇಂಗ್ಲೀಷರು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಅಥರ್ೈಸಿದ್ದರು. ಧರ್ಮಪಾಲರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಭಾರತದ ಹವಾಗುಣ, ಮಿತಿಮೀರಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ತಾಪಮಾನ ವೈಪರಿತ್ಯಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಬೇರೆಡೆ ಮಾಡಿದಂತೆ ತಮ್ಮ ಜನರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಬ್ರಿಟೀಷರಿಗೆ ಸುಲಭವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೇ ಭಾರತದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ತರುವುದು ಅವರ ಉಪಾಯವಾಯಿತು. ಇಂತಹುದೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿ ಹಾಕಿಟ್ಟವನು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ ಆಡಂ ಫಗ್ಯರ್ುಸನ್! ಆತ ಭಾರತವನ್ನು ಬ್ರಿಟೀಷರು ಆಳುವ ಉದ್ದೇಶವೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಭಾರತದಿಂದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನತ್ತ ಸೆಳೆತರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಂದಿದ್ದ. ಅದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥ ಕುಟಿಲೋಪಾಯವನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ್ದ. ನೇರವಾಗಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಕರ್ಾರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆಳಿದರೆ ಲೂಟಿಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಕರ್ಾರದ ಕಾನೂನುಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಕಾನೂನು ಮೀರಿದರೆ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಕರ್ಾರವೇ ಹೊಣೆಯಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಪಯರ್ಾಯವಾಗಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಭಾರತವನ್ನು ಆಳಲಿ. ಅವರು ಕಾನೂನು ಮುರಿದು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದರೂ ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಕರ್ಾರ ಇದ್ದೇ ಇದೆ ಎಂಬುದು ಅವನ ಯೋಜನೆ. ಈ ಕಂಪನಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಕರ್ಾರದ್ದೇ ಆದ ಒಂದು ಸಮಿತಿಯೂ 1784 ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾಯ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ ತೆರಿಗೆ ಪರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉಧ್ವಸ್ತಗೊಳಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತು.

1

ಹಿಂದೂ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಿರುವುದು ಎತ್ತುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸೂಕ್ತ ಸದುಪಯೋಗದಲ್ಲಿ. ಇಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ಕೃಷಿಯ ಭಾಗವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಜನಜೀವನದ ಒಂದು ಅಂಗವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ ವಾಕರ್. ಅಸಂಖ್ಯ ಕೆರೆಗಳು, ಶೇಖರಣಾಗಾರಗಳು, ಕೃತಕ ಸರೋವರಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೋಯಿಸಲು ಸದಾ ಸಜ್ಜಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಚ್ಚರಿಯೇನು ಗೊತ್ತೇ? ಆತನೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಯಾವ ನೀರಿನ ಸ್ರೋತಗಳನ್ನೂ ಸಕರ್ಾರಿ ಹಣದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದಲ್ಲವಂತೆ. ಸಿರಿವಂತರು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಗಮನವಿಟ್ಟು ನಮ್ಮೂರಿನ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಈ ಮಾತು ನಮ್ಮ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವುಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇವರ ಹೆಸರಿವೆ ಇಲ್ಲವೇ ಕಟ್ಟಿದ ಸಿರಿವಂತರ ಹೆಸರಿವೆ. ಕೆಲವಂತೂ ಸೂಳೆ ಕೆರೆ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಬಹುಶಃ ಕರ್ಮ ಸವೆಸಲು ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದ್ದಿರಬೇಕು. ಊರಿಗೆ ಒಳಿತಾಗಲೆಂದು ಕೆರೆ ಕಟ್ಟಲು ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅನೇಕ ತಾಯಂದಿರ ಕಥೆಗಳು ಜನಪದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತವೆ. ವಾಕರ್ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ‘ಭಾರತದ ಅವನತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬೇಕೆಂದರೆ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಿಂತು ಹೋದುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರೆ ಸಾಕು’.

ಇಡಿಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಹೇಳಬೇಕಿರೋದು ಇದನ್ನೇ. ಹರಪ್ಪ ಮೆಹೆಂಜೊದಾರೋ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ನೀರಾವರಿಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನ ಮೆರೆದಿದ್ದ ಭಾರತ ಬ್ರಿಟೀಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಥರ್ಿಯಾಯ್ತು. ಆಳುವ ದೊರೆಗಳು ವಿಪರೀತ ತೆರಿಗೆ ಹೇರಿದರು. ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಫಲವತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಒಟ್ಟೂ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕಿಂತ ತೆರಿಗೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು. 1800 ರಿಂದ 1850 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ತೆರಿಗೆ ಶೋಷಣೆ ಅದೆಷ್ಟು ಭಯಾನಕವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಆ ಭಾಗದ ಗವರ್ನರ್ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದ ದೊರೆಗಳಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ನಾವು ಈ ದೇಶವನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಧ್ವಸ್ತಗೊಳಿಸಿದ್ದೇವೆಂದರೆ ಇದು ಇನ್ನೇನು ಬಡತನದ ಪ್ರಪಾತಕ್ಕೆ ಬೀಳುವುದರಲ್ಲಿದೆ’ ಎಂದಿದ್ದ. ಇದನ್ನೂ ಸಹಿಸಲಾಗದೇ ರೈತಾಪಿ ವರ್ಗ ವಾರಣಾಸಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕನರ್ಾಟಕದ ಕೆನರಾ ಭಾಗಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ದಂಗೆಯೆದ್ದಿತ್ತು. ಸಾತ್ವಿಕ ಹೋರಾಟವೂ ಸುಲಭವಿರಲಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯ ಕೇಳಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದರೆ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಡ್ಯೂಟಿ, ಕೋಟರ್್ ಫೀಸು, ಓಡಾಟದ ಖಚರ್ು, ವಕೀಲರ ವೆಚ್ಚ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಟ್ಟಬೇಕು. ಇವೆಲ್ಲ ತೆರಿಗೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವಂಥದ್ದು. ಹೀಗಾಗಿ ಒಂದೋ ರೊಚ್ಚಿಗೇಳಬೇಕು ಇಲ್ಲವೇ ಸುತ್ತಲಿನವರ ಕಳಕಳಿ ಬಿಟ್ಟು ತಾನು ಬದುಕುವುದನ್ನಷ್ಟೇ ಯೋಚಿಸಬೇಕು. ಅನ್ನದಾತನಲ್ಲೂ ಸ್ವಾರ್ಥ ಇಣುಕಿದ್ದು ಹೀಗೆ.

ವಾಕರ್ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆ, ಬ್ರಿಟೀಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವೇಳೆಗೇ ರೈತ ಕೆರೆಯ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ತೆಗೆಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿ ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟುವ ಭಾರದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತೀತಿ ಶುರುವಾಗಿದ್ದು ಆಗಲೇ. ಕಂಪನಿ ಸಕರ್ಾರ ಕಾನೂನು ಮೀರಲು ಜನರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿ ಅದೇ ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಹೆದರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಬೇಳೆ ಬೇಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಅಧಿಕಾರದ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇದು.

ಈಗ ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಬನ್ನಿ. ಅಂದಿನ ವರದಿಯನ್ನು ಓದುತ್ತ ಸಾಗಿದಂತೆ ಇದು ಇಂದಿನ ಕಥನವನ್ನೇ ಹೇಳುವಂತಿಲ್ಲವೇ? ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ವಿಸ್ತೃತ ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಹರವಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತಿದ್ದೇನೆ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಕನರ್ಾಟಕದಲ್ಲಿ 36 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೆರೆಗಳಿದ್ದು 7 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರು ಭೂಮಿಗೆ ಹರಡಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 40 ಶೇಕಡದಷ್ಟು 4 ಹೆಕ್ಟೇರು ವಿಸ್ತಾರದ ಕೆರೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಶೇಕಡಾ 50 ರಷ್ಟು ಕೆರೆಗಳು ಸುಮಾರು 40 ಹೆಕ್ಟೇರುಗಳವರೆಗೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿವೆ. ಉಳಿದ ಶೇಕಡಾ 10 ರಷ್ಟು ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ವಿಸ್ತಾರವಾದುದು!

dry-lake

ಆದರೆ ಜನಜೀವನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿರಲೆಂದು ಕಟ್ಟಿದ ಈ ಕೆರೆಗಳು ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮೌಲ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೈತ ಊರ ಉಸಾಬರಿ ತನಗೆ ಬೇಡವೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಸಕರ್ಾರದ ಹೆಗಲಿಗೇರಿಸಿ ನಿರಾಳವಾಗಿಬಿಟ್ಟ. ಆಗಿನಿಂದ ಕೆರೆಗಳು ಹೂಳು ತುಂಬಿಕೊಂಡವು, ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ನೀರಿನ ಹರಿವು ನಿಂತಿತು, ಕೊನೆಗೆ ಕೆರೆಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣವೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಯ್ತು. ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೆಗಳು ಕಾಣೆಯಾಗಿ ಬಡಾವಣೆಗಳು ಮೇಲೆದ್ದವು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ನಗರ ನಿಮರ್ಾಣಗೊಂಡಿದ್ದೇ ಕೆರೆಗಳ ಸಮಾಧಿಯ ಮೇಲೆ. ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಮಣ್ಣನ್ನು ಅಗೆದು ತೆಗೆದು ಕೆರೆಗಳ ನಿಮರ್ಾಣ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಕೆಲವು ಸಿರಿವಂತರು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಈ ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ಮಣ್ಣು ತುಂಬಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಧಂಧೆಗೆ ನಿಂತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ನೀರಿನ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುವ ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದರ ಭವಿಷ್ಯವೇನೆಂದು ಇವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆಯೇ?
ಮಳೆಯ ನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೇ ಅಡ್ಡಾದಿಡ್ಡಿಯಾಗಿ ಚೆನ್ನೈಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ ಪ್ರಮಾದದಿಂದಾಗಿಯೇ ಪ್ರವಾಹ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಮರೆತಿದ್ದೇವೆ. ಈಗಲೂ ಜೋರು ಮಳೆಯಾದರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮನೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ನುಗ್ಗುವುದನ್ನೂ ನಾವು ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಒಂದೆಡೆ ತೀವ್ರ ಮಳೆ ತಾಳಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯಾದರೆ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಬೇಸಿಗೆಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೂ ತತ್ವಾರವಾಗುವಂತಹ ಸ್ಥಿತಿ. ಏಕೆಂದರೆ ನೀರು ಹಿಡಿದಿಡಬೇಕಾದ ಕೆರೆಗಳೇ ಇಲ್ಲವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾವೇರಿ ಬತ್ತುತ್ತಿದೆ. ಹೇಳಿ, ಮುಂದೇನು ಮಾಡೋಣ? ರಾಜಕಾಲುವೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಕೊಂಡವರು ಎನ್ನುತ್ತ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮನೆಗಳನ್ನೇನೋ ಒಡೆದರು, ಪ್ರಭಾವಿಗಳ ಮನೆ ಅಡ್ಡ ಬಂದೊಡನೆ ಕೆಲಸವೇ ನಿಂತು ಹೋಯಿತು. ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಾನೂನು ಮೀರುವ ಆನಂತರ ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬೆದರಿಸಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯೋಜನೆ ತಂದಿದ್ದರಲ್ಲ; ಇಂದಿಗೂ ಅದೇ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪೆನಿಸುವುದೇನು?

6

ಇದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲವೇ? ಖಂಡಿತ ಇದೆ. ನಮ್ಮ ನೀರು ನಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮ ನೀರು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವೂ ಕೂಡ. ಒಂದೊಂದು ಹನಿ ನೀರನ್ನೂ ಉಳಿಸುವ, ಕಾಪಾಡುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಮ್ಮದೇ. ಮನೆಯ ತಾರಸಿಯ ಮೇಲಿನ ಅಷ್ಟೂ ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಇಂಗಿಸಿದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮೆರೆದಂತೆಯೇ. ಜೊತೆಗೆ ನೀರಿಂಗಿಸುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತಾಣಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದ್ದು ನಮ್ಮದೇ ಕರ್ತವ್ಯ. ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಕಟ್ಟಿದ ಕಲ್ಯಾಣಿ-ಪುಷ್ಕರಣಿ-ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಡಲು ಯಾವುದೇ ಸಕರ್ಾರದ ಯೋಜನೆಗಳು ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಊರಿನವರೆಲ್ಲ ಸೇರಿಕೊಂಡರೆ ಕೆರೆಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೂ ಮಂತ್ರಿ ಮಾಗಧರು ಖಂಡಿತ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಿನಿಮಾ ನಟರು ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು ಪಯರ್ಾಯ ಸಕರ್ಾರದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ರೈತನ ಶಕ್ತಿಯೇ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ನೀರು. ಅದನ್ನು ಕೊರತೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಬ್ರಿಟೀಷರು ಅವನ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ ಮುರಿದರು. ಆಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದ ನಮ್ಮವರು ಬ್ರಿಟೀಷರಿಗಿಂತ ಕ್ರೂರಿಗಳಾಗಿ ಅವನ ಬಡಿದರು. ಕಳೆದ 70 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಬತ್ತಿಸಿದೆವು, ಕೆರೆಗಳನ್ನು ನುಂಗಿದೆವು, ನದಿಗಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವಂತೆ ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ಮಾಡಿದೆವು. ಪರಿಣಾಮ, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷರಿಂದಲೂ ಹೊಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಭಾರತದ ರೈತ ಬರಿಯ ಭಿಕ್ಷಾಪಾತ್ರೆ ಹಿಡಿದು ಸಾಲಕ್ಕೆ, ಬೀಜಕ್ಕೆ, ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕೆ, ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಕೊನೆಗೆ ನೀರು-ಕರೆಂಟುಗಳಿಗೂ ಕೈಚಾಚಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ. ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಭೂಮಿಯ ಸೇವೆಯಿಂದ ಎದೆಯೆತ್ತಿ ಬೀಗಬೇಕಿದ್ದ ರೈತನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ನೀರಲ್ಲಿಯೇ ಹೋಮವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ!!

ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾರಾಟದ ವಹಿವಾಟು ಕೇಳಿದ್ದೀರಾ?

ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾರಾಟದ ವಹಿವಾಟು ಕೇಳಿದ್ದೀರಾ?

ಭಾರತದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಗಂಭೀರ. ನಮಗೆ ಏಳುವರೆ ಸಾವಿರ ಕಿ.ಮೀ ನಷ್ಟು ಉದ್ದದ ಕರಾವಳಿ ಇದೆ. ಸುಮಾರು 1300 ದ್ವೀಪಗಳಿವೆ. ಮುಗಿಲೆತ್ತರಕ್ಕೆ ನಿಂತ ಹಿಮಾಲಯ ಇದೆ. ಹಿಮಾಲಯ ಕರಗಿ ನೀರಾದರೆ ಒಳನಾಡಿನ ನದಿಗಳು ತುಂಬಿ ಹರಿದಾವು. ಈ ನದಿಗಳು ಸೇರಿ ಸಮುದ್ರ ಉಕ್ಕೇರಿದರೆ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಳ್ಳಿ-ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮುಳುಗಿ ಹೋದಾವು. ದ್ವೀಪಗಳು ಅತಂತ್ರಗೊಂಡಾವು. ಭಾರತದ ಈಗಿನ ಸ್ವರೂಪ ಹಾಳಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಓಟದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಸಿರಿವಂತರೆನಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೇನೂ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದಿಲ್ಲ. 2015 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಎದುರಿಸಿದ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಂಡಂಥದ್ದು.

ಜಾಗತಿಕ ವಾತಾವರಣದ ಕುರಿತಂತೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನ ಶೃಂಗ ಸಭೆ ನೆನಪಿದೆಯಾ? ಜಗತ್ತಿನ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರಮುಖರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಸಭೆ ಅದು. ಕಳೆದ ಅನೇಕ ದಶಕಗಳಿಂದ ಭೂಮಂಡಲದ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರ ಕುರಿತಂತೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 2005 ರ ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ನಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ 2015 ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನ ಶೃಂಗ ಸಭೆಯವರೆಗೂ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಆದದ್ದಷ್ಟೇ, ಬದಲಾವಣೆ ಶೂನ್ಯವೇ. ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಮಾತನಾಡಿದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರಮೋದಿ ‘ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ನಾವು ಕಾರಣರಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ’ ಎಂದರು. ಅವರ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯ ತೀವ್ರತೆ ಅದೆಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ ಇಡಿಯ ಜಗತ್ತು ಭಾರತವನ್ನೇ ಪರಿಸರ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿತು. ಜಗತ್ತು ಏಕಿಷ್ಟು ಆತಂಕದಲ್ಲಿದೆ? ಅದಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಕಾರಣವಿದೆ.

paris

ಕಳೆದ 50 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ತಾಪಮಾನ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಏರುತ್ತಲೇ ನಡೆದಿದೆ. ನಾಸಾದ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ 134 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೇ 2000ದಿಂದೀಚೆಗೆ 16 ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದ ವರ್ಷಗಳು ದಾಖಲೆಯಾಗಿವೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ವರದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ತಾಪಮಾನ ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ 10 ಫ್ಯಾರನ್ಹೀಟ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಲಿದೆ. ವಾತಾವರಣದ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಯಾವ ರಾಷ್ಟ್ರ ಕಾರಣವಾದರೂ ಪರಿಣಾಮ ಮಾತ್ರ ಇಡಿಯ ಭೂಮಂಡಲದ ಜನರೇ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು. ಕಳೆದ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬೇಸಗೆ ಸಹಿಸಲಸಾಧ್ಯವೆನಿಸುತ್ತಿರೋದು, ಛಳಿಯೂ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಇದರದ್ದೇ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ. ಹಿಮಾಲಯ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೂ ಇದೇ ಕಾರಣ. ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಮಪಾತ ದಾಖಲಾಗುತ್ತಿದೆಯಲ್ಲ ಅದಕ್ಕೂ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಏರುತ್ತಿರುವ ತಾಪಮಾನವೇ ಕಾರಣ.

ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಲು ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ, ಅಮೇರಿಕಾ ಒಂದರಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಎರಡು ಬಿಲಿಯನ್ ಟನ್ಗಳಷ್ಟು ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್! ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ವಾಹನಗಳು ಹೊರಹಾಕುವ ಹೊಗೆ, ಫಾಸಿಲ್ ಇಂಧನಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಮನೆ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್, ಮೀಥೇನ್, ನೈಟ್ರಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್, ಹೈಡ್ರೋಫ್ಲೋರೋ ಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳು, ಪರ್ಫ್ಲುರೋ ಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳು, ಸಲ್ಫರ್ ಹೆಕ್ಸಾಫ್ಲೋರೈಡ್ ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ಮೋಡಗಳಾಗಿ ನಿಂತು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯಿಂದ ಕೆಲವು ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಮೇಲೆ ನೆಲೆ ನಿಂತ ಈ ಅನಿಲಗುಚ್ಛ ಸೂರ್ಯನ ಶಾಖವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಭೂಮಿಯ ತಾಪಮಾನ ಏರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ಅಸಹಜವಾದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವೂ ಅಸಹಜವೇ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತೀವ್ರವಾದ ಬಿಸಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತೀವ್ರ ಚಳಿ. ಪ್ರವಾಹದ ಹಿಂದು ಹಿಂದೆಯೇ ಕ್ಷಾಮ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೇ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ವಿಕಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಈ ಅನಿಲಗುಚ್ಛ ಮೋಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಮಳೆಯಾಗಿ ಸುರಿದಾಗ ಅದು ಆಮ್ಲ ಮಳೆಯಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಬದುಕನ್ನೇ ದುಸ್ತರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

 

ಭಾರತದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಗಂಭೀರ. ನಮಗೆ ಏಳುವರೆ ಸಾವಿರ ಕಿ.ಮೀ ನಷ್ಟು ಉದ್ದದ ಕರಾವಳಿ ಇದೆ. ಸುಮಾರು 1300 ದ್ವೀಪಗಳಿವೆ. ಮುಗಿಲೆತ್ತರಕ್ಕೆ ನಿಂತ ಹಿಮಾಲಯ ಇದೆ. ಹಿಮಾಲಯ ಕರಗಿ ನೀರಾದರೆ ಒಳನಾಡಿನ ನದಿಗಳು ತುಂಬಿ ಹರಿದಾವು. ಈ ನದಿಗಳು ಸೇರಿ ಸಮುದ್ರ ಉಕ್ಕೇರಿದರೆ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಳ್ಳಿ-ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮುಳುಗಿ ಹೋದಾವು. ದ್ವೀಪಗಳು ಅತಂತ್ರಗೊಂಡಾವು. ಭಾರತದ ಈಗಿನ ಸ್ವರೂಪ ಹಾಳಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಓಟದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಸಿರಿವಂತರೆನಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೇನೂ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದಿಲ್ಲ. 2015 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಎದುರಿಸಿದ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಂಡಂಥದ್ದು. ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲ್ಪದರ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ದಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಹರಿಕೇನ್ಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರ ಹಿಂದೆಯೂ ವಾತಾವರಣದ ಬದಲಾವಣೆಯೇ ಕಾರಣ. 2005 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಎದುರಿಸಿದ ಕತ್ರೀನಾ, 2012 ರ ಸ್ಯಾಂಡಿ ಇವೆರಡೂ ಅಮೇರಿಕಾ ಕಂಡ ದುಬಾರಿ ಹರಿಕೇನ್ಗಳು. ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಇದೇ.

hurricane_wilma_ap_2

ಅಮೇರಿಕಾ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾದ್ದು ಸಹಜವೇ. ಜಗತ್ತಿನ ಒಟ್ಟೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 4 ರಷ್ಟು ಹೊಂದಿರುವ ಅಮೇರಿಕಾ ಜಗತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಶೇಕಡಾ 16 ರಷ್ಟು ಇಂಗಾಲವನ್ನು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರರ್ಥ, ಇರುವ ಕೈ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಜನರು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಭೋಗಿಸುವಲ್ಲಿ, ನಾಶಗೈಯ್ಯುವಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಮೀರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಅಂತ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಬೇಕಿದ್ದು ಅವರೇ. ಅಮೇರಿಕಾದ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಏಜೆನ್ಸಿ ಆಮ್ಲ ಮಳೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಸಲ್ಫರ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನೇ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿತು. 1990 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿಯ ಕುರಿತಂತೆ ಕಾನೂನನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ 1980 ರಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಲ್ಫರ್ನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅಮೇರಿಕಾ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಿ ನಾಟಕ ಮಾಡಿದ್ದಷ್ಟೇ. ಸಲ್ಫರ್ನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಕಡಿತವೇನೂ ಕಂಡು ಬರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಜರ್ಮನಿಯಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ತಂದು ಸಲ್ಫರ್ನ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡವು.

ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹಸಿರುಮನೆ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಅನಿಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು. ಜಗತ್ತಿನ ತಾಪಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲವೆಂದರೆ ಬದುಕು ದುಸ್ತರವೆಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಕುರಿತ ಶೃಂಗ ಸಭೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಆಗಲೇ ಇಂಗಾಲದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಮೇಲಿನ ಚಚರ್ೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡು ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದು.

ಒಂದಂತೂ ಸತ್ಯ. ಚಿಕಾಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರೋನಾಲ್ಡ್ ರೋಸ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ‘ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಯಾರಿಗೂ ಖುಷಿಯ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ; ವಸ್ತುವೊಂದರ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ ಅಷ್ಟೇ’ ಅಂತ. ಹೌದಲ್ಲವೇ? ಬೆಳವಣಿಗೆ ಯಾರಿಗೆ ಬೇಡ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಎಲ್ಲ ರಸ್ತೆಗಳು ಈಗಿರುವ ಎರಡರಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದರೆ ಖುಷಿಯೇ. ಮಡಿಕೇರಿಗೆ ರೈಲು ಬಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನವರಿಗೆ ಆನಂದವೇ. ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ತಾಸೂ ಕರೆಂಟು ಕೊಡಲು ಪವರ್ ಗ್ರಿಡ್ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಲೇಬೇಕು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಅದೆಷ್ಟು ಪರಿಸರದ ಶೋಷಣೆಯಾಗಬೇಕು ಆಲೋಚನೆ ಇದೆಯೇನು? ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ನಾವು ಸುಡುವ ಒಂದು ಲೀಟರ್ ಪೆಟ್ರೋಲು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ಇಂಗಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟೆಂದು ಅಂದಾಜಿದೆಯೇನು? ಹಾಗಂತ ಇದ್ಯಾವುದೂ ಆಗಲೇ ಬಾರದಾ? ಖಂಡಿತ ಆಗಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಪರ್ಯಾಯವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಾರ್ಬನ್ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್. ಇಂಗಾಲ ಮಾರಾಟ ಅಂತ ನೇರವಾಗಿ ಅನುವಾದ ಮಾಡಬಹುದು.

carbon trading

ಇದೊಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಪದ್ಧತಿ. ‘ಮಿತಿ ಹಾಕಿ, ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ’ ಅಂತ ಶುರುವಾದ ಈ ಯೋಜನೆ ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವಾದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿತು. ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೂ ಇಂತಿಷ್ಟು ಇಂಗಾಲವನ್ನು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬ ಮಿತಿ ವಿಧಿಸಿ ಪರ್ಮಿಟ್ಟು ಕೊಡೋದು, ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದರೆ ಯಾರು ಮಿತಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೋ ಅವರ ಬಳಿ ಇಂಗಾಲದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಪರ್ಮಿಟ್ಟು ಖರೀದಿಸೋದು. ಅರ್ಥ ಆಗಲಿಲ್ಲವೇ? ಅಮೇರಿಕಾದ ಕಂಪನಿಯೊಂದು ನಾಲ್ಕು ಯುನಿಟ್ಟಿನಷ್ಟು, ಭಾರತದ ಕಂಪನಿ ಎರಡು ಯುನಿಟ್ಟಿನಷ್ಟು ಇಂಗಾಲವನ್ನು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದೆಂದು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಈಗ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿತಿ ಕಂಪನಿಯೊಂದಕ್ಕೆ 3 ಯೂನಿಟ್ಟು ಇಂಗಾಲವೆಂದು ನಿಗದಿಯಾದರೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಕಂಪೆನಿ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಯ ಒಂದು ಯುನಿಟ್ಟು ಕೊರತೆಯನ್ನು ತಲಾ ಒಂದು ಯುನಿಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಿಂದ ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗೆ ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ಇಂಗಾಲದ ಪರ್ಮಿಟ್ಟು ಖರೀದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಈ ಯೋಜನೆ ಚಂದವೆನಿಸಿದರೂ ಇದು ಮತ್ತೆ ಪರ್ಮಿಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಧಂಧೆಯಾಯಿತೇ ಹೊರತು ಇಂಗಾಲದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸೋತು ಹೋಯಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಯಾರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಇಂಗಾಲವನ್ನು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವ ಯೋಗ್ಯತೆಯಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಯಾರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಸಿರಿವಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹೇಳಿದ್ದೇ ಅಂತಿಮವಾಯ್ತು. ಚೀನಾ ಈ ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ದನಿಯೆತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚು ಇಂಧನ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಬಸಿದದ್ದು ಎಷ್ಟು ತಪ್ಪೋ, ಆ ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ತಪ್ಪು ಎನ್ನುತ್ತಾ ಅಮೇರಿಕಾದತ್ತ ಬೆಟ್ಟು ಮಾಡು ತೋರಿಸಿತು. ಸಭೆಗಳೆಲ್ಲ ಪರಿಹಾರ ಕಾಣದೇ ಮುರಿದು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಮೇರಿಕಾ, ರಷ್ಯಾಗಳಿಗೆ ಇತರರಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಹೇಳುವ ಯಾವ ನೈತಿಕತೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅತ್ತ ಚೀನಾ ಕೂಡ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಏಣಿ ಏರುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ಕಾರ್ಬನ್ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಏರುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು. ಈಗ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಓಟದಲ್ಲಿದ್ದೂ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟ ಭಾರತವೇ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮೇಳನವಾದಾಗ ಮೋದಿಯವರ ಮಾತಿಗೆ ಆ ಪರಿಯ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು.
ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾರಾಟ ಕಳೆದೊಂದು ದಶಕದಿಂದ ಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪ ಪಡಕೊಂಡಿದೆ. ತಾವು ವಿಸರ್ಜಿಸುವ ಕಾರ್ಬನ್ನನ್ನು ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸಲು ಯಾವುದಾದರೂ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಡನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ, ವೃದ್ಧಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹಣ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಮತ್ತು ಬಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಗಾಳಿಯಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುವ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಬಳಸುವ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ಹೂಡುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿರಿವಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಬಿಲಿಯನ್ ಗಟ್ಟಲೆ ಹಣವನ್ನು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸುರಿಯುತ್ತಿವೆ. ಚೀನಾದ ನಂತರ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಬಲುದೊಡ್ಡ ಲಾಭ ಪಡೆದಿರುವುದು ಭಾರತವೇ.

2005 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಜಗತ್ತಿನ ಶೇಕಡಾ 30ರಷ್ಟು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಬಂತು. 2013ರಲ್ಲಿ 2800 ರಷ್ಟು ಯೋಜನೆಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಕರ್ನಾಟಕ 250 ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಇಂಧನವನ್ನು ಸುಡದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮಾದರಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಕಳೆದೊಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನೇಕ ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯಂತ್ರಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದುದರ ಹಿಂದೆ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಚಿಂತನೆಯಿದೆ.

western ghat

ಇವಿಷ್ಟನ್ನೂ ಈಗ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಿದೆ. ಭಾರತ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಣೆ ಹೊರಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಯಾವ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರಮುಖರೂ ಇದರ ಕುರಿತಂತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಅಪಾರವಾದ ಅರಣ್ಯ ಸಂಪತ್ತಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಂತೂ ಜಗತ್ತಿನ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳೆಂದೇ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಈಗಲೇ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಿಟ್ಟು ಈ ಘನವಾದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಇನ್ನೊಂದಷ್ಟು ಅರಣ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಯತ್ನ ಹಾಕಿದರೆ ಜಗತ್ತು ನಮ್ಮತ್ತ ತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನೀಲಿನಕ್ಷೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡು ಇಂಧನಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ, ಪೆಟ್ರೋಲು-ಡೀಸೆಲ್ಲು ಬಳಸಿ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವ ಸ್ಥಾಪಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿಬಿಡಬೇಕು. ಮರ ಕಡಿದರೆ ಹಣ ಎನ್ನುವ ಕಾಲ ಕಳೆದು ಹೋಗಿದೆ. ಈಗ ಮರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಪತ್ತು. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಾಸಕರೆಲ್ಲ ಯಾವಾಗಲೂ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಷ್ಟವೆಂದು ಕಣ್ಣೀರ್ಗರೆಯುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ, ಅರಣ್ಯವೇ ಸಂಪತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆತು! ಜಗತ್ತಿನ ಆಲೋಚನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬದಲಾಗಿದೆ. ನಾವು ಪೂರಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಿಸಿದರೂ ಸಾಕು.

ನಮ್ಮ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವೇ ನಮಗೆ ಶಕ್ತಿಯಾಗುವ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬಲುಬೇಗ ಗ್ರಹಿಸಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವ ಅಗತ್ಯ ಈಗ ಇದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೆಂದರೆ ಹಳೆಯದನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿ ಹೊಸ ಸೌಧ ಕಟ್ಟುವುದಲ್ಲ, ಹಳೆಯದನ್ನು ನಾಶವಾಗದಂತೆ ಕಾಪಿಡುವುದೂ ವಿಕಾಸದ ಮಂತ್ರವೇ. ಜಗತ್ತಿನ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ನಾವೀಗ ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಲೇಬೇಕಿದೆ.

ಕ್ಷಾಮಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿದೆ!

ಕ್ಷಾಮಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿದೆ!

ಅರಣ್ಯವನ್ನು ನಾಶಗೈದು ಕೃಷಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೊಕ್ಕಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಎಲೆಗಳಿಂದಾವೃತವಾದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಕೂಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಬೆಳೆಯುವ ಬೆಳೆಗಳ ಬೇರು ಆಳಕ್ಕಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಗಿಡಗಳು ವಾತಾವರಣದ ತಂಪಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾರವು. ಪರಿಣಾಮ ಮಳೆ ನೀರಿಗೆ ತತ್ವಾರ.

‘ಹುಲಿ ಉಳಿಸಿ’ ಯೋಜನೆ ಬಲು ಜೋರಾಗಿ ನಡೆಯೋದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ ಇದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಸಿನಿಮಾ ನಟ-ನಟಿಯರು ರಾಯಭಾರಿಗಳಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ಕಾರವೂ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಿದೆ. ಘನ ಕಾಡನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಅನುದಾನ ಕೇಳುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು ಕಾಡು ಉಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇನೆಂದು ಕೇಳಿ ನೋಡಿ. ಅವರು ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಿಟ್ಟಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿತಿಯಿಂದಾಗಿಯೇ ಹೊಸ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ, ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಮೈನಿಂಗ್ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಚೌಕಟ್ಟು ಹಾಕಿರೋದೇ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ತರ್ಕ ಬದ್ಧವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿ, ಕಾಡು ಉಳಿಯದೇ ಹುಲಿಯ ಸಂತಾನ ಉಳಿವುದೇನು? ಹಾಗಿಲ್ಲದೇ ಕೂಡಿ ಹಾಕಿ ಉಳಿಸಿದ ಹುಲಿಯನ್ನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಹುಲಿಯೆನ್ನಬಹುದೇನು?

ಕಾಗೋಡು ತಿಮ್ಮಪ್ಪನವರು ಪತ್ರಕರ್ತರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ‘ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೀರು ಇಲ್ಲವಾದರೇನಂತೆ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ತರ್ತೀವಿ’ ಎಂಬ ಉಡಾಫೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನೊಮ್ಮೆ ಆಡಿದ್ದರು. ‘ಮನುಷ್ಯನೇ ಇಲ್ಲವಾದ ಮೇಲೆ ಮರಗಳಿದ್ದೂ ಏನುಪಯೋಗ? ಜಗತ್ತು ಮರಗಳು-ಜಿಂಕೆಗಳಿಂದಲೇ ಆಳಲ್ಪಡಬೇಕೇನು? ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಲೇ ನಡೆದಿದೆ, ಇದಕ್ಕೂ ಅರಣ್ಯ ನಾಶಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವೇ ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ಅವರು ಬಲವಾದ ನುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕಳೆದ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ನ ‘ದಿ ನ್ಯೂಸ್ ಮಿನಿಟ್’ ಸಂಚಿಕೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಮಲೆನಾಡಿನ ಹೃದಯ ಭಾಗದಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರೆನಿಸಿಕೊಂಡವರೇ ಹೀಗೆಲ್ಲಾ ಮಾತನಾಡಬಹುದಾದರೆ ಇನ್ನು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಇತರೆ ದಿಗ್ಗಜರ ಕಥೇಯೇನು? ಯೋಚಿಸಿ. ನಾವು ಅದೆಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ ಅಂತ.

1.cycling-in-western-ghats-misty-roads

 

ಭಾರತದಲ್ಲಾಗುವ ಒಟ್ಟೂ ಮಳೆಯ ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜೂನ್ನಿಂದ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಡುವಿನ ಬೇಸಗೆಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ನಿಂದಲೇ ಆಗುವಂಥದ್ದು. ಆದರೆ ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಡಿತ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಐಐಟಿ ಮುಂಬೈನ ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದ ಆಧ್ಯಾಪಕರಿಬ್ಬರು ಈ ಕುರಿತಂತೆ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಅರಣ್ಯನಾಶವೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅರ್ಥವಾಗುವಂಥದ್ದು. ಮಳೆ ಸುರಿಸುವ ಮೋಡಗಳು ಹರಳುಗಟ್ಟಿ ನೀರಾಗಿ ಸುಮ್ಮ ಸುಮ್ಮನೆ ಸುರಿಯುವುದೇನು? ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಮೋಡಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಪರ್ವತಗಳಿರಬೇಕು. ಇಲ್ಲವೇ ಓಡುತ್ತಿರುವ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದೆಳೆದು ತರಬಲ್ಲ ತೇವಾಂಶವನ್ನಾದರೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು. ಈ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ‘ಇವಾಪೋಟ್ರಾನ್ಸ್ಪಿರೇಶನ್’ ಅಂತಾರೆ. ಪದ ದೊಡ್ಡದಿರಬಹುದು. ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳೋದು ಕಷ್ಟವೇನಲ್ಲ. ಇವ್ಯಾಪೊರೇಶನ್ ಅಂದರೆ ಆವಿಯಾಗೋದು ಅಂತ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮಣ್ಣಿನ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸ್ರೋತಗಳ ನೀರಿನಂಶ ಆವಿಯಾಗುತ್ತಲ್ಲ ಅದೇ ಇದು. ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪಿರೇಶನ್ ಅಂದರೆ ಭೂಮಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ನೀರನ್ನು ಬೇರುಗಳ ಮೂಲಕ ಹೀರಿ ತನ್ನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮರ ಎಲೆಗಳ ಸಂಕುಲದ ಮೂಲಕ ಒಂದಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಆವಿಯಾಗಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಲ್ಲ ಅದು. ಇವೆರಡೂ ಸೇರಿಕೊಂಡರೆ ಮೇಲ್ಪದರದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಗೊಂಡ ನೀರು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯೊಳಗಿನ ನೀರು ಎರಡೂ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಈ ತಂಪಿನ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಆಕಷರ್ಿತಗೊಂಡ ಮೋಡಗಳು ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ಮನಸಾಗದೇ ಮಳೆಗರೆದು ಇನ್ನಷ್ಟು ತಂಪುಗೈಯ್ಯುತ್ತವೆ.

ಅರಣ್ಯವನ್ನು ನಾಶಗೈದು ಕೃಷಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೊಕ್ಕಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಎಲೆಗಳಿಂದಾವೃತವಾದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಕೂಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಬೆಳೆಯುವ ಬೆಳೆಗಳ ಬೇರು ಆಳಕ್ಕಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಗಿಡಗಳು ವಾತಾವರಣದ ತಂಪಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾರವು. ಪರಿಣಾಮ ಮಳೆ ನೀರಿಗೆ ತತ್ವಾರ. ಉತ್ತರದವರಿಗೆ ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಹೊರಟ ಆವಿಯ ಮೋಡಗಳು ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದರೆ, ದಕ್ಷಿಣದವರಿಗೆ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಾಯುಭಾರ ಕುಸಿತದ ಮೋಡಗಳು ಮಳೆಗರೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಮೋಡಗಳನ್ನು ವಿಂಧ್ಯವೋ, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳೋ ತಡೆದು ಮಳೆ ಸುರಿಸಬೇಕು. ನಾವು ಕಾಡಿನ ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಸಾಗಿದರೆ ಈ ಮೋಡಗಳು ಮಳೆ ಸುರಿಸದೇ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕಗಳಿಂದ ಹೀಗೆ ಆಗಿಯೇ ವಿಕಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರೋದು ಭಾರತ. ಗಂಗಾ ತಟದ ಮಳೆ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ 1-2 ಮಿ.ಮೀ ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು ದಾಖಲಿಸಿವೆ.
ಒಂದು ಮೂಲದ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 15 ಬಿಲಿಯನ್ ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ಭೂ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಡಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಅದು 9 ಬಿಲಿಯನ್ ಎಕರೆಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಇಂಡಿಯಾ ಸೈಟ್ ಆಫ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ನ ಪ್ರಕಾರ 2009 ರಲ್ಲಿದ್ದುದಕ್ಕಿಂತ 2011 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅರಣ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ 367 ಚ.ಕಿಮೀ ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. 1980 ರ ನಂತರ ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹೇಳುತ್ತಾರಾದರೂ ಈ ಗತಿ ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ ನೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮಳೆ ಕಾಡುಗಳೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನ್ನೂ ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ತೂಗಿದರೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯುಳ್ಳ ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮಾಡಿ ನಾವು ಏಕ ಪ್ರಕಾರದ ನೀಲಗಿರಿಯನ್ನೋ ತೇಗದ ಮರಗಳನ್ನೋ ನೆಟ್ಟು ಅರಣ್ಯ ಅಂತ ಕರೆದು ತೃಪ್ತಿ ಪಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಅವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲವೇ ಹೊರತು ವಾತಾವರಣದ ತಂಪನ್ನಂತೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾರದು. 2012 ರಲ್ಲಿ ಎಕಾನಾಮಿಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿ ಕಳೆದ 13 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿದೆಯೆಂಬ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಕಿ ಅಂಶವೇ ದೋಷಪೂರಿತವೆಂದು ಆರೋಪ ಮಾಡಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಕಾರಣವೂ ಸಮರ್ಪಕ. ಸರ್ಕಾರ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುವುದು ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತೇ? ಉಪಗ್ರಹ ಕೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅದನ್ನು ಒಂದೊಂದು ಹೆಕ್ಟೇರುಗಳ ಒಂದೊಂದು ಚೌಕವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸೋದು. ಈ ಒಂದೊಂದು ಚೌಕದಲ್ಲೂ ಶೇಕಡಾ 10 ರಷ್ಟು ಹಸಿರಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ಅದನ್ನು ಅರಣ್ಯವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕೋದು. ಈ ಜಮೀನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿರಲೇಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಸ್ಸಾಂನ ಟೀ ತೋಟಗಳು, ಮಡಿಕೇರಿಯ ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು, ಪಾರ್ಕುಗಳು, ಬೆಳೆದು ನಿಂತ ಬತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳೂ ‘ಕಾಡು’ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬೌಂಡರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ರಿಕೇಟ್ ಮೈದಾನವೂ ಕಾಡೇ! ಹೀಗೆ ನಮಗೆ ನಾವೇ ಮೋಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಬದುಕು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

deforestation_in_the_amazon.jpg.662x0_q70_crop-scale

 

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಥೆಯೇನು ಭಿನ್ನವಲ್ಲ. ಜಾಗತಿಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ದಿನೇ ದಿನೇ ಹದಗೆಡುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ನಮಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿದ್ದಲ್ಲ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ತಪತಿ ನದಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯವರೆಗೆ ಹಬ್ಬಿದೆ ಇದು. ನಮ್ಮಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಗುಜರಾತ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ, ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡುಗಳಿಗೂ ಹಬ್ಬಿದೆ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟ. ಈ ಘನವಾದ ಕಾಡಿನ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ ಇರುವುದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೇ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಇದನ್ನುಳಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಮ್ಮದೇ.
ಕೊಡಗು ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ 4102 ಚ.ಕಿ.ಮೀಗಳಷ್ಟು ಹಬ್ಬಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆದರೆ ವಿಪುಲವಾದ ಅರಣ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಹೊಂದಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆ ಅದು. ಸರ್ಕಾರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೈಸೂರಿನ ಇಳವಾಲದಿಂದ ಕೇರಳದ ಕೋಜಿಕ್ಕೊಡ್ನವರೆಗೆ 400 ಕಿಲೋ ವ್ಯಾಟ್ನ ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿ ಎಳೆಯಲು ಸುಮಾರು 55 ಸಾವಿರ ಮರಗಳನ್ನು ಘನ ಕಾಡಿನಿಂದ ಕಡಿದು ಬಿಸಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆಯಂತೆ. ಹಾಗಂತ ಕೂರ್ಗ್ ನ್ಯೂಸ್ ನ ಬೋಪಣ್ಣ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವಾಗ ಒಂದೇ ಒಂದು ಮಾತನಾಡದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಕಾವೇರಿ ಗಲಾಟೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಮೈಲೇಜು ಗಿಟ್ಟಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅವ್ಯಾಹತವಾದ ಅರಣ್ಯನಾಶದಿಂದಾಗಿ ಕಳೆದೊಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 50ರಷ್ಟು ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. 10 ಟಿ.ಎಂ.ಸಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಪೈಪ್ಲೈನ್ಗಳ ಮೂಲಕ ತಲುಪಿಸುತ್ತಾರಲ್ಲ ಹೀಗೆ ತಲುಪುವಾಗಲೇ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ನೀರು ಪೋಲಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಸೋರುವ ಪೈಪು, ಆವಿಯಾಗುವ ನೀರು ಇವೆಲ್ಲದರ ಕುರಿತಂತೆ ನಾವೆಂದಿಗೂ ಗಮನ ಹರಿಸಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ನ ಟಿವಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ‘ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕಾಗಲಿ, ರೈತರಿಗಾಗಲಿ ನದಿಯ ಜಲ ವಿಜ್ಞಾನವೂ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನವೂ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನದಿಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಡು ನದಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನೇ ಬರುವ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡೀತು’ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇಳುವವರು ಯಾರು ಹೇಳಿ.
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಂತೂ ಮತ್ತೂ ವಿಭಿನ್ನ. ಮಹಾದಾಯಿಗಾಗಿ ಕಾಡನ್ನು ಕಡಿದರೂ ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲವೆಂದು ಜನರೇ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಗದಗ್ನಲ್ಲಿ ಎದೆಯುಬ್ಬಿಸಿ ನಿಂತ ಕಪ್ಪತಗುಡ್ಡವನ್ನೇ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆಂದು ಬಿಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟು ಲೂಟಿಗೈಯ್ಯುವ ನಿರ್ಧಾರ ಅಧಿಕಾರಿ-ರಾಜಕಾರಣಿಗಳದ್ದು! ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಮ್ಮ ಕಾಲ ನಡೆದರಾಯ್ತು ಅನ್ನೋ ಮನೋಭಾವ. ನೆನಪಿಡಿ. ನಾವು ಇಷ್ಟೇ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ವರ್ತಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ಜೀವನ ಕಾಲವಿರಲಿ, ಈ ಬೇಸಗೆ ಕಾಲವೂ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಕಳೆಯೋದು ಕಷ್ಟ.

 

 

ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಈಗ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬೇಕಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವರಕಾಡುಗಳು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಯಾರ ಗೊಡವೆಯೂ ಇಲ್ಲದೇ ಪೊಗದಸ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತ ಘನವಾದ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೇ ವೃದ್ಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ಲಾಂಟೆಡ್ ಅರಣ್ಯ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅನುದಾನ ನೀಡಿ ಅರಣ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆಯಲ್ಲ ಅವೆಲ್ಲ ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ. ಕೆರೆಯೊಂದರ ತುಂಬಾ ಅಕೇಶಿಯಾ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟರೆ ಅದು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಅಕೇಶಿಯಾಗಳು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಕೊಡುವ ಕೊಡುಗೆಗಿಂತಲೂ ನಾಶ ಮಾಡುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು. 1995 ರಿಂದ 2005ರ ನಡುವೆ ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ದ್ವಿಗುಣವಾದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅರಣ್ಯ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು. ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಜಯಂತಿ ನಟರಾಜನ್ ಪರಿಸರ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ 2012ರಲ್ಲಿ ಎಂಟೂವರೆ ಸಾವಿರ ಚ.ಕಿ.ಮೀನಷ್ಟು ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಇತರೆ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದವರ ಬಳಿ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾಡನ್ನು ಬೆಳೆಸಲೆಂದು ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದಿದ್ದರು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಈ ಹಣವನ್ನು ಪಡಕೊಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳು ನಿಯತ್ತಾಗಿ ಹೊಸ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದವೆಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೀರೇನು? ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರತೀ ರಾಜ್ಯವೂ ಈ ಹಣದಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ರಸ್ತೆಗೆ, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಖಾಲಿ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿತು.

tree-cutting-chainsaw-sl

ಹಾಗಂತ ಕಾಡಿನ ಮರಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಲೇ ಬಾರದಾ? ಹಾಗಂತ ನಾನೂ ಹೇಳೋಲ್ಲ. ದೇಶದ 25 ಪ್ರತಿಶತ ಭೂಭಾಗ ಅರಣ್ಯದಿಂದಲೇ ತುಂಬಿರುವಾಗ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಬೇಕು? ಆದರೆ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪತ್ತಾಗಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಬೇಕು. ಮರವೊಂದನ್ನು ಕಡಿದರೆ ದೊರೆಯುವ ಭೂಮಿ, ಟಿಂಬರ್ನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಅದು ಉಳಿದರೆ ಭೂಮಿಗಿಳಿಯುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ, ಅದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮನೆಗೆ ದೊರೆವ ಉರುವಲು, ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಅದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ತೇವಾಂಶ ಆ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ತುಲನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಆಗಲೂ ಕಡಿಯುವುದೇ ಲಾಭದಾಯಕವೆಂದಾದರೆ ಕಡಿಯಬೇಕು ಅಷ್ಟೇ.

ಜಗತ್ತಿನ ವಾತಾವರಣ ಬಲು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹದಗೆಡುತ್ತಿದೆ. ಭೂಮಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ. ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ತಾಪಮಾನ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಿಸಿಯುಸಿರಿಗೆ ಹಿಮಾಲಯ ಕರಗಿ ನೀರಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಪ್ರವಾಹ, ಒಂದೆಡೆ ಕ್ಷಾಮ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಬೆಟ್ಟದಷ್ಟಿದೆ. ಪರಿಹಾರ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿದೆ. ನಾವು ನೆಡುವ ಗಿಡದೊಳಗಿದೆ. ನಾವು ರಕ್ಷಿಸುವ ನಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿರುವ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ನಮ್ಮ ಕನಸಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕೆಂದರೆ ಇಷ್ಟಾದರೂ ಹೊಣೆ ನಾವು ಹೊರಬೇಕು.

ಶಾಶ್ವತ ಬರಪ್ರದೇಶದ ಘೋಷಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ!

ಶಾಶ್ವತ ಬರಪ್ರದೇಶದ ಘೋಷಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ!

ನಾವು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದೇವೆ. ಸಿಡಿಯುವ ದಿನ, ವಾರ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸದ್ಯಕ್ಕೇ ಸಿಡಿಯಲಿದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವಂತೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ನ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ 1997 ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಬಹುದಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇಕಡಾ 57ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ. ದುರ್ದೈವವೆಂದರೆ ಇವ್ಯಾವುವೂ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಆದದ್ದಲ್ಲ.

‘ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 25 ಪ್ರತಿಶತ ಜನ ಅಂದರೆ 33 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಜನ ಬರಗಾಲದ ಬೇಗೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದಾರೆ’ ಹಾಗಂತ ಡೆಕ್ಕನ್ ಕ್ರೋನಿಕಲ್ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪತ್ರಿಕೆ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ 36 ರಲ್ಲಿ 21 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಬರಗಾಲ ಪೀಡಿತವೆನಿಸಿದವು. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯಂತೂ 75 ರಲ್ಲಿ 50 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕ್ಷಾಮಪೀಡಿತ. ಛತ್ತೀಸ್ಗಢದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 93 ರಷ್ಟು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಬರಗಾಲ ಪೀಡಿತವೆಂದು ಘೋಷಿತವಾದವು. ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಸಂಗತಿ ಯಾವುದು ಗೊತ್ತಾ? ಯಾವ ಕ್ಷಾಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ಪ್ರಕೃತಿ ನಿರ್ಮಿತವಲ್ಲ, ಮಾನವನ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವೇ!

ಹೋದ ವರ್ಷವೇ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಜಲ ಬ್ರಹ್ಮ ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ರು ಕ್ಷಾಮದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದ್ದರು. ಬರಗಾಲಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ರೈತರು ಕಬ್ಬನ್ನೇ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಣೆ ಕೊಡುವ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ಆಕ್ರೋಶವಿತ್ತು. ಕೆಲವು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಕಾಲುವೆಯ ನೀರನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಬ್ಬಿನ ಗದ್ದೆಗೆ ಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಬ್ಬಿನ ಗದ್ದೆಗೆ ನೀರು ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸೆಲೆ ಖಾಲಿಯಾಗುವುದೆಂಬುದನ್ನು ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಲು ಅವರಿಗೆ ಪುರಸೊತ್ತಿಲ್ಲ, ದೂರದೃಷ್ಟಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅಂತರ್ಜಲ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾನೂನು ಬರಿಯ ಕಡತಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ. ನಾಲ್ಕೂವರೆ ಸಾವಿರ ಟ್ಯಾಂಕರುಗಳು ನೀರನ್ನು ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿವೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಥೆಯೇನೂ ಭಿನ್ನವಲ್ಲ. ಸತತ ನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಷ ನಾವು ಬರಗಾಲಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತಳಮುಟ್ಟಿದೆ. ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಿ ಹಾಳುಗೆಡವಿದ್ದೇವೆಂದರೆ ಕೋಲಾರದಲ್ಲಿ ಅದಾಗಲೇ ಸಾವಿರದೈನೂರು ಅಡಿಯ ಆಳದಲ್ಲೂ ನೀರಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ ಮುಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿಗೆ ಬಿಡಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೂ ಅನೇಕ ಕಡೆ ಅದಾಗಲೇ ತತ್ವಾರವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಇಡಿಯ ಭಾರತದ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಮೂಕ್ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಮುಗಿದೇ ಹೋಗಿದೆ. ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ನೋಡಿದರೆ ಇನ್ನು ಹತ್ತು-ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಅಂತರ್ಜಲವೂ ಚೊಕ್ಕವಾಗಲಿದೆ. ಮುಂದೇನು?

RTXFYGX

 

ಕಳೆದ ವರ್ಷದವರೆಗಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶ ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕುಳಿತಿದ್ದೇನೆ. ಟ್ಯಾಂಕರುಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರು ತಲುಪಿಸುವ ದೈನೇಸಿ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ 12 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ತಲುಪಿಯಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಇಡಿಯ ದಿನ ನಲ್ಲಿಯೆದುರು ಸಾಲು ನಿಲ್ಲುವುದರಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದು ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಸ್ನಾನ-ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆತ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ನಿರಂತರತೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದಲೂ, ಗಡಸು ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದಲೂ ಜನ ರೋಗಿಷ್ಟರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಚಾಮರಾಜನಗರದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಬಿಸಿಯೂಟಕ್ಕೆ ಧಾನ್ಯದ ಕೊರತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲು ನೀರೇ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ ಅಷ್ಟೇ. ಜಲಾಶಯಗಳು ಒಣಗಿ ಹೋಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ಮುಂದಿರುವ ದಾರಿ ಒಂದೇ. ಕುಡಿಯಲಿಕ್ಕೆಂದು ಆ ನೀರನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಖಾಲಿ ಮಾಡಿ ಬಿಡುವುದು. ಆಮೇಲೆ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಕಣ್ಣು-ಬಾಯಿ ನೆಟ್ಟು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಮಳೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವುದು ಅಷ್ಟೇ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಮುನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಕಾರಣವೇ ಅಲ್ಲ. ನಾವೇ ಇವೆಲ್ಲದರ ಸೂತ್ರಧಾರರು. ರಾಗಿ, ಜೋಳ, ನವಣೆಯಂತಹ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ಬೆಳೆ ತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷಿಕ ಈಗ ಲಾಭದಾಯಕ ಬೆಳೆಗೆ ಕೈ ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿನ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣು ಬಿದ್ದಿದೆ. ಕಬ್ಬಿನ ಬೆಳೆ ತೆಗೆಯುವ ಭೂ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಕಡಾ 100 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಸುಮಾರು 2 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರಿನಿಂದ 4 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ. ಬೆಳಗಾವಿ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ, ಕೊಪ್ಪಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನೂ ಬಸಿದು ಭೂಮಿಗೆ ಸುರಿದು ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಭಾವವಿರುವ ಬೀದರ್ನಲ್ಲೂ ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆದು ರಾಜ್ಯದ ಹುಬ್ಬೇರುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಯೋದು ಸುಲಭ, ಕೆಲಸ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಹಣ ಖಾತ್ರಿ ಎಂಬುದು ರೈತರ ಅಂಬೋಣ. ಹೀಗೆ ಬೆಳೆದ ಅಷ್ಟೂ ಕಬ್ಬನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಮಾಲೀಕರೇ ಖರೀದಿಸಬೇಕಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಬೇಡವೆಂದರೆ ಬೆಲೆ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ, ರೈತರು ಬೀದಿಗೆ. ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಬಿಡುಗಡೆ, ಮತ್ತದೇ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಜೇಬಿಗೆ. ಒಂದು ವರ್ಷವಾದರೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಳೆಯಾದರೆ ಸರಿ ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಮತ್ತೆ ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನು ಬಸಿಯುವ ಕೆಲಸ.

sugarcane

ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಭೂಮಿಯೊಳಗಿನ ನೀರಿನ ಸೆಲೆಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿಟ್ಟಿರುವ ಠೇವಣಿಯಂತೆ ಭಾವಿಸಿದ್ದೇವಾ? ಬಡ್ಡಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಬೇಕು, ಜೀವ ಹೋಗುತ್ತೆ ಎಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಠೇವಣಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು ಎನ್ನುವಂತೆ! ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಕಾಪಿಟ್ಟ ನೀರಿನ ಠೇವಣಿ ಖಾಲಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಆವರಿಸಲಿರುವ ಕ್ಷಾಮ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಶವಗಳ ಮೇಲೆ ರುದ್ರ ನರ್ತನ ನಡೆಸಿಯೇ ವಿಶ್ರಾಂತವಾಗೋದು! ನೀರುಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನೇ ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕಾದ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೊಸ ಹೊಸ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಪರವಾನಗಿ ಕೊಟ್ಟು ರೈತರನ್ನು ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಈಗ ಅರ್ಥವಾಗಿರಬೇಕು. ಕಳೆದ ವಾರ ಯಾವ ಬ್ರಿಟೀಷರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಕ್ಷಾಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದವರೆಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೋ ಅದೇ ಬ್ರಿಟೀಷರು ನಮ್ಮವರ ದೇಹ ಹೊಕ್ಕು ಇಂದೂ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ!

ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ರೀತಿಯೇ ಬೇರೆ. 2015 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಗೆ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿತ್ತು. 2016 ರ ಮಾರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಹೀಗಾಗಿ ಹೊಲ-ಗದ್ದೆಗಳಿಗೆ ನೀರಿ ಬಿಡಬಾರದು ಎಂದಿತ್ತು. ರೈತರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊಟ್ಟರಷ್ಟೇ ಹೊಲ-ಗದ್ದೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಹರಿಯುವುದೆಂದು ಅರಿವಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ನೀರು ಉಳಿಸಿತ್ತು!

ಕ್ಷಾಮದ ಸಮಸ್ಯೆ ಒಂದೆರಡಲ್ಲ. ಊಟವಿಲ್ಲದೇ ಉಪವಾಸವಿರಬಹುದು, ಕುಡಿಯಲು ನೀರೇ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡೋದು? ಅದಾಗಲೇ ಮಲೆಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರಾರು ಹಸುಗಳು ನೀರು-ಮೇವುಗಳಿಲ್ಲದೇ ನರಳುತ್ತಾ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುತ್ತಿವೆ. ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ 1906 ರಲ್ಲಿ ಹೇಗಾಗಿತ್ತೋ ಹಾಗೆಯೇ ರೈತ ತನ್ನ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಕಸಾಯಿ ಖಾನೆಗೆ ಕವಡೆ ಕಿಮ್ಮತ್ತಿಗೆ ಮಾರಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಮೇವು ಒದಗಿಸುವ ಕುರಿತಂತೆ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಬೇಕಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರ ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಕೊಟ್ಟು ರೈತನ ಹೆಗಲ ಮೇಲಿನ ಭಾರವನ್ನು ಇಳಿಸಿರುವ ಸಂತಸದಿಂದ ಬೀಗುತ್ತಿದೆ. ಬರಪೀಡಿತ ಕಲಬುರ್ಗಿ, ಬೀದರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆ ಅನುಮತಿ ಕೊಡುವುದು ಎಷ್ಟು ತಪ್ಪೋ, ಕೃಷಿಕರೇ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗೆ ಅನುಮತಿ ಕೊಡುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ತಪ್ಪು. ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಈ ಜನಕ್ಕೆ!

drought (1)

ನೀರು ಜೀವಜಲ ಅನ್ನೋದು ಸುಮ್ಸುಮ್ನೆ ಅಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಕುಡಿದರೆ ಜೀವವುಳಿಯುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದು ಒಂದಾದರೆ, ಭೂಮಿಗೂ ಜೀವಂತಿಕೆಯ ಕಳೆ ಇರುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದು ಮತ್ತೊಂದು. ಭಾರತದ ಮೂಲ ಉದ್ಯೋಗ ಕೃಷಿ ನಂಬಿರೋದೇ ನೀರನ್ನು. ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಇರೋದೂ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿಯೇ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನ ಗುಳೆ ಎದ್ದು ದಕ್ಷಿಣದತ್ತ ಬರುತ್ತಿರುವುದು ಏಕೆ ಗೊತ್ತೇನು? ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯ ನಿಂತಿರುವುದರಿಂದ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದು ಸಾಲಗಾರನಾದ ರೈತ ಸಿರಿವಂತರ ಮರ್ಜಿಗೆ ಬಿದ್ದ. ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಲೆದಾಡುತ್ತ ಉಳಿದ. ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ರೈತ ಹೋರಾಟಗಾರರೆಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅನೇಕರು ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇಲ್ಲ. ರೈತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಣವಿದ್ದವರು ಹಳ್ಳಿ ಬಿಟ್ಟು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಬಂದು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ ಸರಿ, ಇಲ್ಲವಾದವರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಸಾಲ ತೀರಿಸಲಾಗದೇ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. 2015 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ನಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ವರೆಗಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ 915 ಜನ ರೈತರು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅತ್ಯಾಶ್ಚರ್ಯವೇನು ಗೊತ್ತೇ? ಮಂಡ್ಯ, ಮೈಸೂರು, ಹಾಸನ, ಬೆಳಗಾವಿಯಂತಹ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು. ಅತ್ತ ಬದುಕಲೂ ಆಗದೇ ಇತ್ತ ಸಾಯಲೂ ಆಗದೆ ರೈತರೊಂದಷ್ಟು ಜನ ತಮ್ಮ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಸಿ ದೂರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿದ್ದು ಯಾದಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ!

 

ನೀರಿನ ನಿಭಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಇಡಿಯ ಭಾರತ ಸೋತಿದೆ. ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಿಟ್ಟು ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿಯೇ ನೀರ ಕುರಿತಂತೆ ಆತಂಕವಿದೆ. ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದ ದೇಶವೇ ಬಳಲುವಾಗ ಐಪಿಎಲ್ ಮ್ಯಾಚುಗಳನ್ನು ಆಡಿಸಲೆಂದು ಮೈದಾನಗಳಿಗೆ ಹರಿಸುವ ನೀರು ಕಂಡಾಗ ಹೊಟ್ಟೆ ಉರಿಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮ್ಯಾಚಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 3 ಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ನೀರನ್ನು ಮೈದಾನಕ್ಕೆರಚಬೇಕು. ಕನರ್ಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಮ್ಯಾಚುಗಳನ್ನಾಡಿದರೂ 30 ಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ನೀರು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹೋಯ್ತು. ಒಂದಿಡೀ ದಿನಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಣವೊಂದಕ್ಕೆ ಕುಡಿಯಲು ಸಾಕಾಗುಷ್ಟು ನೀರು ಅದು. ಐಪಿಎಲ್ ಅನ್ನು ಮಳೆಗಾಲದ ನಂತರಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಿದರೆ ಗಂಟು ಹೋಗುತ್ತಾ?

741

ನೆನಪಿಡಿ. ನಾವು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದೇವೆ. ಸಿಡಿಯುವ ದಿನ, ವಾರ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸದ್ಯಕ್ಕೇ ಸಿಡಿಯಲಿದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವಂತೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ನ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ 1997 ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಬಹುದಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇಕಡಾ 57ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ. ದುರ್ದೈವವೆಂದರೆ ಇವ್ಯಾವುವೂ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಆದದ್ದಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸರಾಸರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇಕಡಾ 12 ರಿಂದ 25 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಬರಗಾಲವೆಂದಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುವಷ್ಟು ಕೊರತೆಯಲ್ಲ. ನೀರನ್ನೂ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸದೇ ಇದ್ದುದರಿಂದ; ಸೂಕ್ತ ಬಳಕೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ಕೊಡದೇ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಆದ ಅನಾಹುತ. ನೆನಪಿಡಿ. ಬರಗಾಲಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದ ಭಾರತದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕೃಷಿ ಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿ ಉಳ್ಳಂಥವೇ. ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕುರಿತಂತೆ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ಶುರು ಮಾಡಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರಲ್ಲ 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರದ ದಾಸ್ತಾನು ಇರಬೇಕೆಂದರೆ ಸುಮಾರು ನೂರು ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ಗಳಷ್ಟು ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿರಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಲ್ಲ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಭೂಮಿ ಅದಾಗಲೇ ಬರಗಾಲಪೀಡಿತವಾಗಿ ತತ್ತರಿಸಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಗುರಿ ಮುಟ್ಟೋದು ಹೇಗೆ?

ನಮ್ಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನೇಕರಿಗೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಆಳ-ವಿಸ್ತಾರಗಳು ಅರ್ಥವೇ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತವನ್ನು ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಕ್ಷಾಮ ಮುಕ್ತವಾಗಿಸಲು ನಮ್ಮದೇ ಬಲವಾದ ಪ್ರಯತ್ನ ಬೇಡವೇ? ಅದಕ್ಕೊಂದು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿದ ಯೋಜನೆ ಬೇಡವೇ? ಶಾಶ್ವತ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ ಎಂದರೆ ನೇತ್ರಾವತಿ ನೀರನ್ನೊಯ್ದು ಕೋಲಾರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತೇವೆನ್ನೋದು; ಮಹಾದಾಯಿಯನ್ನು ಎಳೆದು ತರುತ್ತೇವೆನ್ನೋದು. ಇವೆಲ್ಲ ಆಯಾ ಭಾಗಗಳ ಜನರ ಮೂಗಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಸವರಿ ಓಟು ಗಳಿಸುವ ಚಿನ್ನದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಷ್ಟೇ. ಹೀಗೆ ನೀರು ಹರಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕೊಳವೆ ಪೈಪುಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯೊಳಕ್ಕೆ ಹುದುಗಿಸಲು ಮಾಡುವ ವೆಚ್ಚ, ಕಡಿಯುವ ಕಾಡು ಶಾಶ್ವತ ಬರಗಾಲಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನ ಕೊಟ್ಟಂತೆ. ಗಂಗಾ-ಕಾವೇರಿ ಬೆಸೆಯುವ ಕನಸು ಅನೇಕರು ಕಾಣುತ್ತಾರಲ್ಲ ಇದೂ ಕೂಡ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಾಕ್ಷಣ ಪರಿಸರದ ಕಾಳಜಿ ಇರುವವರು ಉರಿದು ಬೀಳೋದು ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ.

ಬೀಳುವ ಮಳೆ ಹರಿವನ್ನು ಉಳಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಪಣ ತೊಟ್ಟರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಷಾಮ ನಿವಾರಣೆಯ ಯೋಜನೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಕಲ್ಯಾಣಿಗಳು ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಹೂಳೆತ್ತಿದರೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ನೀರು ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ ಜಾಗವನ್ನು ತೆರೆದುಕೊಟ್ಟರೆ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ನೀರುಗಳಿಸಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಏರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾದೀತು. ಆದರೆ ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮುಂದೆ ಬರುವವರು ಯಾರು ಹೇಳಿ. ಸರ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೆಲವು ಸ್ವಯಂ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಗತಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ಈಗ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಬೇಕಾದ ಹೊತ್ತು ಬಂದಿದೆ. ಶಾಶ್ವತ ನೀರಾವರಿಯ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ತಾಳಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕುಣಿದಿದ್ದು ಸಾಕು. ಇನ್ನೇನಿದ್ದರೂ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ನಡೆಯಬೇಕು. ನೀರಿನ ಕುರಿತಂತೆ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಭೂಮಟ್ಟದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಬುದ್ಧಿವಂತರೆಲ್ಲ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಬರಗಾಲ ಮುಕ್ತ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ತಂತಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಧಾರೆಯೆರಯಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರವು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲು ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಓಹ್! ಕೆಲಸ ಬಹಳಷ್ಟಿವೆ. ಅದಾಗಲೇ 160 ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಬರಗಾಲ ಪೀಡಿತವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಯಾಗಿದೆ. ನಷ್ಟವನ್ನು ಸರಿತೂಗಿಸಲು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ಬೇಡಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಹಾರ ನೆಪವಷ್ಟೇ. ಅದು ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ವೇಳೆಗೆ ಆತ ಮುಂದಿನ ಬೆಳೆಗೆ ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಮ್ಮ ತೆರಿಗೆ ಹಣವೂ ವ್ಯರ್ಥ, ನೀರಿಗೂ ಹಾಹಾಕಾರ. ಕಳೆದೊಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವ್ಯಯಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಪರಿಹಾರ ಮಾತ್ರ ಶೂನ್ಯ. ಕಳೆದೊಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಶೇಕಡಾ ಒಂದರಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ನಮಗೆ! ಮತ್ತೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಆವಿಷ್ಕಾರ, ಸಂಶೋಧನೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪದಗಳಿಗೂ ಬೆಲೆ ಎಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು?

ನೀರಿನ ಕೊರತೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. ಜಾಗೃತರಾಗೋಣ ಅಷ್ಟೇ.

ಸಾವಿನ ಮೇಲೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕಟ್ಟುವುದು ಹೊಸತಲ್ಲ!

ಸಾವಿನ ಮೇಲೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕಟ್ಟುವುದು ಹೊಸತಲ್ಲ!

ಬ್ರಿಟೀಷರಿಗೆ ಭಾರತೀಯರ ಸಾವು ಬೇಕಿತ್ತು. 30 ಕೋಟಿ ಜನರನ್ನು ಹಿಡಿ ಹಿಡಿದು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅವರ ಸೈನಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯೇ. ಉಳಿದ ಮಾರ್ಗ ಕೃತಕ ಕ್ಷಾಮಗಳು, ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ಮಾತ್ರ. ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕೊಲೆಗೆ ಬಿಳಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟೇ ಇದ್ದರು. ಅದನ್ನು ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಲೆಂದೇ ಭಗವಂತ ನಿವೇದಿತೆಯನ್ನು ಕಳಿಸಿದ್ದನೇನೋ?

ಮತ್ತೊಂದು ಬಿರು ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಬಾರಿಯಂತೂ ನೀರಿಗೂ ಕುಡಿಯುವ ಹಾಹಾಕಾರವಾಗಲಿರುವುದು ಸತ್ಯ. ಬರಗಾಲದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನೇಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ತಾಲೂಕುಗಳು ಅನುಭವಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅವಲೋಕಿಸಬೇಕಾದ ಒಂದೇ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಬರಗಾಲದ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರೋದು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಕಾರಣದಿಂದಲ್ಲ; ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ! ಅಲ್ಲದೇ ಮತ್ತೇನು? ಟಿಂಬರ್ ಲಾಬಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಹೆಕ್ಟೇರುಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಡು ಕಡಿಯುವ ಅನುಮತಿ ಕೊಟ್ಟವರು ನಾವೇ. ಗುಡ್ಡ-ಗುಡ್ಡಗಳನ್ನೇ ಮೈನಿಂಗ್ ಮಾಫಿಯಾಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟವರು ನಾವೇ. ಪುಣ್ಯಾತ್ಮರು ಕಷ್ಟ ಪಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿದ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿ ಹೂಳು ತುಂಬಿದ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿದವರೂ ನಾವೇ. ಕೊಡಲಿ ಪೆಟ್ಟನ್ನು ನಮ್ಮ ಕಾಲ ಮೇಲೆ ನಾವೇ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಭಗವಂತನನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತಾ ಕೂರುವ ಜಾಯಮಾನದವರಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಭಾರತ ಸಹಜ ಕ್ಷಾಮವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದು ಕಡಿಮೆಯೇ. ಬ್ರಿಟೀಷರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಂಗಾಳಕ್ಕೆ ವಕ್ಕರಿಸಿಕೊಂಡ ಆರೇಳು ಭೀಕರ ಕ್ಷಾಮಗಳೇ ಬಲುವಾಗಿ ದಾಖಲಾದವು. ಹಾಗಂತ ಇವ್ಯಾವುವೂ ಸಹಜ ಕ್ಷಾಮಗಳಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉಧ್ವಸ್ತಗೊಳಿಸಿದುದರ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಅದು. ದೂರದ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಿಂದ ಬಂದ ನಿವೇದಿತಾ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮಾವೃತ ಜನರ ಸೇವೆಗೆಂದು ಹೋದ ಆಕೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಿ ಸರಣಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನೇ ಬರೆದಿದ್ದಾಳೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಬಲು ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ‘ದಿ ಟ್ರ್ಯಾಜಿಡಿ ಆಫ್ ಜೂಟ್’.

jute-spinners

ಸೆಣಬು ಬಂಗಾಳದ ಜನರ ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಉದ್ದನೆಯ ಕಪ್ಪುಗಂದು ಬಣ್ಣದ ಬಳ್ಳಿ. ಅದರ ನಾರಿನ ಗುಣದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ರೈತರು ಅದನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಿದಿರಿನಿಂದಲೇ ಮನೆ ಕಟ್ಟುವ ಪ್ರತೀತಿ ಇರುವ ಈ ಜನರಿಗೆ ಬಿಗಿದು ಕಟ್ಟುವ ಹಗ್ಗ ಸೆಣಬಿನ ನಾರೇ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಒಣಗಿದರೆ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಇಲ್ಲವಾದರೆ ದೀಪಕ್ಕೆ ಬತ್ತಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರೈತರು ದುರದೃಷ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಶಕ್ತಿಯ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಈ ಸೆಣಬಿನ ನಾರಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ದುರದೃಷ್ಟವೇಕೆ ಗೊತ್ತೇ? ಎಲ್ಲಿ ಸೆಣಬು ಬೆಳೆಯುವುದೋ ಅಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಸೆಣಬಿನ ಇಳುವರಿಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸೆಣಬು ಬೆಳೆಯಲು ಭತ್ತ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಫಲವತ್ತು ಭೂಮಿಯೇ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಇಳುವರಿಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿತಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ರೈತ ಸೆಣಬು ದುರದೃಷ್ಟಕರವಾದರೂ ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ನಾರಿನ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದರ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ತನ್ನ ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ್ದಷ್ಟನ್ನೇ ಬೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ.
ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಸೆಣಬಿನಲ್ಲಿರುವ ನಾರಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ಅದನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಪ್ರೇರಣೆ ಕೊಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಬೆಳೆಯನ್ನು ದುರದೃಷ್ಟಕರವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ರೈತ ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆಮಿಷ ಒಡ್ಡಿದರು, ಸೆಣಬು ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಅನುದಾನ ನೀಡಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ಬೆದರಿಸಿ ಸೆಣಬಿನ ಕೃಷಿಗೆೆ ಒತ್ತಾಯ ಹೇರಿದರು. ಬಂಗಾಳದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ ಸರ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಫ್ರೇಸರ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಯೂರೋಪಿನ ಉತ್ಪಾದಕರು, ಮಾರಾಟಗಾರರನ್ನು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿಸುತ್ತೇನೆ, ಖರೀದಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದೆಲ್ಲ ಹುಚ್ಚು ಹತ್ತಿಸಿದ. ಈ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ರೈತರನ್ನು ಒಲಿಸಿದರು. ಕ್ರಮೇಣ ಏಳೆಂಟು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಣಬಿನ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.
ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ರೈತನ ಸಂಪತ್ತು ಧಾನ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆತ ತನ್ನ ಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟು ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದ. ಈಗ ಬ್ರಿಟೀಷರು ಈ ಧಾನ್ಯ ರೂಪದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹಣದಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ರೈತನೀಗ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟು ಧಾನ್ಯದ ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದ. ರೈತ ಸಂಕುಲದ ಪತನದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇದು.

ಧಾನ್ಯ ಸುಲಭಕ್ಕೆ ಖಾಲಿಯಾಗದು. ಹಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಏರುಪೇರಿಗೂ ಖರ್ಚಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ರೈತನ ಬಳಿ ಧಾನ್ಯದ ದಾಸ್ತಾನಿದ್ದಾಗ ಸಿರಿವಂತನೂ ಅವನ ಬಳಿ ಬಂದು ನಿಂತಿರುತ್ತಿದ್ದ. ಆಗೆಲ್ಲ ರೈತನೇ ಶ್ರೀಮಂತ! ಈಗ ಹಣ ಕೂಡಿಡುವ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದು ರೈತ ಸಿರಿವಂತನಿಗಿಂತಲೂ ಬಡವನಾದ! ಒಂದು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗದೇ ನೀರಿಗೆ ತತ್ವ್ಸಾರವಾದೊಡನೆ ಭೂಮಿಯಂತೂ ಪಾಳು ಬಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಇದ್ದ ಹಣ ನೀರಾಗಿ ಹೋಯ್ತು. ಧಾನ್ಯದ ದಾಸ್ತಾನು ಇಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ ರೈತ ಕಂಗಾಲಾದ. ಭೀಕರ ಬರಗಾಲ ಇಣುಕಿತು. ಮನುಷ್ಯ ನಿರ್ಮಿತ ಬರಗಾಲವೆಂದರೆ ಇದೇ.

ನಿವೇದಿತಾ ಈ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಬರಗಾಲಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದ ಹಳ್ಳಿ-ಹಳ್ಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟು ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನಳಾದಳು. ಅವಳ ಈ ಹೊತ್ತಿನ ಬರವಣಿಗೆಗಳು ಕಲ್ಲನ್ನೂ ಕರಗಿಸುವಂಥವು. ಯಾವುದಾದರೂ ಹಳ್ಳಿಯ ಪೀಡಿತ ಜನರಿಗಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆ ಗುಂಪುಗೂಡಿದ ಜನ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿ ಸಂತೋಷ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಪರಿಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿ ತಮ್ಮೂರಿಗೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರಿವಿದ್ದರೂ ಅವರು ಸುಳ್ಳು ನಗುವನ್ನು ಮುಖಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಂಡು ಬಂದವರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ವೃದ್ಧಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ನಿವೇದಿತಾ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ, ‘ಜೋರಾಗಿ, ಕಿವಿಗಡಚಿಕ್ಕುವಂತೆ ಇರಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಅವರ ಆನಂದದ ಬುಗ್ಗೆ ಅಷ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮೆಲುವಾಗಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಹೃದಯ ಹಿಂಡಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು’. ಅವರು ಭಗವಂತನನ್ನು ‘ಬೇಗ ಬೆಳಕು ತಾ’ ಎಂದು ಏಕಕಂಠದಿಂದ ಪ್ರಾಥರ್ಿಸುವಾಗ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆಂದೇ ಬಂದ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ ನೀರಹನಿ ಜಿನುಗುತ್ತಿತ್ತು ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ.

graphic1877b

ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಮನೆಯವರೆಲ್ಲ ಹಸಿದು, ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಸೊಪ್ಪು-ಸದೆ ತಿಂದು ಅದೂ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಕೈಚೆಲ್ಲಿದ ಮನೆಯೊಡೆಯ ಕೆಲಸ ಅರಸಿ ಪಕ್ಕದೂರಿಗೆ ಹೊರಟನಂತೆ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಏನೂ ದಕ್ಕದೇ ಸೋತು ಸುಣ್ಣವಾಗಿ ಮರಳಿ ಬರುವಾಗ ದಾರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ತೀರಿಕೊಂಡ. ಆತನ ಶವದ ಮೇಲೆ ರೋದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಪತ್ನಿ-ಮಕ್ಕಳ ದುಃಖ ಹೇಳತೀರದಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ತಂದೆಯೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಒಂದು ಮಗುವನ್ನು ಕ್ಷಾಮದ ಕಿರಿಕಿರಿ ತಾಳಲಾಗದೇ ಮಾರಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದನಂತೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ನಿವೇದಿತಾ ಭಾರತವೂ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಳಿಯಿತೇ? ಎಂದು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಗಾಬರಿಯಾದಳು ಮರುಕ್ಷಣವೇ ಅರಿವಾಯಿತು ಅವಳಿಗೆ. ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಸಿರಿವಂತರೊಬ್ಬರಿಗೆ ತನ್ನ ಒಂದು ಮಗುವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಅದಾದರೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬದುಕಲಿ ಎಂಬ ಸಹಜ ಮಾತೃಭಾವ ಅದು. ಮುಸಲ್ಮಾನ ರೈತನೊಬ್ಬ ಬಾರಿಸಾಲ್ನ ಪೊಲೀಸ್ಠಾಣೆಗೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕೊಂದು ಬಿಡಿ ಎಂದು ಕೋರಿದನಂತೆ. ‘ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಊಟ ಕೊಡಲಾಗದಿದ್ದರೆ ಬದುಕಿರುವುದಾದರೂ ಏಕೆ? ನೇಣಿಗೇರಿಸಿ’ ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ.

 

ಇಷ್ಟಾದರೂ ಭಾರತೀಯ ಧೃತಿಗೆಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ದೂರದಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ತನ್ನ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಾಣುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಭಗವಂತನ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸ ಅವನಿಗೆ ಇನಿತೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧನೊಬ್ಬ ನಿವೇದಿತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ಷಾಮಪೀಡಿತ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ. ಒಂದೆಡೆಯಂತೂ ಊಟವಿಲ್ಲದೇ ಹೈರಾಣಾಗಿದ್ದ ವೃದ್ಧೆಯೊಬ್ಬಳಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿ ‘ಅದೃಷ್ಟ ದೇವತೆ! ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೇ! ಹೆದರಬೇಡ. ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ತಲುಪಿಸುತ್ತೇವೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾಲ ಬಲು ಬೇಗ ಬರುವುದು’ ಎಂದು ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದ, ಸ್ವತಃ ತಾನೂ ಕ್ಷಾಮದಿಂದ ಸಂತ್ರಸ್ತನೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆತು.
ಆಹ್! ಕ್ಷಾಮದ ಭೀಭತ್ಸ ರೂಪ ಕಲ್ಪನೆಗೂ ನಿಲುಕದ್ದು. ಬಡತನ ಬಡತನವನ್ನೇ ಉಗುಳುವ ವಿಷಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅದು. ಅದು ಬದುಕನ್ನೇ ಅಂಧಕಾರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಜ್ಞಾನ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ರೈತನೊಬ್ಬ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸುವನ್ನು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಕಟುಕನಿಗೆ ಮಾರಿಬಿಡೋದು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಬಿತ್ತನೆಗಾಗಿ ಕೂಡಿಟ್ಟ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ತಿಂದುಬಿಡೋದು. ಪರಿಣಾಮ ರೈತನ ಆಥರ್ಿಕ ಹಂದರದ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದ್ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೆಲ್ಲ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದು ಆತ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಬಡತನ ಕೂಪಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಬೀಕ್ಷಾಟನೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಕ್ಷಾಮವನ್ನು ಭಾರತೀಯರು ‘ದುರ್ಭಿಕ್ಷಾ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾಳೆ ನಿವೇದಿತಾ.

ಒಂದೆಡೆ ಭಾರತೀಯರು ಹೀಗೆ ಕಠಿಣ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಪೂರಕವಾಗಿ ಬದುಕಿನ ಮಹೋನ್ನತ ಆದರ್ಶ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅತ್ತ ಇಂಗ್ಲೀಷರು ತಮ್ಮ ಸಹಜ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ‘ಜನ ಅದಾಗಲೇ ಪರಿಹಾರದ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಜೀವನ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ರೂಢಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬದುಕುವ ಆಲೋಚನೆಯೂ ಅವರಿಗಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಬರೆದುಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ದೂರದೂರುಗಳಿಂದ ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗೆ ಹಣ ಕಳಿಸುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ತಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶ ಆ ಪತ್ರಿಕೆಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಮದ್ರಾಸಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಂತೂ ‘ಕ್ಷಾಮವೆಂದು ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಣೆಯಾಗದಿರುವುದರಿಂದ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ರಾಜದ್ರೋಹವಾಗುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಹೊರಡಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು.

the-forgotten-famine-how-capitalist-british-killed-10-million-people-in-bengal-for-profits-800x420-1444654321

ಒಟ್ಟಾರೆ ಬ್ರಿಟೀಷರಿಗೆ ಭಾರತೀಯರ ಸಾವು ಬೇಕಿತ್ತು. 30 ಕೋಟಿ ಜನರನ್ನು ಹಿಡಿ ಹಿಡಿದು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅವರ ಸೈನಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯೇ. ಉಳಿದ ಮಾರ್ಗ ಕೃತಕ ಕ್ಷಾಮಗಳು, ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ಮಾತ್ರ. ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕೊಲೆಗೆ ಬಿಳಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟೇ ಇದ್ದರು. ಅದನ್ನು ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಲೆಂದೇ ಭಗವಂತ ನಿವೇದಿತೆಯನ್ನು ಕಳಿಸಿದ್ದನೇನೋ? ಭಾರತೀಯರ ಸೇವೆಗೆಂದೇ ಬಂದ ಆಕೆಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿದ್ದ ಬಿಳಿಯರ ಮೇಲಿನ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಪ್ರೇಮ ಈಗ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಹೃದಯ ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು. ‘ಬಡವರಿಗಾಗಿ, ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗಾಗಿ, ದಲಿತರಿಗಾಗಿ, ತುಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾದವರಿಗಾಗಿ ಮರುಗು. ತಲೆ ಗಿರ್ರನೆ ಸುತ್ತುವವರೆಗೆ, ಹೃದಯ ನಿಂತೇ ಹೋಗುವವರೆಗೆ ಮರುಗು. ಇನ್ನೇನೂ ಮಾಡಲಾಗದೆಂದೆನಿಸಿದಾಗ ಹೃದಯವನ್ನು ಭಗವಂತನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿಬಿಡು. ಆಗ ಅಜೇಯವಾದ ಶಕ್ತಿ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಹರಿಯುವುದು’ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು. ನಿವೇದಿತಾ ಈಗ ಅಂತಹ ಪ್ರಚಂಡ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳೀಗ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದಳು. ರಾಮಕೃಷ್ಣಾಶ್ರಮದ ಸ್ವಾಮಿ ಸದಾನಂದರು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಗಲ್ಲಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ ಒಂದು ಕೊಳಕಾದ ಗಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ ಯಾರೂ ಮುಂದೆ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಸ್ವತಃ ನಿವೇದಿತಾ ತಾನೇ ಪೊರಕೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಗುಡಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದಳು. ನಾಚಿದ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಗಲ್ಲಿಯ ತರುಣರು ತಾವೂ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ ನಿಂತರು. ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷಾಮದ ಹೊತ್ತಲ್ಲೂ ಆಯಿತು. ಅಶ್ವಿನಿ ಕುಮಾರ್ ದತ್ತ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಟೊಂಕಕಟ್ಟಿದರು. ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ 5 ಲಕ್ಷ ಜನಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಸ್ವತಃ ನಿವೇದಿತಾ ಮನೆಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಅಲೆಯುವುದು ಭಾರತೀಯ ತರುಣರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ತುಂಬುತ್ತಿತ್ತು. ತಮಗಾಗಿ ಬಂದ ಈ ವಿದೇಶಿ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಸ್ವಂತದವರಂತೆ ಭಾರತೀಯರೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರು.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುದೀರ್ಘ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ನಿವೇದಿತಾ ಬರಿ ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿ ಮರುಳುವಾಗ ತಾನು ಉಳಕೊಂಡಿದ್ದ ಮನೆಯ ಹೊರಗೆ ನೂರಾರು ಜನ ಕಾಯುತ್ತ ನಿಂತಿರುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡು ದುಃಖಿತಳಾಗುತ್ತಿದ್ದಳು. ತನಗೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಊಟಕ್ಕೆಂದು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಒಂದಷ್ಟು ಬಿಸ್ಕತ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಒಂದೊಂದು ಸಿಗುವಂತೆ ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದಳು. ಹೌದು. ಒಂದೊಂದು ಬಿಸ್ಕತ್ತು. ಬರದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದವರಿಗಾಗಿ ಒಂದೊಂದು ಕೈಲಿಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಇಷ್ಟು ಜನ ಅವಳ ವಿರುದ್ಧ ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ಕೂಗಿ, ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಾ ಕೊಡಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಬೊಬ್ಬೆಯೆಬ್ಬಿಸುತ್ತಾರೆಂದುಕೊಂಡು ಅಳುಕಿನಿಂದಲೇ ನಿಂತಿರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಜನರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬೇರೆಯೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಆಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹರಸಿ ಕೆನ್ನೆ ಮುಟ್ಟಿ ನೆಟ್ಟಿಗೆ ತೆಗೆದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.

sisternivedita-650_102814035616

ಅವಳ ಹೃದಯ ಬೇಯುತ್ತಿತ್ತು. ಮಾನವನ ದುಃಖ, ನೋವು ಅವಳಿಂದ ಸಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗದೆಂದು ಕೈಚೆಲ್ಲುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಾಗ ಆಕೆಯ ಹೃದಯ ಸಿಡಿದು ನೋವಿನ ಲಾವಾ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಓಹ್! ಯಾರೀಕೆ? ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವಿಷಮವಾದಾಗ ಬಂಗಾಳಿಗರನ್ನು ಭಾಷೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನಾವೇ ವಿರೋಧಿಸಿಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಅವರನ್ನು ಮೀನು ತಿನ್ನುವವರೆಂದು ಜರಿದು ಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಈ ಮಹಾತಾಯಿ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದಿನಿತೂ ಧಕ್ಕೆ ತರದೇ ಇಲ್ಲಿನವರ ಸೇವೆಗೆ ತನ್ನದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಿದಳಲ್ಲ; ಸಾಮಾನ್ಯವೇನು? ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರಕಾರರೊಬ್ಬರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, ‘ನಿವೇದಿತಾಳನ್ನು ತರಬೇತು ಮಾಡುವುದೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಬೇರೇನನ್ನೂ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ ಅವರ ಸಮಯವು ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ’.

ಸತ್ಯವಲ್ಲವೇ? ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ತರಬೇತಿಯಿಂದ ನರೇಂದ್ರ ವಿವೇಕಾನಂದನಾದ. ರಾಮಕೃಷ್ಣರು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮೂರ್ತಿಯಾದರು, ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಜಗತ್ತಿಗೆಲ್ಲ ತಿರುಗಾಡೋ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯಾದರು. ಮುಂದೆ ಇದೇ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಹೆಕ್ಕಿ ತಂದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಮುತ್ತು ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ನೋಬಲ್ಳನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸಿ ನಿವೇದಿತಾ ಆಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು. ಈ ಪುಷ್ಪ ತಾಯಿ ಭಾರತಿಗೆ ಸಮರ್ಪಣೆಯಾಯಿತು. ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ವಿವೇಕಾನಂದರು ಈಗ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಂತರೆ, ನಿವೇದಿತಾ ಉತ್ಸವ ಮೂತರ್ಿಯಾಗಿ ಭಾರತದ ಗಲ್ಲಿಗಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡಿದಳು!

ಹಿಂದೂ ಅಂದರೆ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿ, ಏಕೆ ಗೊತ್ತಾ?

ಹಿಂದೂ ಅಂದರೆ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿ, ಏಕೆ ಗೊತ್ತಾ?

ಇಂದು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುವ ಹುಡುಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡದೇ ತಿನ್ನಬಾರದೆಂದು ಸೈನ್ಸ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿದೆ ಹೇಳು ಎಂದು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಾಗ ಅವರ ಬಳಿ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದ ಘನೀಭವಿತ ಪರಂಪರೆ ಇದೆ ಎಂದರೆ ಆಕೆಗೆ ಅರ್ಥವಾಗೋಲ್ಲ. ನಾವಿಂದು ವಿಜ್ಞಾನದ ಭೂತಗನ್ನಡಿಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಚಿತ್ರ ನೋಡುವಾಗ ಪಶ್ಚಿಮವನ್ನೇ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅತ್ತ ನಿವೇದಿತಾ ಶ್ರದ್ಧೆಯೆಂಬ ಕನ್ನಡಕ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಭಾರತವನ್ನೇ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು. ಎಷ್ಟೊಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಘಟನೆ. ವಹಾಬಿ ಎಂಬ ಕಟ್ಟರ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಗುಂಪು ಹಿಂದುಗಳ ಮತಾಂತರಕ್ಕೆ ಬಲುದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಜಾಕಿರ್ ನಾಯಕ್ನ ಇತರ ಪಂಥಗಳ ಮೇಲಿನ ಬೆಂಕಿಯುಗುಳುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕಾಲೇಜಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕೇಳಿಸಿ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಕೆಡಿಸಿ ಮತಾಂತರಿಸಿಬಿಡುವ ಯೋಜನೆ ಅವರದ್ದು. ಹೀಗೆ ಹಿಂದುತ್ವದ ಬಂಧದಿಂದ ಆಚೆ ಬಂದವರನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಹುಡುಗಿಯೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಸಿ ಆ ಹುಡುಗನನ್ನು ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಮತಾಂತರಗೊಂಡವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಬುದ್ಧಿವಂತರಾದರೆ ಅವರನ್ನೇ ಬಳಸಿ ಇತರ ಹಿಂದೂಗಳ ಮತಾಂತರಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದಳು. ಮತಾಂತರವಾದದ್ದೇಕೆಂದರೆ ಪುಂಖಾನುಪುಂಖವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿನ ಹುಳುಕುಗಳನ್ನು ಆಡಿಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿದಳು. ಮೂವತ್ಮೂರು ಕೋಟಿ ದೇವತೆಗಳ ಲೇವಡಿ ಮಾಡಿದಳು. ಶಿವನ ‘ಲಿಂಗ’ವನ್ನೂ ಬಿಡದೇ ಪೂಜಿಸುವ ಜನಾಂಗ ಎಂದೂ ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದಳು. ಅವಳು ಹೇಳಿದ್ದೆಲ್ಲ ಕೇಳಿ ಉತ್ತರಿಸುವ ಮೊದಲು ವಹಾಬಿ ಪಂಥದ ಇತಿಹಾಸ ತೆರೆದಿಟ್ಟೆ. ಈಕೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ರೀತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ. ಆಮೇಲೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ಪೂಜಾ ಪದ್ಧತಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಎಳೆಎಳೆಯಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟೆ. ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಖಂಡಿತ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಉತ್ತರ ಕೊಡುವೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನಿವೇದಿತಾ ಈ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡ ಬಗೆ ನಿಮ್ಮೆದುರಿಗೆ ಬಿಚ್ಚಿಡುವೆ.

two

 

ಹಿಂದೂ ಎಂದರೆ ಏನು? ಅಂತ ಯಾರಾದರೂ ಕೇಳಿದಾಗ ಅದು ಜೀವನ ಮಾರ್ಗ ಅಂತ ನಾವೆಲ್ಲ ಹೇಳುತ್ತೇವಲ್ಲ ಅದು ಹೇಗೆ ಅಂತ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲೆವೇನು? ನಿವೇದಿತಾ ತನ್ನ ವೆಬ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಲೈಫ್ನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ‘ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಗಳು ಭಾರತೀಯ ಬದುಕಿನ ಹಂದರದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳೆಂಬ ಸತ್ಯ ಅವಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಹಿಂದೂವೊಬ್ಬ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರೋದೇ ಮನೆ, ಮಂದಿರ, ಊರು ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸುತ್ತ. ಅವನ ಪೂಜಾ ಪದ್ಧತಿ, ಮೈಮೇಲೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳೋ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೇತಗಳು, ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾವಿನವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹಂತ-ಹಂತದಲ್ಲೂ ನಡೆಸುವ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು, ತಿಂಗಳಿಗೊಂದಾದರೂ ಹಬ್ಬ, ವ್ರತ-ಉಪವಾಸಗಳು, ಗಂಗೆಯ ಪಾವಿತ್ರ್ಯದ ಕುರಿತಂತೆ ಆಳಕ್ಕೆ ಹುದುಗಿರುವ ಭಕ್ತಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಒಂದು ಬದುಕಿನ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದೆ.’ ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಮತ್ತೇನು? ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೇಗನೆದ್ದು ಮನೆಯೆದುರು ನೀರು ಚೆಲ್ಲಿ, ರಂಗೋಲಿ ಇಟ್ಟು, ದಾಸರ ಪದ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಬೇಗನೆ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ತಿಂಡಿ-ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿಟ್ಟು ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ತಯಾರು ಮಾಡಿ ಕಳಿಸಿ ತಾನೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ದೇವರಕೋಣೆ ಹೊಕ್ಕಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಆನಂತರವೇ ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನುವ ತಾಯಿ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬದುಕನ್ನೇ ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳಿಗೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು ಆದರೆ ದೇವರ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ದೇವರ ಕುರಿತಂತೆ ಆಕೆಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತು. ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ ಮದ್ದು ಮಾಡುವ ಜ್ಞಾನ ಜೋರಾಗಿಯೇ ಇದೆ ಆಕೆಗೆ. ಇದನ್ನು ನಿವೇದಿತಾ ಬಲು ಸುಂದರವಾಗಿ ಅರಿತಿದ್ದಳು. ಆಕೆ ತನ್ನಿಡೀ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮದ ಪರದೆ ಹೊದುಕೊಂಡೇ ಹಿಂದೂಧರ್ಮದ ಹಂದರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಓದುವುದೇ ಒಂದು ಆನಂದ. ‘ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಜಾವ 4 ಗಂಟೆಗೆ ಎದ್ದು ತನ್ನ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳ ಬದುಕು ಆರಂಭ. ಆನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ ಗಂಗೆಗೆ ಹೋಗಿ ನಿತ್ಯ ಸ್ನಾನ. ಮುಂದೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಆಮೇಲೇ ಊಟ’ ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ ಆಕೆ. ನನಗಂತೂ ಅಷ್ಟು ಬೇಗನೇ ಏಳುವುದು ಎಂದೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಿಶಿನರಿಗಳು ಹಬ್ಬಿಸಿದ್ದ, ಭಾರತೀಯರೆಂದರೆ ಸದಾ ನೀರೆರೆಚಿಕೊಂಡು ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಮಡಿ ಮಾಡುವ, ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವ, ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಜಾತಿ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ನರಳುವ ಜನಾಂಗ ಎಂಬುದು ಅಕ್ಷರಶಃ ಸುಳ್ಳೆಂದು ಜರಿಯುತ್ತಾಳೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಆಚರಣೆಗಳು ಅದೆಷ್ಟು ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕವೆಂದು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ‘ಭಾರತೀಯನ ಪಾಲಿಗೆ ದಿನ ನಿತ್ಯದ ಆಚರಣೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹವ್ಯಾಸಗಳೆಲ್ಲ ಬಲು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಬಂದ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದ, ಪವಿತ್ರವಾದ ಶಾಶ್ವತ ನಿಧಿ! ಅದನ್ನು ಹಾಳಾಗದಂತೆ ಜತನದಿಂದ ಕಾಪಾಡಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.’
ನಿವೇದಿತಾ ಬಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮ. ತುಂಬಾ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಆರಾಧಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಬಹುಶಃ ಪಶ್ಚಿಮದ ಆಚರಣೆ-ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವದೊಂದಿಗೆ ತುಲನೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಆಕೆಗೆ ಸಿದ್ಧಿಸಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಆಕೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಾಳೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ, ‘ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಊಟ ಪಶ್ಚಿಮದ ಪಾಲಿಗೆ ಸ್ವಾರ್ಥದ ಕ್ರಿಯೆಯಾದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅದು ಬಲು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸಂಸ್ಕಾರ.’ ಅದಕ್ಕೆ ಆಕೆ ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ತನ್ನ ಪಾದ ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಆಕೆಯ ಬಳಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವ ಪರಿ ಅನನ್ಯ. ಸ್ನಾನ ಆಗುವವರೆಗೆ ಊಟ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಯಮ ಬೇರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಊಟ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಒಮ್ಮೆ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ಪ್ರತೀತಿ. ‘ಪೂಜೆ ಮಾಡದೇ ಊಟವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸ್ನಾನ ಮಾಡದೇ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ’ ಇದು ಭಾರತದ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಬಲು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿ ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸುತ್ತಾಳೆ ನಿವೇದಿತಾ.

ಇಂದು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುವ ಹುಡುಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡದೇ ತಿನ್ನಬಾರದೆಂದು ಸೈನ್ಸ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿದೆ ಹೇಳು ಎಂದು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಾಗ ಅವರ ಬಳಿ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದ ಘನೀಭವಿತ ಪರಂಪರೆ ಇದೆ ಎಂದರೆ ಆಕೆಗೆ ಅರ್ಥವಾಗೋಲ್ಲ. ನಾವಿಂದು ವಿಜ್ಞಾನದ ಭೂತಗನ್ನಡಿಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಚಿತ್ರ ನೋಡುವಾಗ ಪಶ್ಚಿಮವನ್ನೇ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅತ್ತ ನಿವೇದಿತಾ ಶ್ರದ್ಧೆಯೆಂಬ ಕನ್ನಡಕ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಭಾರತವನ್ನೇ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು. ಎಷ್ಟೊಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸ.

one

‘ಧರ್ಮ ಅಂದರೆ ರಿಲಿಜನ್ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಮನುಷ್ಯನೊಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ಮನುಷ್ಯತ್ವದಂತೆ, ಶಾಶ್ವತವಾದ, ವಿಚಲಿತವಾಗದ, ಅಗತ್ಯವಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಸ್ತು’. ಎಂಬುದು ಆಕೆಯ ಗ್ರಹಿಕೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಧರ್ಮ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾದ ಬಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಗತಿ ಎಂಬುದು ಆಕೆಗೆ ಅರಿವಿತ್ತು. ಈ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧರೋಹರವೆಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸದಾಚಾರವೆಂದೂ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ‘ಈ ಧರ್ಮವನುಳಿಸಲೆಂದೇ ಝಾನ್ಸಿರಾಣಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕಾದಾಡಿದ್ದು. ಈ ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡರೆಂಬ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಪಠಾನರು, ಮೊಘಲರು, ಇಂಗ್ಲೀಷರನ್ನು ಭಾರತದ ರೈತ ತೂಗಿ ನೋಡೋದು. ಈ ಧರ್ಮದ ಆಚರಣೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮಾಡಿದನೆಂದೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಧರ್ಮರಾಯನೆಂದು ಕೊಂಡಾಡೋದು’ ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ ಆಕೆ. ಬಹುಶಃ ಇದು ಹೊಸ ಹೊಳಹೇ ಸರಿ. ಅದೇಕೆ ಕೊಲವೊಮ್ಮೆ ಭಾರತೀಯರು ಹೊರಗಿನವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ತಮ್ಮವರನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಬುದ್ಧನ ಸ್ವೀಕಾರಕ್ಕೂ ಚಾರ್ವಾಕರ ಧಿಕ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಧರ್ಮದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಸಂಗತಿಯೊಂದು ಕಾರಣವೆಂಬುದಂತೂ ಬಲು ಸ್ಪಷ್ಟ.
ಇನ್ನು ದೈವಪೂಜೆಯ ಕುರಿತಂತೆ ಆಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನವೂ ಬಲು ಆಳವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂಥದ್ದು. ಆಕೆ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡುವ, ಶಕ್ತಿವಂತ ದೇವಿಯರ ಕುರಿತಂತೆ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡುತ್ತಾ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತೃಪೂಜೆ ಎನ್ನುವುದು ಕಾಲಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಹೋಗಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಆಚರಣೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸುವುದನ್ನು ಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಮಾಲಯವನ್ನೂ ದಾಟಿ ಚೀನಾ, ಮಂಗೋಲಿಯಾಗಳ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಭಾರತೀಯರ ಪ್ರಭಾವ ಅವರ ಮೇಲಾಗಿರುವುದನ್ನು ಆಕೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಪೂಜೆಗೊಳ್ಳುವ, ಸಕಲ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ ಕ್ವಾನ್ಯೋನ್ ದೇವಿಯ ನಡುವಣ ಸಾಮ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಯೋಗ್ಯವಾದುದು ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ನಿವೇದಿತಾ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ, ‘ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವತೆಯಾದ ಚೀನಾದ ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕಾಳಿ ಇವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಪ್ರಾಚೀನ?’ ಅವಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಮನೋಭಾವ ಇಲ್ಲಿಗೇ ನಿಲ್ಲುವಂಥದ್ದಲ್ಲ. ‘ಬೈಬಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗುವ ಮತ್ತು ಮೊಹಮ್ಮದೀಯರು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಪೂಜಿಸುವ ‘ಕಾಬಾ’ದ ಶಿಲೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜನಾಂಗವನ್ನು ಏಕವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿರುವ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು’ ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ‘ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಆಸ್ಥೆಯಿಂದ ಆರಿಸಿದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲೋ, ಬಯಲಲ್ಲೋ ಇಟ್ಟು ಭಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವ ಜನಾಂಗವಿದೆ. ಇದು ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಲಲ್ಲ. ಸಾಕ್ಷಾತ್ತು ಹಿಮಾಲಯ’ ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ.
ನನಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಅಂಶ ಪೂಜೆಗೆ, ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ನಾವು ಬಳಸುವ ಎಣ್ಣೆಯ ಕುರಿತಂತೆ ಆಕೆಯ ಚಿಂತನೆ. ಹೀಗೆ ಆಲೋಚಿಸಿ ನೋಡಿ, ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಾವು ಎಣ್ಣೆಯ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವುದಾದರೂ ಏಕೆ? ನಿವೇದಿತಾ ಹೇಳುವಂತೆ ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲೆಡೆ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು ಪೂಜೆಯ ಕೇಂದ್ರವೇ. ಎಣ್ಣೆಗೆ ಬೆಂಕಿಯನ್ನೂ ಹೊತ್ತಿಸುವ ಶಕ್ತಿ-ಸಾಮಥ್ರ್ಯಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಹಿಂದೂವಿನ ಪಾಲಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ. ಬೆಳಕನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲ ವಸ್ತು ಪವಿತ್ರವೆನಿಸಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಅದರಿಂದ ಕಲ್ಲಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಹಿಂದೂ ಎನ್ನುವುದು ಆಕೆಯ ತರ್ಕ.

 
ಎಲ್ಲ ಪೂಜೆಯ ಮೂಲವೂ ಅಗ್ನಿಯ ಆರಾಧನೆಯೇ. ಹೀಗಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಹೊತ್ತಿಸುವ ಲ್ಯಾಂಪ್, ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಗೋರಿಯೆದುರು ಇಡುವ ದೀಪ ಮತ್ತು ಸುವಾಸನೆಯುಕ್ತ ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮಂದಿರಗಳಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವ ಧೂಪದ ಸುವಾಸನೆ, ಹಣ್ಣು-ಹೂಗಳು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇದನ್ನು ಅರಿಯಬಲ್ಲ ಮಹತ್ವದ ಸಂಕೇತಗಳೇ. ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ನಿವೇದಿತಾ ಹೇಳೋದು, ಚೈನಾದ ತಾವೋವಾದ, ಪರ್ಶಿಯಾದ ಜೋರಾಷ್ಟ್ರಿಯನ್ ವಾದ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಹಿಂದುತ್ವ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಂತರಂಗದೊಳಕ್ಕೆ ಬೆಸೆಯಲ್ಟಟ್ಟ ಒಂದೇ ಚಿಂತನೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳು. ಸ್ವತಃ ಇಸ್ಲಾಂ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದೊಡನೆ ಸೂಫಿ ತತ್ತ್ವದ ಮಾತಾಡಲಾರಂಭಿಸಿತು’ ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಮತ್ತು ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಭಾರತದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾಳೆ.

three
ಹೌದು. ಇಡಿಯ ಭಾರತವೇ ಆಕೆಯ ಪಾಲಿಗೆ ಒಂದು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಹಾಗ್ರಂಥ. ಆಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನೂ ಈ ಚಿಂತನೆಗೆ ತಾಳೆ ಹೊಂದಿಸಿಯೇ ನೋಡೋದು. ಭಾರತವನ್ನು ನಿಂತ ನೀರು ಎಂದು ಆಂಗ್ಲರು ಜರಿಯುವಾಗ ಆಕೆಗೆ ಕೋಪ ಬರುವ ಕಾರಣ ಇದೇ. ಆಕೆ ಘಂಟಾಘೋಷವಾಗಿ ಸಾರುತ್ತಾಳೆ, ‘ಭಾರತದ ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪೀಳಿಗೆಗಿಂತ ಬೇರೆಯಾಗಿಯೇ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣುವುದು ಕಷ್ಟ’ ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು ಗೊತ್ತೇ? ‘ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಂತ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕವಿ ಹಳೆಯ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಾಶಿಗೆ ತಾನೊಂದಷ್ಟು ಭಿನ್ನವಾದುದನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಾಶಿ ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಲಾಢ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ದೇಸೀ ಭಾಷೆಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಂಗಗಳಾಗಿಯೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯ, ಸಿಖ್ಖರ ದಶಗುರುಗಳು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ತುಕಾರಾಮರು, ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಮಾನುಜರು ಇವರೆಲ್ಲರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂರ್ತಿವೆತ್ತ ರೂಪಗಳೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯರ ಬದುಕಿಗೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಹೊಣೆ ಅವರ ಹೆಗಲಮೇಲಿತ್ತು. ಅವರು ಅದನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಇಂಥವರನ್ನು ಭಾರತ ಅವತಾರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತೆ. ಮತ್ತು ಇವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪಂಥವೇ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗುತ್ತೆ. ಹೀಗೆಯೇ ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದು, ಲಾಹೋರಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಪತ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದ್ದು. ದೂರದ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ ತನ್ನ ತಾನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು’.
ನಿವೇದಿತೆಯ ಆಲೋಚನೆಯ ಓತಪ್ರೋತ ಪ್ರವಾಹ ಹರಿಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಓದಿನ ಓಟದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ತಡೆಯೊಡ್ಡುವಿರೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಹೊಸ ಶಕ್ತಿ-ಚೈತನ್ಯಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಮಾನವನ ಹಕ್ಕು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಸುಖ ಭೋಗಗಳ ತ್ಯಾಗವೇ ಹೊರತು ಕೂಡಿಟ್ಟು ಪರಮಾತ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನತೆ ಸಾಧಿಸುವುದಲ್ಲ’ ಎಂದಿತು ಭಾರತ ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ ಆಕೆ. ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯರು ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಅರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಶ್ರಮ ಅಪಾರ. ಇಂದು ವಹಾಬಿಗಳು, ಮಿಶನರಿಗಳು ವೇದ-ಪುರಾಣಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂರನೇ ಕ್ಲಾಸಿನ ಮಟ್ಟದ್ದೂ ಅಲ್ಲ. ನಿವೇದಿತಾ ಅವುಗಳಿಗೆ ಬಲು ಹಿಂದೆಯೇ ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೇ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ವೇದ ಅನ್ನೋದು ಶಾಶ್ವತ ಸತ್ಯ. ಪುರಾಣ ಸೃಷ್ಟಿಯ ರಹಸ್ಯ, ಮಹಾಪುರುಷರ ಅವತಾರ ಅವರ ಸಾವು, ಪವಾಡಗಳ ಕಥನ ಎನ್ನುವ ಆಕೆ ಇವೆರಡೂ ಒಂದರೊಳಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಂಡರೂ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಮಿಶನರಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಲೆಂದೇ, ‘ನೀನು ದೇವರನ್ನು ನಿನ್ನ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದಿಂದ ಪ್ರೀತಿಸು’ ಎಂದು ಬೈಬಲ್ ಹೇಳಿರುವುದು ವೇದವಿದ್ದಂತೆ ಮತ್ತು ‘ಹಿರೋಡ್ನು ರಾಜನಾಗಿದ್ದಾಗ ಯೇಸು ಬೆತ್ಲೆಹೆಂನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ’ ಎನ್ನುವ ಬೈಬಲ್ ಭಾಗ ಪುರಾಣವಿದ್ದಂತೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಓಹ್! ಎಷ್ಟು ಸಲೀಸಲ್ಲವೇ? ಇದು ನಿವೇದಿತೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.